Fungologia
  • Atlas
  • Mapa
  • Raport
  • Obserwacje
  • Wyprawy
ZalogujZarejestruj się

Fungologia nie zastępuje grzyboznawcy. Żadna informacja w serwisie — atlas, rozpoznawanie, weryfikacja obserwacji ani przepisy — nie jest podstawą do spożycia grzyba. W razie podejrzenia zatrucia dzwoń pod 112.

© 2026 Fungologia
PrzewodnikiJak korzystaćDane dla naukiRegulaminPolityka prywatnościKontakt
🍪

Szanujemy Twoją prywatność

Nie używamy ciasteczek reklamowych ani analitycznych. W przeglądarce zapisujemy tylko to, co niezbędne do działania serwisu — np. logowanie i wybrany motyw. · Polityka prywatności

🏠Pulpit🗺Mapa+🍄Obserwacje🥾Wyprawy
← Wróć do Atlasu
Kielonka błyszcząca

Piotr Lukasik via GBIF.org — CC BY

Niejadalny

Kielonka błyszcząca

Caloscypha fulgens

📅 Sezon
kwi–cze
📏 Kapelusz
1–4 cm
🍄 Spód kapelusza
Gładki
🌲 Siedlisko
Las iglasty

⚠ Informacja o jadalności ma charakter wyłącznie edukacyjny. Przed spożyciem każdy grzyb musi ocenić uprawniony grzyboznawca (np. w sanepidzie). Więcej w regulaminie.

OpisCechy⚠ PomyłkiGdzie i kiedy

📝Opis

Kapelusz

Owocnik jest czarkowaty (apotecjum), bez trzonu i bez typowego kapelusza. Młode owocniki są kuliste lub miseczkowate, później rozwarte do kielichowatych lub płaskawych, o brzegu często nieregularnie pofalowanym. Średnica ok. 1–4 cm. Wnętrze czarki (warstwa zarodnikotwórcza) jest intensywnie żółtopomarańczowe do pomarańczowego, gładkie i błyszczące. Zewnętrzna powierzchnia jest blada, pomarańczowawa, a z wiekiem i po dotknięciu zielenieje lub niebieskozielenieje. Ta zmiana barwy jest ważną cechą rozpoznawczą.

Hymenofor

Hymenium (warstwa płodna) jest gładkie i wyściela wnętrze czarki. Nie ma blaszek, rurek ani kolców. Barwa jest pomarańczowożółta.

Trzon

Owocnik jest siedzący albo przy podstawie tylko niewyraźnie zwężony. Nie ma pierścienia, pochwy ani bulwy.

Miąższ

Miąższ jest cienki. Zielenienie lub niebieskawienie dotyczy zwłaszcza zewnętrznej strony owocnika.

Cechy mikroskopowe

Grzyb jest workowcem (Ascomycota) z rzędu Pezizales. Zarodniki powstają w workach, a zarodniki są kuliste, gładkie i bezbarwne.

Ekologia i występowanie w Polsce

Gatunek związany z lasami iglastymi, zwłaszcza ze świerkiem i jodłą. Wyrasta na ziemi, w ściółce i wśród mchów, często wiosną w chłodnym klimacie, w górach po stopnieniu śniegu. Częstość występowania w Polsce wymaga weryfikacji w literaturze (w naszej bazie nie ma rekordów).

Uwagi

Nazwa rodzajowa Caloscypha pochodzi od gr. kalos (piękny) i skyphos (kielich, czara), a epitet fulgens oznacza „błyszczący”. Stadium bezpłciowe (anamorfa) tego grzyba jest wiązane z patogenem nasion drzew iglastych.

🔍Cechy

Barwa kapeluszaPomarańczowyŻółtyZielony
Postać owocnika
Miseczkowaty
Hymenofor
Gładki
Wysyp zarodników
Biały
Średnica kapelusza
1–4 cm
Pierścień
Nie
Pochwa (bulwa)
Nie
Mleczko po przekrojeniu
Nie
Podłoże
Gleba, Ściółka, Mech
Sposób odżywiania
Saprotrof (rozkłada martwą materię)
Zmiana barwy miąższu
Zewnętrzna powierzchnia owocnika po dotknięciu lub z wiekiem zielenieje albo niebieskozielenieje; wnętrze czarki zachowuje pomarańczowożółtą barwę.

⚠ Uwaga na pomyłki

  • Czarka austriackaSarcoscypha austriacaJadalny
  • Dzieżka pomarańczowaAleuria aurantiaJadalny
  • Kustrzebka pomarańczowa (Aleuria aurantia) — owocniki są zwykle większe i bardziej miseczkowate, a wyrastają głównie latem i jesienią na nagiej, ubitej glebie (drogi, pobocza). Zewnętrzna strona jest bladopomarańczowa, delikatnie omączona, bez zielenienia ani niebieszczenia po dotknięciu. Zarodniki są elipsoidalne, siateczkowato ornamentowane (w Caloscypha kuliste i gładkie).
  • Czarka austriacka (Sarcoscypha austriaca) — wnętrze czarki jest intensywnie czerwone, a nie pomarańczowożółte. Owocniki wyrastają na gałązkach liściastych, często częściowo zagrzebanych, a nie w ściółce iglastej. Zewnętrzna powierzchnia nie zielenieje.

🌲Gdzie i kiedy rośnie

Sezon: kwi–cze

  1. S
  2. L
  3. M
  4. K
  5. M
  6. C
  7. L
  8. S
  9. W
  10. P
  11. L
  12. G

○ Teraz poza sezonem · obwódka = bieżący miesiąc

Las iglastyGóry

Lasy iglaste, zwłaszcza świerkowe i jodłowe, w chłodnym i wilgotnym klimacie, często w terenach górskich. Owocniki wyrastają na ziemi, w ściółce i wśród mchów. Sprzyja im wilgotna gleba wiosną, po stopnieniu śniegu.

Rozkłada drewno:

🌲 świerk🌲 jodła

🧭 W przewodnikach

Co jeszcze rośnie: w kwietniu, w maju, w czerwcu

Grzyby rosnące pod świerkiem, pod jodłą

Wpisy oznaczone ✅ sprawdził mykolog, grzyboznawca albo ekspert serwisu. Atlas ma charakter edukacyjny i nie zastępuje oceny grzyboznawcy.

Karta gatunku

Systematyka

  1. KrólestwoFungi (grzyby)
  2. TypAscomycota (workowce)
  3. GromadaPezizomycetes (kustrzebniaki)
  4. RządPezizales (kustrzebkowce)
  5. RodzinaCaloscyphaceae
  6. RodzajCaloscypha

Źródło zdjęcia: Piotr Lukasik via GBIF.org — CC BY (wymaga atrybucji)

Autor opisu: Wieśniara z Miasta Anna G.