Bjørn Eidhammer via GBIF.org — CC BY (wymaga atrybucji)

Gołąbek błotny

Russula paludosa

Warunkowo jadalny

⚠ Informacja o jadalności ma charakter wyłącznie edukacyjny. Przed spożyciem każdy grzyb musi ocenić uprawniony grzyboznawca (np. w sanepidzie). Więcej w regulaminie.

Sezon: lip–paź
Taksonomia: Fungi (grzyby) › Basidiomycota (podstawczaki) › Agaricomycetes (pieczarniaki) › Russulales (gołąbkowce) › Russulaceae (gołąbkowate) › Russula

Gołąbek błotny to duży, krępy gołąbek o kapeluszu średnicy zwykle 6–15 cm. Młody kapelusz jest półkulisty, później wypukły, z czasem płasko rozpostarty i lekko wklęśnięty pośrodku. Powierzchnia jest gładka, w stanie wilgotnym lśniąca i lepka, w suchej pogodzie matowa. Barwa jest krwistoczerwona, czerwona lub jasnoczerwona, często ciemniejsza i brunatnawo-czerwona w środku, a na brzegu bywa wyblakła do różowej lub pomarańczowawej. Skórka daje się ściągnąć do mniej więcej połowy promienia kapelusza. Brzeg jest u starszych okazów delikatnie prążkowany. Blaszki są gęste, kruche, przyrośnięte lub lekko zbiegające, u młodych owocników białe, później kremowe do bladożółtych. Wysyp zarodników jest kremowy. Trzon jest walcowaty lub maczugowaty, pełny, potem gąbczasty, biały, często z różowawym, czerwonawym nalotem przy podstawie lub z boku. Powierzchnia jest delikatnie pomarszczona lub włóknista. Miąższ jest biały, kruchy, o łagodnym smaku. Reakcja trzonu na siarczan żelaza jest wyraźnie różowa do łososiowej. Gatunek wyróżnia się dużymi rozmiarami, czerwonym kapeluszem, białym trzonem z rumieńcem, łagodnym smakiem oraz związkiem ze starymi borami sosnowymi na terenach wilgotnych, z mchami i torfowcami. Nazwa „błotny” (łac. paludosa – bagienny) odnosi się do wilgotnych siedlisk, w których często rośnie. Jest to jeden z większych gołąbków występujących w borach.

Cechy rozpoznawcze

Barwa kapeluszaCzerwony

Postać owocnika: Kapelusz z trzonem
Hymenofor: Blaszki
Przyrośnięcie blaszek: Przyrośnięte
Wysyp zarodników: Kremowy
Średnica kapelusza: 6–15 cm
Wysokość trzonu: 6–12 cm
Pierścień: Nie
Pochwa (bulwa): Nie
Mleczko po przekrojeniu: Nie
Zmiana barwy miąższu: Miąższ jest biały i po przekrojeniu nie zmienia barwy, a przy starzeniu lub w uszkodzeniach może jedynie nieznacznie szarzeć.
Zapach i smak: Zapach słaby, owocowy lub prawie niewyczuwalny; smak łagodny, orzechowy, bez ostrości (czasem blaszki mogą być bardzo lekko piekące).
Podłoże: Gleba, Mech
Sposób odżywiania

Siedlisko

Las iglastyLas mieszanyTeren podmokły

Rośnie w wilgotnych, kwaśnych borach sosnowych i borach mieszanych, często wśród mchów i torfowców, na obrzeżach torfowisk i w podmokłych zagłębieniach. Tworzy mikoryzę głównie z sosną, na glebach piaszczystych, torfowych i próchnicznych. Owocniki pojawiają się od lipca do października, zwłaszcza po deszczach, częściej w rejonach nizinnych i podgórskich.

⚠ Uwaga na pomyłki

Russula rhodopoda Russula emetica Russula lepida Gołąbek krwisty

Można go pomylić z innymi czerwonymi gołąbkami, zwłaszcza z gołąbkiem wspaniałym (Russula versicolor nie, ale R. lepida), gołąbkiem krwistoczerwonym lub z piekącymi gatunkami: gołąbkiem wymiotnym (Russula emetica) i krwistym (R. sanguinea). Gołąbek wymiotny ma bardziej cienką i krucho-łamliwą strukturę, białe blaszki, białą bez rumieńca nogę i bardzo piekący smak. Gołąbek błotny ma łagodny smak, żółtawe blaszki w dojrzałości i trzon często zaróżowiony. Zawsze należy próbować smaku miąższu (bez połykania), aby odrzucić gatunki piekące.

Źródło zdjęcia: Bjørn Eidhammer via GBIF.org — CC BY (wymaga atrybucji)

Autor opisu: Miłosz Admin