kdcs via GBIF.org — CC0 (domena publiczna)
Lisówka pomarańczowa
Hygrophoropsis aurantiaca
⚠ Informacja o jadalności ma charakter wyłącznie edukacyjny. Przed spożyciem każdy grzyb musi ocenić uprawniony grzyboznawca (np. w sanepidzie). Więcej w regulaminie.
- Sezon
- lip–lis
- Taksonomia
- Fungi (grzyby) › Basidiomycota (podstawczaki) › Agaricomycetes (pieczarniaki) › Boletales (borowikowce) › Hygrophoropsidaceae (lisówkowate) › Hygrophoropsis (lisówka)
Lisówka pomarańczowa to małutki grzybek o kapeluszku średnicy 1-4 cm, barwy intensywnie pomarańczowej lub żółto-pomarańczowej, na wierzchołku często nieco ciemniejszy lub wgnieciony. Kapelusz ma charakterystycznie delikatną, prawie papierową teksturę, jest niemal przezroczysty pod światłem, o krawędziach najpierw zagiętych, później rozpostarty, zwykle bez błyszczenia lub z delikatnym połyskiem. Lamele są gęste, cienkie, wyraźnie zstępujące na trzonek (decydualne dla rodzaju), utrzymują barwę białą lub kremową, czasem o lekko żółtym odcieniu, a brzeg lameli jest ostry. Trzonek jest cienki, pełny, o tej samej barwie lub nieznacznie jasniejszy niż kapelusz, czasem podłużnie włóknisty. Miąższ jest cienki, łamliwy, białawy, bez zmian barwy. Cechy rozpoznawcze to przede wszystkim decydualne lamele, mały rozmiar, barwa pomarańczowa i saprofityczny tryb życia (rosnący na mczu i oprawiającym się materiale roślinnym). Gatunek jest saprofitem specjalizującym się w rozkładzie martwych mchów i zbytecznych pozostałości organicznych w wilgotnych siedliskach leśnych, zwłaszcza iglastych i mieszanych. Rozwija się na gęstych zaroślach mchu, czasem na rozkładającym się liściu i igłach, w warunkach wysokiej wilgotności. W Polsce spotykany głównie w lasach iglastych i mieszanych, na terenach bagiennych i podmokłych, gdzie mech stanowi dominantę roślinności podłoża. Owocniki pojawiają się od lipca do listopada, szczytem owocniowania są miesiące wrześniowo-październikowe, kiedy wilgotność powietrza jest wysoka. Nazwa naukowa Hygrophoropsis nawiązuje do rodzaju Hygrophorus (lisówki prawdziwe) ze względu na podobieństwo morfologiczne, zwłaszcza decydualnych lameli i delikatną budowę, jednak przynależy do odrębnej rodziny Hygrophoropsidaceae. Przymiotnik „aurantiaca" pochodzi z łaciny (aurantium = pomarańcza) i odnosi się do charakterystycznej barwy owocników.
Cechy rozpoznawcze
Barwa kapeluszaPomarańczowyŻółty
- Postać owocnika
- Kapelusz z trzonem
- Hymenofor
- Blaszki
- Przyrośnięcie blaszek
- Zbiegające
- Wysyp zarodników
- Biały
- Średnica kapelusza
- 1–4 cm
- Wysokość trzonu
- 2–6 cm
- Pierścień
- Nie
- Pochwa (bulwa)
- Nie
- Mleczko po przekrojeniu
- Nie
- Zmiana barwy miąższu
- Miąższ nie zmienia barwy po przekrojeniu.
- Zapach i smak
- Zapach niewyraźny, łagodny, bez charakterystycznych cech.
- Podłoże
- Mech, Ściółka
- Sposób odżywiania
Siedlisko
Las iglastyLas mieszanyTeren podmokły
Lisówka pomarańczowa rośnie wyłącznie na żywych, gęstych zaroślach mchu (szczególnie rodzajów Sphagnum i Hypnum) w wilgotnych lasach iglastych i mieszanych, rzadko w lasach liściastych. Preferuje siedliska podmokłe, bagienne i przybrzeżne, gdzie utrzymuje się wysoka wilgotność i obfitość martwej masy organicznej. Owocniki pojawiają się od lipca do listopada, osiągając szczyt w wrześniu i październiku, wtedy gdy warunki atmosferyczne są pełne wilgoci i niskie temperatury nocne sprzyjają owocnikow
⚠ Uwaga na pomyłki
Hygrophorus miniatusHygrophorus coccineus
Ze względu na mały rozmiar i pomarańczową barwę można pomylić z innymi drobnymi lisówkami, jednak kombinacja decydujalnych lameli, barwy pomarańczowej i siedliska (mech) jest unikatowa. Od rzeczywiście jadalnych lisówek prawdziwych (rodzaj Hygrophorus) odróżnia ją znacznie mniejszy rozmiar, cieńszy trzonek i wyłącznie mszyste siedlisko.
Źródło zdjęcia: kdcs via GBIF.org — CC0 (domena publiczna)
Autor opisu: Miłosz Admin