Ondřej Křivan via GBIF.org — CC BY (wymaga atrybucji)

Gołąbek jasnożółty

Russula claroflava

Jadalny

⚠ Informacja o jadalności ma charakter wyłącznie edukacyjny. Przed spożyciem każdy grzyb musi ocenić uprawniony grzyboznawca (np. w sanepidzie). Więcej w regulaminie.

Sezon: lip–paź
Taksonomia: Fungi (grzyby) › Basidiomycota (podstawczaki) › Agaricomycetes (pieczarniaki) › Russulales (gołąbkowce) › Russulaceae (gołąbkowate) › Russula

Gołąbek jasnożółty ma kapelusz o średnicy zwykle 5–10 cm, u młodych okazów półkulisty, potem płaskowypukły i z wiekiem płytko wklęsły na środku. Brzeg jest początkowo podwinięty, w dojrzałości lekko prążkowany. Skórka jest gładka, matowa lub lekko błyszcząca, w stanie wilgotnym nieco śliska, barwy cytrynowożółtej do jaskrawożółtej, czasem z oliwkowym lub szarym odcieniem. W dojrzałości lub po uszkodzeniu szarzeje, a skórka daje się ściągać do połowy kapelusza lub głębiej. Blaszki są dość gęste, kruche, przyrośnięte lub prawie wolne, u młodych okazów białawe, później kremowe do jasnożółtych. Zarodniki są żółte (odcień zwykle IIId–IIIe w skali Romagnesiego). Trzon jest walcowaty lub lekko zgrubiały ku podstawie, twardy, biały, z czasem szarzejący, zwłaszcza od dołu i po dotknięciu. Miąższ jest biały, kruchy i po przekrojeniu powoli szarzeje, a później czernieje. Gatunek wyróżnia się połączeniem żółtego kapelusza, szarzejącego miąższu, łagodnego smaku i związku z brzozą na terenach wilgotnych. Nazwa claroflava pochodzi z łaciny: clarus oznacza jasny, flavus żółty. Jest to typowy gołąbek żółty z grupy gołąbków szarzejących, do której należy też Russula ochroleuca, ale ta ma miąższ szarzejący słabiej i smak często ostrzejszy. Jest pospolity na torfowiskach i brzegach wilgotnych lasów brzozowych.

Cechy rozpoznawcze

Barwa kapeluszaŻółty

Postać owocnika: Kapelusz z trzonem
Hymenofor: Blaszki
Przyrośnięcie blaszek: Przyrośnięte wąsko
Wysyp zarodników: Żółty
Średnica kapelusza: 5–10 cm
Wysokość trzonu: 4–8 cm
Pierścień: Nie
Pochwa (bulwa): Nie
Mleczko po przekrojeniu: Nie
Zmiana barwy miąższu: Miąższ po przekrojeniu lub uszkodzeniu powoli szarzeje, a z czasem czernieje, zwłaszcza w trzonie i w miejscach otarć.
Zapach i smak: Zapach słaby, owocowy, nieistotny; smak łagodny, miąższ nie jest ostry, co odróżnia go od wielu innych gołąbków.
Podłoże: Gleba, Ściółka
Sposób odżywiania

Siedlisko

Las liściastyLas mieszanyTeren podmokłySkraj lasu / polana

Rośnie w wilgotnych lasach liściastych i mieszanych oraz na ich skrajach, najczęściej pod brzozami, z którymi tworzy mikoryzę. Preferuje gleby kwaśne, wilgotne lub podmokłe, torfowiska przejściowe, brzegi bagien i młodniki brzozowe. Owocniki pojawiają się w Polsce od lipca do października, zwłaszcza po deszczowym lecie. Występuje od nizin po niższe partie gór.

⚠ Uwaga na pomyłki

Russula flavida Russula ochroleuca Gołąbek zmiennobarwny

Można go pomylić z Russula ochroleuca (gołąbek ochrowy), który ma bardziej matowy, ochrowożółty kapelusz, miąższ szarzejący słabiej i smak często lekko piekący; rośnie głównie pod drzewami iglastymi i liściastymi na suchszych miejscach. Podobny jest też Russula claroflava var. i Russula flavida, rzadszy gatunek z żółtym kapeluszem i trzonem z żółtym nalotem, bez wyraźnego szarzenia. Ostry, piekący smak i brak brzozy wskazują na inne gatunki. Sprawdzenie smaku w małym kawałku miąższa i powolne szarzenie pomagają w oznaczeniu.

Źródło zdjęcia: Ondřej Křivan via GBIF.org — CC BY (wymaga atrybucji)

Autor opisu: Miłosz Admin