Perry Gunnar Larsen via GBIF.org — CC BY (wymaga atrybucji)

Mleczaj olszowy

Lactarius obscuratus

Niejadalny

⚠ Informacja o jadalności ma charakter wyłącznie edukacyjny. Przed spożyciem każdy grzyb musi ocenić uprawniony grzyboznawca (np. w sanepidzie). Więcej w regulaminie.

Sezon: sie–lis
Taksonomia: Fungi (grzyby) › Basidiomycota (podstawczaki) › Agaricomycetes (pieczarniaki) › Russulales (gołąbkowce) › Russulaceae (gołąbkowate) › Lactarius (mleczaj)

Mleczaj olszowy to niewielki grzyb o kapeluszu średnicy ok. 1,5–4 cm. Młody kapelusz jest wypukły, z czasem się rozpościera i zwykle ma płytkie, lejkowate wgłębienie pośrodku, czasem z drobnym garbkiem. Brzeg długo pozostaje podwinięty, a u starszych okazów bywa lekko prążkowany. Powierzchnia jest naga, matowa lub lekko tłustawa przy wilgotnej pogodzie. Barwa jest oliwkowobrązowa, żółtobrązowa do ciemnobrązowej i bywa nierówna, zwykle ciemniejsza na środku. Kapelusz jest higrofaniczny, więc po wyschnięciu przebarwia się na jaśniejszy, ochrowy odcień. Hymenofor tworzą blaszki zbiegające na trzon, dość rzadkie, kremowe do bladożółtawych lub różowawochrowych, z wiekiem ciemniejące. Trzon jest cienki, walcowaty, o długości 2–5 cm i grubości 0,3–0,6 cm. Ma barwę zbliżoną do kapelusza lub nieco jaśniejszą, jest gładki lub lekko oprószony, z wiekiem staje się wydrążony. Miąższ jest cienki i kruchy, jasnobrązowawy do kremowego. Mleczko jest wodniste, białe, niezmienne, z czasem lekko gorzkie lub ostre. Spory są kremowe. Do rozpoznania najważniejsze jest ścisłe powiązanie z olszą. Dodatkowo zwraca uwagę mały rozmiar, oliwkowobrązowa barwa kapelusza, zbiegające blaszki i białe mleczko, które nie żółknie. Epitet gatunkowy „obscuratus” (łac. przyciemniony) odnosi się do ciemnej, przydymionej barwy owocników. Gatunek jest pospolity w wilgotnych olszynach, ale ze względu na niewielki rozmiar i ostry smak nie ma znaczenia kulinarnego.

Cechy rozpoznawcze

Barwa kapeluszaBrązowy

Postać owocnika: Kapelusz z trzonem
Hymenofor: Blaszki
Przyrośnięcie blaszek: Zbiegające
Wysyp zarodników: Kremowy
Średnica kapelusza: 1.5–4 cm
Wysokość trzonu: 2–5 cm
Pierścień: Nie
Pochwa (bulwa): Nie
Mleczko po przekrojeniu: Tak
Zmiana barwy miąższu: Miąższ po przekrojeniu nie zmienia wyraźnie barwy, a wodniste, białe mleczko nie żółknie ani nie zmienia koloru po wyschnięciu.
Zapach i smak: Zapach jest słaby, owocowy lub nieokreślony, niezbyt charakterystyczny; smak mleczka i miąższu jest łagodny, po chwili staje się wyraźnie gorzkawy lub piekący.
Podłoże: Gleba, Mech
Sposób odżywiania

Siedlisko

Las liściastyTeren podmokły

Występuje w wilgotnych i podmokłych lasach olszowych, w łęgach i olsach oraz na brzegach rzek i potoków. Jest grzybem mikoryzowym, związanym z olszą (głównie czarną, także szarą). Rośnie na wilgotnej, próchnicznej glebie, często wśród mchów i traw, zwykle gromadnie. Owocniki pojawiają się od końca lata do późnej jesieni (sierpień–listopad), zwłaszcza po deszczach.

⚠ Uwaga na pomyłki

Lactarius lilacinus Lactarius cyathuliformis Lactarius theiogalus Mleczaj siarkowy

Można go pomylić z innymi drobnymi mleczajami spod olszy. Mleczaj liliowy (Lactarius lilacinus) ma wyraźnie różowofioletowe zabarwienie i rośnie w podobnych miejscach. Lactarius cyathuliformis jest zwykle bardziej lejkowaty i ma różowawy lub liliowy odcień, bardziej szarawy kapelusz. Mleczaj rudy (Lactarius theiogalus) ma pomarańczowobrązowe barwy, a jego białe mleczko żółknie. Mleczaj rydzowaty (Lactarius tabidus) rośnie pod brzozami i ma mleczko żółknące na powietrzu. Mleczaj olszowy odróżnia się niezmiennym mleczkiem, oliwkowobrązową barwą i ścisłym związkiem z olszą.

Źródło zdjęcia: Perry Gunnar Larsen via GBIF.org — CC BY (wymaga atrybucji)

Autor opisu: Miłosz Admin