Will Brantingham via GBIF.org — CC BY (wymaga atrybucji)

Czubajeczka różowawa

Lepiota subincarnata

Śmiertelnie trujący

⚠ Informacja o jadalności ma charakter wyłącznie edukacyjny. Przed spożyciem każdy grzyb musi ocenić uprawniony grzyboznawca (np. w sanepidzie). Więcej w regulaminie.

Sezon: sie–paź
Taksonomia: Fungi (grzyby) › Basidiomycota (podstawczaki) › Agaricomycetes (pieczarniaki) › Agaricales (pieczarkowce) › Agaricaceae (pieczarkowate) › Lepiota

Czubajeczka różowawa to niewielki grzyb o kapeluszu średnicy zwykle 2–5 cm, w młodości dzwonkowatym lub półkulistym, później rozpostartym z niskim, tępym garbkiem pośrodku. Powierzchnia kapelusza jest pokryta łuseczkami o barwie od różowawobrązowej, cielistej po czerwonobrązową. Łuseczki ułożone są koncentrycznie na jasnym, kremowym lub białawym tle, a w centrum, przy garbku, zlewają się w ciemniejsze, jednolite pole. Brzeg kapelusza bywa pokryty strzępiastymi resztkami osłony. Blaszki są wolne, gęste, białe do kremowych, z czasem mogą ciemnieć. Trzon jest walcowaty, cienki, często lekko rozszerzony ku podstawie, w górnej części białawy, poniżej pierścienia pokryty różowobrązowymi, włókienkowatymi łuseczkami lub strefami (pasami) o barwie podobnej do kapelusza. Pierścień jest nieduży, nietrwały, włóknisty i często szybko zanika. Miąższ jest biały do kremowego, cienki, o owocowym, lekko słodkawym zapachu. Gatunek należy do sekcji Ovisporae, grupy małych czubajeczek zawierających amatoksyny. Jest groźny, ponieważ jest mały, niepozorny i bywa mylony z jadalnymi gatunkami. Do rozpoznania pomaga mikroskopia: zarodniki są elipsoidalne do jajowatych, dekstrynoidalne, a skórka kapelusza ma budowę trychodermy lub hymenidermy z łuseczkami. Nazwa subincarnata (łac. „nieco cielista”) odnosi się do różowawego, cielistego zabarwienia grzyba. Synonimem jest Lepiota josserandii.

Cechy rozpoznawcze

Barwa kapeluszaRóżowyBrązowyKremowy

Postać owocnika: Kapelusz z trzonem
Hymenofor: Blaszki
Przyrośnięcie blaszek: Wolne
Wysyp zarodników: Biały
Średnica kapelusza: 2–5 cm
Wysokość trzonu: 3–6 cm
Pierścień: Tak
Pochwa (bulwa): Nie
Mleczko po przekrojeniu: Nie
Zmiana barwy miąższu: Miąższ po przekrojeniu lub uszkodzeniu nie zmienia wyraźnie barwy, ewentualnie w podstawie trzonu może lekko brązowieć.
Zapach i smak: Zapach owocowy, lekko słodkawy, przypominający owoce lub gruszki z domieszką zapachu typowego dla czubajeczek; smaku nie należy sprawdzać, gdyż gatunek jest śmiertelnie trujący.

Siedlisko

Las liściastyLas mieszanySkraj lasu / polanaŁąka/pastwiskoParki/ogrody

⚠ Uwaga na pomyłki

Lepiota brunneoincarnata Lepiota helveola Lepiota castanea Czubajeczka cuchnąca Czubajeczka tarczowata

Można go pomylić z innymi małymi czubajeczkami zawierającymi amatoksyny, takimi jak czubajeczka cielistoróżowa, czubajeczka brunatnoczerwona (Lepiota brunneoincarnata) i czubajeczka płowa. Można go też pomylić z jadalnymi czubajeczkami i innymi drobnymi grzybami o łuskowatym kapeluszu. Cechą ostrzegawczą są wolne blaszki, biały wysyp zarodników, pierścień lub jego ślad na trzonie oraz łuseczki o różowobrązowym zabarwieniu. Wszystkie czubajeczki o średnicy kapelusza poniżej 8–10 cm należy traktować jako potencjalnie śmiertelnie trujące.

Źródło zdjęcia: Will Brantingham via GBIF.org — CC BY (wymaga atrybucji)

Autor opisu: Miłosz Admin