Filip Żuchowski via GBIF.org — CC BY (wymaga atrybucji)

Łopatnica żółtawa

Spathularia flavida

Niejadalny

⚠ Informacja o jadalności ma charakter wyłącznie edukacyjny. Przed spożyciem każdy grzyb musi ocenić uprawniony grzyboznawca (np. w sanepidzie). Więcej w regulaminie.

Sezon: sie–lis
Taksonomia: Fungi (grzyby) › Ascomycota (workowce) › Leotiomycetes (patyczniaki) › Rhytismatales (łuszczeńcowce) › Cudoniaceae › Spathularia

Łopatnica żółtawa tworzy owocniki w kształcie spłaszczonej, wachlarzowatej lub łopatkowatej główki osadzonej na wyraźnym trzonie. Część płodna (hymenium) jest spłaszczona, zwykle falista, faldowana lub płatowata, wysokości 1–4 cm, o barwie żółtej, żółtawej do kremowo-ochrowej, zwykle jaśniejszej na brzegach. Główka zbiega w dół po obu stronach trzonu, a jej powierzchnia jest gładka, bez blaszek i rurek. Całość przypomina niewielką łopatkę lub wachlarz, często wyrastający pojedynczo albo w niewielkich grupach. Trzon jest walcowaty lub lekko spłaszczony, o wysokości kilku centymetrów, bladożółtawy do ochrowego, gładki lub delikatnie omączony i często zgrubiały u podstawy. Miąższ jest cienki, elastyczny, galaretowato-chrząstkowaty, bez wyraźnego zapachu. Zarodniki są nitkowate, bezbarwne, a wysyp biały. Gatunek najłatwiej rozpoznać po żółtawej, falistej, spłaszczonej główce oraz po występowaniu w lasach iglastych, często wśród mchów i ściółki. Nazwa rodzajowa Spathularia pochodzi od łacińskiego słowa spathula, czyli łopatka, co nawiązuje do kształtu owocnika, a epitet flavida oznacza żółtawy. Gatunek bywa traktowany jako wskaźnik zachowanych, starszych drzewostanów iglastych, choć jest stosunkowo rzadki i lokalny.

Cechy rozpoznawcze

Barwa kapeluszaŻółtyKremowy

Postać owocnika: Maczugowaty
Hymenofor: Gładki
Wysyp zarodników: Biały
Średnica kapelusza: 1–4 cm
Wysokość trzonu: 2–8 cm
Pierścień: Nie
Pochwa (bulwa): Nie
Mleczko po przekrojeniu: Nie
Zmiana barwy miąższu: Miąższ po uszkodzeniu nie zmienia barwy.
Zapach i smak: Zapach słaby, nieokreślony, grzybowo-ziemisty; smak nieistotny i niezalecany do sprawdzania.
Podłoże: Ściółka, Gleba
Sposób odżywiania: Saprotrof (rozkłada martwą materię)

Siedlisko

Las iglastyLas mieszany

Rośnie w lasach iglastych i mieszanych, zwłaszcza pod świerkami, sosnami i jodłami, wśród igliwia, mchów i w próchnicy. Preferuje gleby kwaśne, wilgotne, w miejscach częściowo zacienionych, często na poboczach leśnych dróg i na skrajach. Owocniki pojawiają się od późnego lata do jesieni, zwłaszcza po okresach deszczowych, od niżu po niższe partie gór.

Rozkłada drewno: świerk, sosna, jodła

⚠ Uwaga na pomyłki

Spathulariopsis velutipes Buławka pałeczkowata Microglossum viride Clavulinopsis fusiformis

Można ją pomylić z łopatnicą szorstkonóżką (Spathularia rufa, obecnie Spathulariopsis velutipes), która ma jednak ciemniejszy, brązowawy lub brunatno-pomarańczowy trzon i zwykle bardziej brązowawą główkę. Podobne są też niektóre maczużniki (Clavariadelphus, Clavulinopsis) i języczki (Microglossum), jednak mają one maczugowaty lub językowaty, nie wachlarzowaty kształt owocnika. Spathularia flavida wyróżnia się wyraźnie spłaszczoną, falistą żółtawą główką.

Źródło zdjęcia: Filip Żuchowski via GBIF.org — CC BY (wymaga atrybucji)

Autor opisu: Wieśniara z Miasta Anna G.