Rafael Ancatrio via GBIF.org — CC BY (wymaga atrybucji)
Mleczaj różowoblaszkowy
Lactarius controversus
⚠ Informacja o jadalności ma charakter wyłącznie edukacyjny. Przed spożyciem każdy grzyb musi ocenić uprawniony grzyboznawca (np. w sanepidzie). Więcej w regulaminie.
- Sezon
- lip–paź
- Taksonomia
- Fungi (grzyby) › Basidiomycota (podstawczaki) › Agaricomycetes (pieczarniaki) › Russulales (gołąbkowce) › Russulaceae (gołąbkowate) › Lactarius (mleczaj)
Mleczaj różowoblaszkowy tworzy duże, masywne, mięsiste owocniki o kapeluszu średnicy zwykle 6–20 cm. Kapelusz jest początkowo wypukły, potem szybko się rozpościera i staje się lejkowaty, z długo podwiniętym, filcowatym brzegiem. Powierzchnia jest biaława do kremowej, często z bladoróżowymi, łososiowymi lub lilioworóżowymi, słabo zaznaczonymi strefami koncentrycznymi. Skórka jest lepka w wilgotne dni, zwykle owłosiona lub filcowata przy brzegu, a z wiekiem często zabrudzona przez przyklejone cząstki gleby i ściółki. Najbardziej charakterystyczną cechą są gęste, wąskie blaszki zbiegające po trzonie, u młodych owocników białawe, później wyraźnie różowe do łososioworóżowych lub kremowo-różowe. Trzon jest krótki, gruby, walcowaty lub zwężający się ku podstawie, pełny, twardy, biały lub z różowawym odcieniem, o powierzchni suchej i gładkiej albo lekko omszonej. Miąższ jest zbity, kruchy, biały, wydziela obfite białe, niezmienne mleczko o piekącym smaku. Zarodniki są kremowe, drobno ornamentowane, typowe dla mleczajów. Gatunek jest ściśle związany z topolami i wierzbami, co bardzo pomaga w oznaczaniu. Nazwa controversus znaczy „sporny”, „budzący kontrowersje” i odnosi się do dawnych wątpliwości co do jego systematyki oraz przydatności kulinarnej. Od innych dużych mleczajów odróżnia go połączenie jasnego, różowo strefowanego kapelusza, różowych blaszek i związku z topolami, a także białego niezmiennego mleczka.
Cechy rozpoznawcze
Barwa kapeluszaBiałyRóżowyKremowy
- Postać owocnika
- Kapelusz z trzonem
- Hymenofor
- Blaszki
- Przyrośnięcie blaszek
- Zbiegające
- Wysyp zarodników
- Kremowy
- Średnica kapelusza
- 6–20 cm
- Wysokość trzonu
- 3–7 cm
- Pierścień
- Nie
- Pochwa (bulwa)
- Nie
- Mleczko po przekrojeniu
- Tak
- Zmiana barwy miąższu
- Miąższ jest biały i po przekrojeniu nie zmienia barwy w sposób istotny; białe mleczko również nie zmienia koloru.
- Zapach i smak
- Zapach owocnika jest słaby, lekko owocowy lub nieco mączny, bez wyraźnych cech charakterystycznych; mleczko ma smak łagodny, a po chwili wyraźnie piekący i ostry.
Siedlisko
Las liściastyLas mieszanySkraj lasu / polanaParki/ogrodyTeren podmokły
⚠ Uwaga na pomyłki
Lactarius vellereusMleczaj omszonyLactarius piperatusLactarius scoticus
Można go pomylić z innymi białawymi, dużymi mleczajami, zwłaszcza z mleczajem wełnianką (Lactarius vellereus), który ma białe lub kremowe blaszki, bardziej aksamitny kapelusz i rośnie pod różnymi drzewami liściastymi, oraz z mleczajem bladym lub innymi białymi mleczajami. Od L. vellereus odróżnia go różowy kolor blaszek, różowawe strefy na kapeluszu i związek z topolami. Ze względu na piekący smak nie należy go mylić z gatunkami łagodnymi; wszystkie podobne białe mleczaje są co najmniej niejadalne lub warunkowo jadalne po obróbce.
Źródło zdjęcia: Rafael Ancatrio via GBIF.org — CC BY (wymaga atrybucji)
Autor opisu: Miłosz Admin