Khyra (They/She) via GBIF.org — CC0 (domena publiczna)

Mleczaj jodłowy

Lactarius salmonicolor

Jadalny

⚠ Informacja o jadalności ma charakter wyłącznie edukacyjny. Przed spożyciem każdy grzyb musi ocenić uprawniony grzyboznawca (np. w sanepidzie). Więcej w regulaminie.

Sezon: sie–paź
Taksonomia: Fungi (grzyby) › Basidiomycota (podstawczaki) › Agaricomycetes (pieczarniaki) › Russulales (gołąbkowce) › Russulaceae (gołąbkowate) › Lactarius (mleczaj)

Kapelusz ma zwykle 4–10 cm średnicy, w młodości wypukły z podwiniętym brzegiem, później płaski, w środku wklęsły i lejkowaty. Powierzchnia jest gładka, naga, lekko śliska lub tłustawa w wilgotne dni, często z delikatnymi, ledwo widocznymi koncentrycznymi strefami. Barwa jest jaskrawa, pomarańczowa do pomarańczowo-łososiowej lub marchewkowej, czasem z jaśniejszym brzegiem; z wiekiem i po uszkodzeniu mogą pojawiać się zielonkawe plamy. Blaszki są gęste, cienkie, zbiegające na trzon, pomarańczowe, jaśniejsze od kapelusza i po uszkodzeniu często zielenieją. Trzon jest walcowaty, nierzadko ku podstawie lekko zwężony, w młodości pełny, potem komorowaty i pusty w środku, o barwie zbliżonej do kapelusza, czasem z płytkimi, nieregularnymi dołkami. Miąższ jest kruchy, jasnopomarańczowy, o łagodnym owocowym zapachu. Mleczko jest obfite, pomarańczowo-marchewkowe i po dłuższym czasie może ciemnieć. Gatunek jest związany z jodłą, co odróżnia go od podobnych mleczajów rosnących pod świerkami lub sosnami. Nazwa „salmonicolor” nawiązuje do łososiowej barwy owocnika. W Polsce występuje głównie na terenach górskich i podgórskich, gdzie jodła występuje licznie.

Cechy rozpoznawcze

Barwa kapeluszaPomarańczowy

Postać owocnika: Kapelusz z trzonem
Hymenofor: Blaszki
Przyrośnięcie blaszek: Zbiegające
Wysyp zarodników: Kremowy
Średnica kapelusza: 4–10 cm
Wysokość trzonu: 3–7 cm
Pierścień: Nie
Pochwa (bulwa): Nie
Mleczko po przekrojeniu: Tak
Zmiana barwy miąższu: Miąższ jest pomarańczowy i po przecięciu zmienia barwę bardzo słabo; pomarańczowo-marchewkowe mleczko po dłuższym czasie ciemnieje lub przybiera odcień burgundowo-fioletowy, a uszkodzone miejsca mogą z czasem zielenieć.
Zapach i smak: Zapach owocowy, łagodny, lekko owocowo-korzenny, niezbyt intensywny; smak łagodny do lekko gorzkawego, z czasem słabo piekący.
Podłoże: Gleba, Ściółka

Siedlisko

Las iglastyLas mieszanyGóry

Rośnie w lasach iglastych i mieszanych z udziałem jodły pospolitej, z którą tworzy mikoryzę. Preferuje próchnicze, wilgotne gleby, często na terenach górskich i podgórskich. Owocniki pojawiają się od sierpnia do października, zwłaszcza po okresach deszczowych.

⚠ Uwaga na pomyłki

Mleczaj zmienny Lactarius deliciosus Mleczaj świerkowy

Można go pomylić z mleczajem smacznym (Lactarius deliciosus), który rośnie pod sosną i ma wyraźniej strefowany kapelusz oraz mleczko pomarańczowe zmieniające barwę na zielonkawą. Podobny jest też mleczaj świerkowy (Lactarius deterrimus), związany ze świerkiem. Mleczaj jodłowy rośnie pod jodłami i ma kapelusz bez wyraźnych stref, mleczko zmieniające się bardzo powoli i słabo, oraz barwę jaśniejszą, bardziej łososiowo-pomarańczową. Mleczaj rydz (Lactarius semisanguifluus) ma mleczko szybko czerwieniejące.

Źródło zdjęcia: Khyra (They/She) via GBIF.org — CC0 (domena publiczna)

Autor opisu: Miłosz Admin