Thomas H. Carlsen via GBIF.org — CC BY (wymaga atrybucji)

Koźlarz białawy

Leccinum holopus

Jadalny

⚠ Informacja o jadalności ma charakter wyłącznie edukacyjny. Przed spożyciem każdy grzyb musi ocenić uprawniony grzyboznawca (np. w sanepidzie). Więcej w regulaminie.

Sezon: lip–paź
Taksonomia: Fungi (grzyby) › Basidiomycota (podstawczaki) › Agaricomycetes (pieczarniaki) › Boletales (borowikowce) › Boletaceae (borowikowate) › Leccinum (koźlarz)

Koźlarz białawy to średniej wielkości grzyb z rodziny Boletaceae (borowikowe), wyróżniający się niezwykle jasną, białawą lub kremowymi tonami barwą. Kapelusz wynosi 3-12 cm średnicy, ma kształt hemisferu, senere staje się bardziej wypłaszczony, powierzchnia jest delikatnie aksamitna, matowa, bez typowego połysku. Hymenofor składa się z małych żółtych porów, które nie zmieniają koloru przy naciskaniu, co jest cechą rozpoznawczą. Trzon jest smukły, równy lub lekko rozszerzony ku podstawie (5-14 cm wysokości), całkowicie biały lub bardzo jasnokremowy, pozbawiony pierścienia, u podstawy ma charakterystyczne białe lub słaboróżowe lub szaroróżowe włókniste otoczenie (mancheta). Miąższ jest biały, niezmieniający się, bardzo delikatnie zabarwiony pod skórą kapelusza na szaroróżowo lub fioletkowato. Główną cechą rozróżniającą od podobnych gatunków jest całkowita białość owocnika i brak zasinowienia porów, a także obecność włóknistego otoczenia przy podstawie trzonu. Nazwa łacińska pochodzi od greckich słów: holos (cały) i pous (noga), nawiązując do jednolitej barwy owocnika.

Cechy rozpoznawcze

Barwa kapeluszaBiałyKremowySzary

Postać owocnika: Kapelusz z trzonem
Hymenofor: Rurki (pory)
Wysyp zarodników: Żółty
Średnica kapelusza: 3–12 cm
Wysokość trzonu: 5–14 cm
Pierścień: Nie
Pochwa (bulwa): Nie
Mleczko po przekrojeniu: Nie
Zmiana barwy miąższu: Miąższ białawy, bez widocznych zmian barwy po przekrojeniu, nie zabarwia się na niebiesko.
Zapach i smak: Zapach bardzo delikatny, prawie niezauważalny lub całkowicie bezzapachowy. Smak nieprzyjemny, łagodnie gorzki.
Podłoże

Siedlisko

Las iglastyLas mieszany

Koźlarz białawy rośnie w lasach iglastych i mieszanych, głównie pod świerkami i sosnami na terenie całej Polski. Preferuje gleby kwaśne, piaszczyste lub piaskowo-gliniaste o umiarkowanej wilgotności. Owocniki pojawiają się od lipca do października, szczególnie obficie po ciepłych, wilgotnych letnich miesiącach, w warunkach dobrze przewietrzonego terenu leśnego.

⚠ Uwaga na pomyłki

Borowik szlachetny Leccinum carpini

Może być pomylony z innymi białawymi gatunkami z rodzaju Leccinum (koźlarz), szczególnie z Leccinum carpini (koźlarz grabowy) czy Leccinum leucoxanthum (koźlarz żółtawy). Odróżnia się bielszą ogólną barwą, brakiem wyraźnych żółtych tonów na trzonie, a także brakiem zasinowienia porów. Od borowika szlachetnego różni się mniejszymi wymiarami, białawą barwą i żółtymi porami (nie białymi u młodych owocników).

Źródło zdjęcia: Thomas H. Carlsen via GBIF.org — CC BY (wymaga atrybucji)

Autor opisu: Miłosz Admin