Kalvin Chan via GBIF.org — CC BY
Scutellinia scutellata
⚠ Informacja o jadalności ma charakter wyłącznie edukacyjny. Przed spożyciem każdy grzyb musi ocenić uprawniony grzyboznawca (np. w sanepidzie). .
Owocnik typu apotecjum, bez kapelusza i trzonu: mały, siedzący, miseczkowaty do tarczowatego (młode owocniki półkoliste, dojrzałe spłaszczone) o średnicy zazwyczaj ok. 0,3–1 cm. Wnętrze miseczki to hymenium, jaskrawe, czerwone do czerwonopomarańczowego. Zewnętrzna strona jest brudnożółta do brązowawej i pokryta włoskami. Brzeg okolony jest sztywnymi, ciemnobrunatnymi do czarnych szczecinami (włoskami), widocznymi gołym okiem i wyraźnie z lupą. Włoski te dają charakterystyczny „rzęsowaty” brzeg i są podstawową cechą rodzaju Scutellinia. Owocniki rosną pojedynczo, ale zwykle w dużych skupieniach, często gęsto obok siebie.
Hymenofor gładki, wyścielający wnętrze miseczki. Barwa intensywnie czerwona do czerwonopomarańczowej, bez blaszek, rurek i kolców.
Brak trzonu. Owocnik jest siedzący i przyrośnięty do podłoża całą podstawą.
Cienki, kruchy, woskowaty. Zapach niewyraźny.
Zarodniki elipsoidalne, bezbarwne, ze wzorem brodawek (ornamentacją) na powierzchni, o wymiarach ok. 18–24 × 10–14 µm. Młode zarodniki zawierają liczne kropelki tłuszczu. Worki z 8 zarodnikami, z wieczkiem. Szczeciny na brzegu są brunatne, grubościenne, przegrodzone, z rozgałęzioną, „zakorzenioną” podstawą. Do pewnego oznaczenia gatunku w obrębie rodzaju konieczny jest mikroskop (długość szczecin, rozmiary i ornamentacja zarodników).
Saprotrof na wilgotnym, butwiejącym drewnie i na wilgotnej, próchniczej glebie. Owocniki pojawiają się w miejscach stale wilgotnych: na leżących pniach, gałęziach i kłodach pokrytych mchem, na brzegach cieków i rowów oraz w lasach liściastych i mieszanych na terenach podmokłych. W Europie gatunek jest uznawany za pospolity. W Polsce jest notowany w wielu regionach, ale rodzaj Scutellinia obejmuje wiele podobnych gatunków, więc starsze doniesienia mogą dotyczyć całego kompleksu.
Nazwa rodzajowa pochodzi od łac. scutella – „miseczka, tacka”, a epitet scutellata oznacza „tarczowaty, miseczkowaty”. Dawne nazwy to m.in. Peziza scutellata L. oraz Lachnea scutellata. S. scutellata w szerokim ujęciu bywa traktowana jako kompleks bardzo podobnych gatunków.
Sezon: maj–paź
● Teraz jest sezon · obwódka = bieżący miesiąc
Wilgotne lasy liściaste i mieszane, brzegi cieków, rowów i zastoisk oraz inne miejsca o stale wysokiej wilgotności. Rośnie na butwiejących, często omszonych pniach i gałęziach, rzadziej na próchnicznej, wilgotnej glebie. Owocnikowaniu sprzyjają dłuższe okresy wilgotnej pogody.
Scutellinia crinitaScutellinia crinita
Scutellinia umbrorumScutellinia umbrorum
Cheilymenia stercoreaCheilymenia stercorea
Dzieżka pomarańczowaAleuria aurantiaJadalnyŹródło zdjęcia: Kalvin Chan via GBIF.org — CC BY (wymaga atrybucji)
Autor opisu: Wieśniara z Miasta Anna G.