
Alexander Naumov via GBIF.org — CC BY (wymaga atrybucji)
mycena zephirus
🌍 136 znalezisk w Polsce w danych GBIF — widać je na mapie (warstwa „Znaleziska GBIF” z filtrem gatunku).
Niejadalny⚠ Informacja o jadalności ma charakter wyłącznie edukacyjny. Przed spożyciem każdy grzyb musi ocenić uprawniony grzyboznawca (np. w sanepidzie). Więcej w regulaminie.
Grzybówka rdzawoplamista tworzy średniej wielkości, smukłe owocniki. Kapelusz ma 2–5 cm średnicy. Młody jest stożkowaty lub dzwonkowaty, potem rozpościera się i zwykle zachowuje tępy garb pośrodku. Powierzchnia jest gładka, matowa lub lekko błyszcząca, w stanie wilgotnym delikatnie prążkowana na przezroczystym brzegu. Barwa jest szarobrązowa, jasnobrązowa lub płowobrązowa, na środku ciemniejsza, ku brzegowi jaśniejsza. Z wiekiem kapelusz pokrywa się rdzawymi lub czerwonawobrązowymi plamkami. Blaszki są dość gęste, białawe do kremowych, przyrośnięte często ząbkiem. Z wiekiem lub po uszkodzeniu pojawiają się na nich charakterystyczne rdzawe plamy, od których pochodzi polska nazwa. Trzon jest cienki, długi, prosty lub nieco wygięty, pusty w środku i kruchy. Ma 4–9 cm długości i kilka milimetrów grubości. U góry jest jaśniejszy, ku dołowi ciemnieje do szarobrązowego. Powierzchnia jest gładka, z czasem pokrywa się rdzawymi plamami, a nasada bywa owłosiona. Miąższ jest cienki i kruchy, zapach nieznaczny. Zarodniki są białe. Najważniejsze cechy rozpoznawcze to rdzawe plamy na blaszkach i trzonie, szarobrązowy kapelusz z garbem oraz występowanie w lasach iglastych, często w grupach. Bardzo podobna jest grzybówka plamista (Mycena maculata), która rośnie jednak zwykle w kępach na drewnie, ma bardziej czerwonawo plamiste owocniki i inne siedlisko. Nazwa gatunkowa zephirus nawiązuje do greckiego Zefira, czyli łagodnego zachodniego wiatru, a gatunek jest jedną z późnojesiennych grzybówek.
Rośnie w lasach iglastych i mieszanych, zwłaszcza pod świerkami, na grubej ściółce z opadłych igieł i na próchniczej glebie. Owocniki pojawiają się pojedynczo lub w rozproszonych grupach. Preferuje wilgotne, umiarkowanie kwaśne podłoża. Owocnikuje od września do grudnia, najobficiej w chłodne i wilgotne jesienie, często jeszcze późną jesienią, gdy inne grzyby już zanikają. Występuje od niżu po niższe partie gór.
Mycena maculatagrzybówka mydlanaGrzybówka hełmiasta
Najłatwiej pomylić ją z grzybówką plamistą (Mycena maculata), która rośnie w kępach na drewnie liściastym i ma wyraźniej czerwonobrunatne plamy. Podobna jest też grzybówka skłonna (Mycena inclinata), która rośnie kępkami na pniach dębów i ma śmierdzący, stęchły zapach oraz rdzawo-żółtawy trzon. Z grzybówką hełmowatą (Mycena galericulata) można ją pomylić, ale ta ma blaszki różowiejące i nie ma rdzawych plam. Żaden z tych gatunków nie jest wartościowy kulinarnie, a małe grzybówki mogą być mylone z gatunkami toksycznymi, np. z muskarynowymi strzępiakami (Inocybe) czy łysiczkami.
Źródło zdjęcia: Alexander Naumov via GBIF.org — CC BY (wymaga atrybucji)
Autor opisu: Miłosz Admin