
Macrolepiota procera
⚠ Informacja o jadalności ma charakter wyłącznie edukacyjny. Przed spożyciem każdy grzyb musi ocenić uprawniony grzyboznawca (np. w sanepidzie). Więcej w regulaminie.
Czubajka kania to jeden z największych grzybów szerokoporcyjnych w Polsce. Kapelusz początkowo owalny, później rozpostarty, o średnicy do 35 cm, o barwie kremowo-białej lub szarobrązowej z charakterystycznymi brązowymi lub ciemniejszymi włóknkami tworzącymi siatkowaty wzór na powierzchni. Wierzchołek kapelusza pozostaje często jaśniejszy. Hymenofor składa się z gęstych, białych, wolnych od trzonu blaszek, które z wiekiem mogą nieznacznie pożółknąć. Blaszki nie dochodzą do brzegu kapelusza, co stanowi jego wyróżnik. Trzon jest długi, cylindryczny, pusty wewnątrz, o wysokości do 40 cm i średnicy 1-2 cm u podstawy, biały lub kremowy z włóknkami. Charakterystyczną cechą jest ruchomy pierścień (obręcz) na trzonie, który można przesuwać w górę i dół — powstał on z trzonu, a nie z osłony. U podstawy trzonu czasami dostrzega się niewielki bulwowaty rozszerzenie. Miąższ jest biały, zwłaszcza w kapeluszu, łagodny w smaku i zapachu, nie zmienia barwy po uszkodzeniu. Od podobnej Macrolepiota mastoidea różni się mniejszymi wymiarami i słabiej wyraźnym wzorem kapelusza. Od czubajki szarej (Macrolepiota rhacodes) odróżnia się bardziej delikatnymi włóknkami i ruchomym pierścieniem. Nazwa pochodzi od greckiego wyrazu oznaczającego białą i dużą strukturę. Czubajka kania tradycyjnie zbierana jest w Polsce jako gatunek o dobrych walorach kulinarnych.
Czubajka sutkowataMacrolepiota venenataMacrolepiota rhacodes
Może być mylona z czubajką szarą (Macrolepiota rhacodes) — trująca lub silnie alergogenna — ale różni się brązowiejącym mięsem, które zmienia barwę na rdzawopomarańczową po uszkodzeniu. Czubajka kania ma białe, niezmieniające się mięso i bardziej regularny wzór kapelusza. Żaden z tych gatunków nie powinien być zbierany przez osoby bez doświadczenia.
Źródło zdjęcia: Jorge Safara via GBIF.org — CC BY (wymaga atrybucji)
Autor opisu: Miłosz Admin
Saprotroficzny gatunek, rosnący na żyznych, bogatych w próchnicę glebach w lasach liściastych i mieszanych, na skrajach lasów, w parkach i ogrodach, także na łąkach i pastwiskach. Preferuje stanowiska w miarę wilgotne, zacieniowane lub półoświetlone, na wysokościach od niżu do podnóża gór. W Polsce owocniki pojawiają się od lipca do października, najobilniej w sierpniu i wrześniu, szczególnie po ciepłych, wilgotnych nocy poprzedzających ciepłe dni.