Dawid Juszczak via GBIF.org — CC BY (wymaga atrybucji)

Boczniaczek pomarańczowożółty

Phyllotopsis nidulans

Niejadalny

⚠ Informacja o jadalności ma charakter wyłącznie edukacyjny. Przed spożyciem każdy grzyb musi ocenić uprawniony grzyboznawca (np. w sanepidzie). Więcej w regulaminie.

Sezon: wrz–gru
Taksonomia: Fungi (grzyby) › Basidiomycota (podstawczaki) › Agaricomycetes (pieczarniaki) › Agaricales (pieczarkowce) › Phyllotopsidaceae (boczniaczkowate) › Phyllotopsis

Boczniaczek pomarańczowożółty wytwarza owocniki w kształcie półkolistego, nerkowatego lub językowatego kapelusza o średnicy zwykle 2–8 cm, przyrośniętego bokiem lub grzbietem do podłoża. Trzon jest zredukowany albo całkiem go brak. Powierzchnia kapelusza jest sucha, drobno filcowata lub owłosiona, szczególnie przy nasadzie, w barwach od żółtopomarańczowej do pomarańczowej, czasem z odcieniem rdzawym lub brzoskwiniowym. Brzeg jest młodo podwinięty, często lekko prążkowany lub falisty. Owocniki rosną zwykle licznie, dachówkowato, jeden nad drugim. Hymenofor jest blaszkowaty. Blaszki są gęste, cienkie, zbiegające ku punktowi przyczepu, od jasnopomarańczowych do żółtopomarańczowych, jaśniejsze lub nieco intensywniej zabarwione niż kapelusz. Wysyp zarodników jest różowawy do łososiowego, zarodniki są drobne, cylindryczno-elipsoidalne do kiełbaskowatych, gładkie i nieamyloidalne. Miąższ jest cienki, elastyczny, jasnopomarańczowy lub żółtawy, o bardzo charakterystycznym, nieprzyjemnym zapachu zgniłej kapusty, który pomaga w identyfikacji. Gatunek jest saprotrofem rozkładającym martwe drewno, głównie iglaste, ale też liściaste, i jest często spotykany późną jesienią. Od podobnych gatunków odróżnia go pomarańczowa barwa, filcowaty kapelusz, różowy wysyp zarodników i silny nieprzyjemny zapach. Nazwa rodzajowa Phyllotopsis oznacza „podobny do Phyllotus”, a epitet nidulans („gniazdujący”) nawiązuje do jego gniazdowego, grupowego wzrostu.

Cechy rozpoznawcze

Barwa kapeluszaPomarańczowyŻółty

Postać owocnika: Kapelusz z trzonem
Hymenofor: Blaszki
Przyrośnięcie blaszek: Zbiegające
Wysyp zarodników: Różowy
Średnica kapelusza: 2–8 cm
Pierścień: Nie
Pochwa (bulwa): Nie
Mleczko po przekrojeniu: Nie
Zmiana barwy miąższu: Miąższ po przekrojeniu lub uszkodzeniu nie zmienia barwy.
Zapach i smak: Zapach jest nieprzyjemny, wyraźny, zwykle opisywany jako przypominający zgniłą kapustę, zepsute warzywa lub gaz świetlny; smak niemiły, dlatego nie należy go kosztować.
Podłoże: Martwe drewno
Sposób odżywiania

Siedlisko

Las iglastyLas mieszanyMartwe drewno/pniaki

Rośnie na martwym drewnie, pniakach, leżących kłodach i gałęziach, głównie drzew iglastych, takich jak świerk, sosna i jodła, rzadziej na drewnie drzew liściastych (np. buka). Spotykany jest w lasach iglastych i mieszanych, zwłaszcza wilgotnych, o dużej ilości rozkładającego się drewna. Owocniki pojawiają się najczęściej od września do grudnia, a nawet w czasie łagodnej zimy, gdyż grzyb dobrze znosi chłodniejsze, wilgotne pogody.

Rozkłada drewno: świerk, sosna, jodła

⚠ Uwaga na pomyłki

Boczniak ostrygowaty Ciżmówka miękka Bokownik wiązowy

Można go pomylić z innymi drewnolubnymi grzybami o pomarańczowych owocnikach, takimi jak boczniak łyżkowaty (Pleurotus ostreatus) w żółtawych formach lub Crepidotus, ale one mają inne zabarwienie i zapach. Od Phyllotopsis nidulans odróżniają go silny nieprzyjemny zapach, filcowaty kapelusz i różowy wysyp zarodników. Z kolei Hypsizygus lub Panellus mogą mieć podobny kształt, ale są mniej pomarańczowe, a ich zapach jest zwykle łagodniejszy.

Źródło zdjęcia: Dawid Juszczak via GBIF.org — CC BY (wymaga atrybucji)

Autor opisu: Wieśniara z Miasta Anna G.