Bjørn Eidhammer via GBIF.org — CC BY (wymaga atrybucji)

Gołąbek zmiennobarwny

Russula risigallina

Niejadalny

⚠ Informacja o jadalności ma charakter wyłącznie edukacyjny. Przed spożyciem każdy grzyb musi ocenić uprawniony grzyboznawca (np. w sanepidzie). Więcej w regulaminie.

Sezon: cze–paź
Taksonomia: Fungi (grzyby) › Basidiomycota (podstawczaki) › Agaricomycetes (pieczarniaki) › Russulales (gołąbkowce) › Russulaceae (gołąbkowate) › Russula

Mały, delikatny gołąbek o kapeluszu zwykle 2–6 cm średnicy, w młodości półkulistym lub wypukłym, później płaskim i z lekko wklęsłym środkiem. Brzeg kapelusza z wiekiem staje się wyraźnie prążkowany. Skórka jest gładka, w stanie wilgotnym lekko lepka, a przy suchej pogodzie matowa. Dość łatwo schodzi z kapelusza, co najmniej do połowy jego promienia. Barwa jest bardzo zmienna, stąd polska nazwa: najczęściej jasnożółta lub żółtawa, ale kapelusz bywa też pokryty różowawymi, czerwonawymi, fioletowymi, oliwkowozielonymi lub brudnobrązowymi plamami. Młode owocniki są często różowawe lub fioletowawe, potem żółkną. Kolor kapelusza bywa więc nierówny i plamisty. Blaszki są gęste, cienkie, kruche, przyrośnięte do trzonu, w młodości kremowe, a potem żółtawe do ochrowożółtych. Wysyp zarodników ma barwę ochrową do żółtej. Trzon jest cylindryczny, 2–5 cm wysokości, biały, czasem z lekkim żółtawym lub szarawym nalotem w starszych owocnikach. Jego powierzchnia jest gładka lub delikatnie pomarszczona. Wnętrze trzonu jest kruche i szybko staje się watowate lub puste. Miąższ jest biały, kruchy i cienki, o łagodnym smaku. Ważną cechą jest połączenie małych rozmiarów, żółtych blaszek i ochrowego wysypu z wielobarwnym, często różowo-żółto-zielonym kapeluszem oraz łagodnego smaku. Gatunek jest blisko spokrewniony z Russula lutea, a niektórzy autorzy traktują je jako jeden takson. Nazwa risigallina pochodzi od dawnego określenia związanego z kolorem żółtka lub kurczęcia, a polska nazwa i synonim chamaeleontina nawiązują do zmienności barw, jak u kameleona.

Cechy rozpoznawcze

Barwa kapeluszaŻółtyPomarańczowyRóżowyFioletowyZielony

Postać owocnika: Kapelusz z trzonem
Hymenofor: Blaszki
Przyrośnięcie blaszek: Przyrośnięte
Wysyp zarodników: Ochrowy
Średnica kapelusza: 2–6 cm
Wysokość trzonu: 2–5 cm
Pierścień: Nie
Pochwa (bulwa): Nie
Mleczko po przekrojeniu: Nie
Zmiana barwy miąższu

Siedlisko

Las liściastyLas mieszanySkraj lasu / polanaParki/ogrodyTeren podmokły

⚠ Uwaga na pomyłki

Russula ochroleuca Gołąbek żółciowy Gołąbek jasnożółty Russula lutea Gołąbek białocytrynowy

Można go pomylić z innymi żółtymi gołąbkami. Russula claroflava (gołąbek żółty) jest zwykle większy, ma żywo żółty kapelusz bez różowych i fioletowych odcieni, a jego miąższ szarzeje po przekrojeniu. Russula ochroleuca ma większe owocniki, bardziej zielonkawożółty kapelusz i ostrzejszy smak. Russula lutea ma bardziej pomarańczowożółte blaszki i jednolitszy, często różowo-pomarańczowy kapelusz. Russula fellea ma słomkowożółty kapelusz i gorzki, piekący smak. Gatunki łagodne od piekących odróżnia się przez ostrożną próbę smaku małego kawałka blaszki, bez połykania. Nie należy zbierać gołąbków bez pewnego rozpoznania.

Źródło zdjęcia: Bjørn Eidhammer via GBIF.org — CC BY (wymaga atrybucji)

Autor opisu: Miłosz Admin