Leanne Stacy Reitan via GBIF.org — CC0 (domena publiczna)

Lakówka dwubarwna

Laccaria bicolor

Niejadalny

⚠ Informacja o jadalności ma charakter wyłącznie edukacyjny. Przed spożyciem każdy grzyb musi ocenić uprawniony grzyboznawca (np. w sanepidzie). Więcej w regulaminie.

Sezon: sie–lis
Taksonomia: Fungi (grzyby) › Basidiomycota (podstawczaki) › Agaricomycetes (pieczarniaki) › Agaricales (pieczarkowce) › Hydnangiaceae (piestróweczkowate) › Laccaria (lakówka)

Kapelusz ma zwykle 1,5–6 cm średnicy. W młodości jest półkulisty lub dzwonkowaty, potem wypukły, a na starość płaski, często z lekko wklęsłym środkiem i falistym, nierównym brzegiem. Powierzchnia jest higrofaniczna. W stanie wilgotnym jest gładka lub drobno łuskowata, w barwach od różowobrązowej, ceglastobrązowej do pomarańczowobrązowej, a po wyschnięciu wyraźnie blednie do kremowo-płowej lub jasnobeżowej. Brzeg bywa prążkowany przezroczyście. Blaszki są rzadkie, grube, woskowate i szeroko przyrośnięte, czasem lekko zbiegające. Mają barwę bladoróżowolilową do różowawo-liliowej, ale u starszych owocników mogą być przyprószone białymi zarodnikami i tracić intensywność. Zarodniki są białe, kuliste i kolczaste. Trzon jest walcowaty, cienki, często wygięty, długości 3–10 cm. Jest włóknisty, wzdłuż prążkowany lub skręcony, w kolorze kapelusza lub nieco bledszy. U podstawy ma charakterystyczne, wyraźne liliowe lub fioletowe nitki grzybni, które dały nazwę gatunkowi (bicolor, dwubarwna). Miąższ jest cienki, włóknisty, jasnobrązowawy lub różowawy, bez wyraźnego zapachu. Lakówka dwubarwna odróżnia się od lakówki różowej i innych lakówek połączeniem liliowych blaszek z liliowym oplatającym filcem u podstawy trzonu. Jest grzybem mikoryzowym, wykorzystywanym w badaniach nad symbiozą ektomikoryzową; jako pierwszy grzyb ektomikoryzowy miała zsekwencjonowany genom. Stosuje się ją też w szkółkarstwie do inokulacji sadzonek drzew. Nazwa rodzaju Laccaria pochodzi od łacińskiego słowa lacca (lakier) i nawiązuje do woskowatego, lakierowanego wyglądu blaszek.

Cechy rozpoznawcze

Barwa kapeluszaBrązowyPomarańczowyRóżowy

Postać owocnika: Kapelusz z trzonem
Hymenofor: Blaszki
Przyrośnięcie blaszek: Przyrośnięte
Wysyp zarodników: Biały
Średnica kapelusza: 1.5–6 cm
Wysokość trzonu: 3–10 cm
Pierścień: Nie
Pochwa (bulwa): Nie
Mleczko po przekrojeniu: Nie
Zmiana barwy miąższu: Miąższ nie zmienia barwy po przekrojeniu ani uszkodzeniu.
Zapach i smak: Zapach słaby, łagodny, grzybowy lub prawie niewyczuwalny; smak łagodny, mało charakterystyczny.

Siedlisko

Las iglastyLas mieszanySkraj lasu / polana

Rośnie w lasach iglastych i mieszanych, na skrajach lasów, zwykle na kwaśnych, piaszczystych i ubogich glebach. Tworzy mikoryzę z sosną, świerkiem i brzozą. Często pojawia się gromadnie na ściółce, w mchach, przy drogach leśnych i na młodnikach. Owocniki pojawiają się od końca lata do późnej jesieni (sierpień–listopad), zwłaszcza po deszczach. Występuje pospolicie na niżu i w niższych partiach gór.

⚠ Uwaga na pomyłki

Laccaria laccata Lakówka ametystowa Lakówka okazała

Najłatwiej pomylić ją z lakówką ametystową (Laccaria amethystina), która jest cała intensywnie fioletowa, zwłaszcza w stanie wilgotnym. Podobna jest też lakówka pospolita (Laccaria laccata), o blaszkach różowych bez liliowego odcienia i bez fioletowej grzybni u podstawy trzonu. Można ją pomylić z małymi, brązowymi pierścieniakami lub zasłonakami, ale te mają brązowy wysyp zarodników. Należy zwrócić uwagę na odcień blaszek i grzybni oraz kolor wysypu zarodników. Wśród fioletowawych grzybów istnieją gatunki trujące, np. część zasłonaków (Cortinarius), które tworzą rdzawe wysypy.

Źródło zdjęcia: Leanne Stacy Reitan via GBIF.org — CC0 (domena publiczna)

Autor opisu: Miłosz Admin