Otwarte dane
Twoje obserwacje dla nauki 🔬
Grzybiarze widzą w lesie więcej niż niejeden naukowiec. Chcemy, żeby ta wiedza nie ginęła — dlatego publiczne, zweryfikowane obserwacje z Fungologii przekazujemy do GBIF, światowej bazy danych o różnorodności biologicznej.
Czym jest GBIF?
Global Biodiversity Information Facility to międzynarodowa sieć finansowana przez rządy wielu państw, która gromadzi i udostępnia za darmo dane o tym, gdzie i kiedy występują organizmy — z muzeów, zielników, badań terenowych i od obserwatorów takich jak Ty. Korzystają z niej naukowcy, służby ochrony przyrody, studenci i autorzy atlasów na całym świecie.
Grzyby są w tych danych reprezentowane znacznie słabiej niż ptaki czy rośliny. Pojawiają się na krótko, trudno je oznaczyć i niewiele osób je systematycznie notuje. Grzybiarze robią to od pokoleń — tylko do tej pory ta wiedza zostawała w koszykach i notesach.
W czym pomaga Twoje znalezisko
Mapy występowania
Gdzie w Polsce rośnie dany gatunek — i gdzie go jeszcze nikt nie zgłosił. Każda obserwacja to punkt na mapie, której dla wielu grzybów po prostu nie ma.
Czerwone listy i ochrona
Żeby ocenić, czy gatunek jest zagrożony, trzeba wiedzieć, gdzie i jak często występuje. Bez danych nie da się go skutecznie chronić.
Zmiany klimatu
Czy grzyby owocują wcześniej albo później niż kiedyś? Czy gatunki przesuwają się na północ? Odpowiedź kryje się w tysiącach dat i miejsc znalezisk.
Gatunki obce i nowe
Grzybiarze często jako pierwsi zauważają gatunek, którego wcześniej w okolicy nie było. Zweryfikowane zgłoszenie może być pierwszym takim stwierdzeniem w regionie.
Po co licencja?
Zdjęcia i opisy są Twoim utworem. Żeby naukowiec mógł legalnie wykorzystać Twoją obserwację w badaniu, a GBIF ją przechowywać i udostępniać, potrzebna jest jasna zgoda na to — właśnie licencja. Wybraliśmy licencje Creative Commons, bo są uznawane na całym świecie i GBIF je akceptuje.
Dlatego każda publiczna obserwacja ma licencję, którą wybierasz w profilu. Domyślnie to CC BY 4.0 — każdy może korzystać z Twojej obserwacji, pod warunkiem że poda Ciebie jako autora. Twoje nazwisko (albo wybrany pseudonim) trafia wraz z obserwacją do GBIF i do publikacji, które z niej korzystają.
- CC BY 4.0 — z podaniem autoraKażdy może korzystać z Twoich danych i zdjęć, także komercyjnie, pod warunkiem podania Ciebie jako autora. Najczęściej wybierana w nauce.
- CC BY-NC 4.0 — z podaniem autora, niekomercyjnieJak wyżej, ale bez użycia komercyjnego. Część baz i aplikacji takich danych nie przejmie.
- CC0 — domena publicznaZrzekasz się praw — każdy może korzystać bez żadnych warunków, nawet bez podawania autora (choć w GBIF i tak będziesz widoczny jako obserwator).
Twoje miejscówki zostają Twoje 🤫
- Do GBIF trafia miejsce zaokrąglone do ok. 1 km — chyba że w profilu wybierzesz ok. 10 km albo dokładne. To wystarcza do map występowania, a nie prowadzi nikogo pod Twój borowikowy pień.
- Miejsca gatunków chronionych zawsze zaokrąglamy do ok. 10 km, niezależnie od ustawień.
- Prywatne obserwacje nigdy nie są nigdzie przekazywane. Znalazłeś coś, czego nie chcesz pokazywać? Oznacz jako prywatne.
- Nie przekazujemy adresu e-mail, telefonu ani Twoich notatek.
- Do GBIF trafiają tylko obserwacje zweryfikowane przez eksperta serwisu — to dane, którym można ufać.
Częste pytania
Czy ktoś zarobi na moich zdjęciach?
Przy CC BY ktoś może wykorzystać je także komercyjnie, ale zawsze z podaniem Ciebie jako autora. Jeśli tego nie chcesz, wybierz w profilu CC BY-NC — wtedy tylko niekomercyjnie. My nie sprzedajemy Twoich obserwacji — przekazujemy je za darmo do otwartej bazy naukowej.
Mogę się wycofać?
Tak: obserwacja zmieniona na prywatną albo usunięta nie trafi do kolejnych aktualizacji naszego zbioru w GBIF. Licencji Creative Commons nie da się jednak cofnąć wobec kopii, które ktoś już pobrał — taka jest ich natura i dzięki temu nauka może na nich polegać.
Nie chcę, żeby było widać moje nazwisko
Ustaw w profilu podpis autora — może to być pseudonim. Będzie używany w otwartych danych zamiast imienia i nazwiska.
A moje wcześniejsze obserwacje?
Akceptując aktualny regulamin, obejmujesz licencją także swoje dotychczasowe publiczne obserwacje — tak samo jak nowe. Te, których nie chcesz udostępniać, zmień na prywatne.
Każde zweryfikowane znalezisko to cegiełka do wiedzy o grzybach Polski.
Dziękujemy, że jesteś częścią tego projektu. 🍄