Paula Nimigean via GBIF.org — CC BY (wymaga atrybucji)

Czubajeczka tarczowata

Lepiota clypeolaria

Trujący

⚠ Informacja o jadalności ma charakter wyłącznie edukacyjny. Przed spożyciem każdy grzyb musi ocenić uprawniony grzyboznawca (np. w sanepidzie). Więcej w regulaminie.

Sezon: sie–lis
Taksonomia: Fungi (grzyby) › Basidiomycota (podstawczaki) › Agaricomycetes (pieczarniaki) › Agaricales (pieczarkowce) › Agaricaceae (pieczarkowate) › Lepiota

Czubajeczka tarczowata to niewielki grzyb o kapeluszu początkowo dzwonkowatym lub stożkowatym, później rozpostartym z szerokim, tępym garbem pośrodku. Powierzchnia kapelusza jest kremowa, biaława lub jasnobrązowa. Środek (garb) ma barwę ochrowobrązową do brązowej i jest gładki. Na pozostałej części skórka rozpada się na drobne, włókniste łuseczki. Brzeg kapelusza jest postrzępiony resztkami osłony, często z watowatymi frędzelkami. Blaszki są białe lub kremowe, gęste, wolne, niezrośnięte z trzonem, a odcisk zarodników jest biały. Trzon jest cienki, walcowaty, w dolnej części często lekko zgrubiały, białawy lub kremowy. Poniżej pierścienia bywa pokryty watowatymi, wełnistymi kosmkami lub strzępkami osłony, czasem układającymi się w pasy. Pierścień jest nietrwały, watowaty lub włóknisty, często zanika już w młodym wieku i zostawia ślad w postaci strefy pierścieniowatej. Miąższ jest biały, cienki i miękki, nie zmienia barwy. Gatunek należy do czubajeczek (Lepiota), w której występuje wiele drobnych gatunków, w tym śmiertelnie trujących. Rozpoznaje się go po białawym kapeluszu z brązowym środkiem i łuseczkami oraz po watowatym trzonie. Nazwa „clypeolaria” pochodzi od łacińskiego słowa clypeus, czyli tarcza, i nawiązuje do tarczowatej, ciemniejszej strefy w środku kapelusza.

Cechy rozpoznawcze

Barwa kapeluszaBiałyKremowyBrązowy

Postać owocnika: Kapelusz z trzonem
Hymenofor: Blaszki
Przyrośnięcie blaszek: Wolne
Wysyp zarodników: Biały
Średnica kapelusza: 2–6 cm
Wysokość trzonu: 3–8 cm
Pierścień: Tak
Pochwa (bulwa): Nie
Mleczko po przekrojeniu: Nie
Zmiana barwy miąższu: Miąższ biały, po przekrojeniu lub uszkodzeniu nie zmienia wyraźnie barwy.
Zapach i smak: Zapach słaby do umiarkowanego, nieprzyjemny, nieco owocowo-gumowy lub przypominający gaz świetlny; smak nie powinien być sprawdzany, gatunek jest niebezpieczny do kosztowania.

Siedlisko

Las liściastyLas mieszanyLas iglastySkraj lasu / polanaParki/ogrody

⚠ Uwaga na pomyłki

Lepiota brunneoincarnata Lepiota helveola Lepiota josserandii Czubajeczka cuchnąca Czubajeczka różowawa

Można ją pomylić z innymi drobnymi czubajeczkami, w tym z gatunkami śmiertelnie trującymi, zawierającymi amatoksyny, takimi jak Lepiota brunneoincarnata, Lepiota helveola, Lepiota subincarnata, Lepiota josserandii i Lepiota cristata. Te gatunki mają często różowawe, czerwonawobrązowe lub ceglaste łuseczki albo nieprzyjemny zapach, na przykład gumowy lub podobny do kapusty. Lepiota clypeolaria ma jaśniejsze barwy i watowate pozostałości na trzonie, ale rozróżnienie gatunków w tym rodzaju bywa trudne i wymaga cech mikroskopowych. Nie należy jej zbierać do spożycia.

Źródło zdjęcia: Paula Nimigean via GBIF.org — CC BY (wymaga atrybucji)

Autor opisu: Miłosz Admin