Nicolas Schwab via GBIF.org — CC BY (wymaga atrybucji)

Pierścieniak białoniebieski

Stropharia caerulea

Niejadalny

⚠ Informacja o jadalności ma charakter wyłącznie edukacyjny. Przed spożyciem każdy grzyb musi ocenić uprawniony grzyboznawca (np. w sanepidzie). Więcej w regulaminie.

Sezon: lip–lis
Taksonomia: Fungi (grzyby) › Basidiomycota (podstawczaki) › Agaricomycetes (pieczarniaki) › Agaricales (pieczarkowce) › Strophariaceae (pierścieniakowate) › Stropharia

Kapelusz ma 2–8 cm średnicy. U młodych owocników jest półkulisty lub dzwonkowaty, potem wypukły i płasko rozpostarty, często z niewielkim garbkiem. Powierzchnia jest gładka i pokryta śluzem, w wilgotne dni wyraźnie lepka. Młode owocniki mają charakterystyczną niebieskawozieloną, turkusową lub błękitną barwę. Z wiekiem kapelusz żółknie, od środka przebarwia się na ochrowożółty lub ochrowobrązowy, a niebieskozielony odcień zostaje głównie na brzegu. Na kapeluszu, zwłaszcza przy brzegu, mogą występować białawe, watowate łuseczki, które z czasem zanikają. Brzeg młodych okazów bywa ozdobiony resztkami białej osłony. Hymenofor tworzą blaszki przyrośnięte do trzonu, dość gęste, u młodych owocników jasnoszarawe. Z wiekiem ciemnieją do szarobrązowych i purpurowobrązowych, zgodnie z kolorem wysypu zarodników. Trzon ma 4–8 cm wysokości, jest walcowaty, ku podstawie często lekko zgrubiały, białawy z niebieskozielonym odcieniem, zwłaszcza w dolnej części. Poniżej pierścienia bywa łuskowaty lub kosmkaty. Błoniasty, dość nietrwały pierścień jest białawy, z czasem ciemnieje od opadających zarodników. Miąższ jest cienki, białawy, miejscami z niebieskawym odcieniem pod skórką. Gatunek odróżnia się od podobnych pierścieniaków połączeniem śluzowatego niebieskozielonego kapelusza, szybko żółknącego z wiekiem, z purpurowobrązowym wysypem zarodników i obecnością pierścienia. Nazwa naukowa pochodzi od łacińskiego caeruleus, czyli „błękitny, niebieski”, i odnosi się do barwy młodych owocników. Gatunek bywa mylony z pokrewnym pierścieniakiem szmaragdowym i w literaturze był traktowany niejednoznacznie. Część autorów uznawała go za odrębny takson, a inni łączyli go z Stropharia aeruginosa, dlatego w starszych opracowaniach pojawia się pod różnymi nazwami.

Cechy rozpoznawcze

Barwa kapeluszaNiebieskiZielonyŻółtyBiały

Postać owocnika: Kapelusz z trzonem
Hymenofor: Blaszki
Przyrośnięcie blaszek: Przyrośnięte
Wysyp zarodników: Purpurowobrązowy
Średnica kapelusza: 2–8 cm
Wysokość trzonu: 4–8 cm
Pierścień: Tak
Pochwa (bulwa): Nie
Mleczko po przekrojeniu: Nie
Zmiana barwy miąższu: Miąższ jest białawy i po przekrojeniu lub uszkodzeniu nie zmienia wyraźnie barwy.

Siedlisko

Parki/ogrodySkraj lasu / polanaLas liściastyŁąka/pastwisko

Rośnie na próchnicznej, bogatej w składniki odżywcze glebie, często w miejscach przekształconych przez człowieka. Spotyka się go w parkach, ogrodach, na skrajach lasów liściastych, w zaroślach, na łąkach i przy ścieżkach. Chętnie owocnikuje wśród resztek roślinnych, na kompoście, wśród ściółki i na zrębkach drewna lub w ich pobliżu, w miejscach wilgotnych i półcienistych. Owocniki pojawiają się pojedynczo lub w małych grupach, najczęściej od lata do późnej jesieni (lipiec–listopad), zwłaszcza po

⚠ Uwaga na pomyłki

Pierścieniak grynszpanowy Stropharia pseudocyanea Psilocybe cyanescens

Najłatwiej pomylić go z pierścieniakiem szmaragdowym (Stropharia aeruginosa), który ma intensywniej zielony, bardziej szmaragdowy kapelusz, wyraźniejsze i dłużej utrzymujące się białe łuseczki oraz zwykle bardziej zielonkawy trzon. S. caerulea jest zwykle bardziej niebieskawy i szybciej żółknie. Rozróżnienie obu gatunków bywa trudne. Zielonawe lub niebieskawe kapelusze mają też niektóre inne grzyby, np. Stropharia pseudocyanea, a niebieskawe przebarwienia występują u różnych gatunków grzybów łysiczkowatych (Psilocybe), dlatego nie należy opierać się na samej barwie. Nie zaleca się zbierania do spożycia.

Źródło zdjęcia: Nicolas Schwab via GBIF.org — CC BY (wymaga atrybucji)

Autor opisu: Miłosz Admin