Jacob William Bardal via GBIF.org — CC BY (wymaga atrybucji)

Mleczaj kokosowy

Lactarius glyciosmus

Niejadalny

⚠ Informacja o jadalności ma charakter wyłącznie edukacyjny. Przed spożyciem każdy grzyb musi ocenić uprawniony grzyboznawca (np. w sanepidzie). Więcej w regulaminie.

Sezon: lip–lis
Taksonomia: Fungi (grzyby) › Basidiomycota (podstawczaki) › Agaricomycetes (pieczarniaki) › Russulales (gołąbkowce) › Russulaceae (gołąbkowate) › Lactarius (mleczaj)

Mleczaj kokosowy to niewielki grzyb o kapeluszu średnicy zwykle 2–6 cm, w młodości łukowato wypukłym, później płaskim, z szerokim, niewyraźnym garbkiem lub lekko wklęsłym pośrodku. Brzeg długo pozostaje podwinięty. Powierzchnia jest sucha, matowa, drobno omszona lub delikatnie łuskowata, bez wyraźnych stref koncentrycznych. Barwa jest szarobrązowa, szarawo-liliowa, różowawo-szarobrązowa lub płowa, często z delikatnym różowawym odcieniem; środek bywa ciemniejszy. Blaszki są dość gęste, białawe do kremowych, przyrośnięte lub lekko zbiegające po trzonie, z wiekiem nabierają kremowo-różowawego odcienia. Trzon ma 3–6 cm wysokości, jest walcowaty, gładki lub lekko omszony, kremowy do bladoróżowawego, zwykle jaśniejszy niż kapelusz, w środku z czasem pusty. Miąższ jest biały do kremowego, kruchy. Mleczko jest białe, obfite, wodniste i niezmienne, o łagodnym lub lekko ostrawym smaku. Najbardziej charakterystyczny jest zapach kokosa, który pozwala rozpoznać gatunek, choć bywa słabszy u młodych okazów. Od podobnych mleczajów odróżnia go połączenie: szaro-różowawego, matowego kapelusza, małych rozmiarów, białego niezmiennego mleczka, związku z brzozą oraz kokosowego zapachu. Nazwa gatunkowa glyciosmus pochodzi z greki i oznacza „słodko pachnący”. Gatunek jest pospolity i często występuje licznie.

Cechy rozpoznawcze

Barwa kapeluszaSzaryBrązowyRóżowy

Postać owocnika: Kapelusz z trzonem
Hymenofor: Blaszki
Przyrośnięcie blaszek: Przyrośnięte
Wysyp zarodników: Kremowy
Średnica kapelusza: 2–6 cm
Wysokość trzonu: 3–6 cm
Pierścień: Nie
Pochwa (bulwa): Nie
Mleczko po przekrojeniu: Tak
Zmiana barwy miąższu: Miąższ po przekrojeniu nie zmienia wyraźnie barwy; białe, wodniste mleczko również nie zmienia barwy lub tylko nieznacznie żółknie na tkaninie.
Zapach i smak: Zapach wyraźnie kokosowy (przypomina wiórki kokosowe lub kokosowe ciasteczka), szczególnie intensywny u starszych lub podsuszonych owocników; smak łagodny, z czasem lekko piekący lub gorzkawy.

Siedlisko

Las liściastyLas mieszanyTeren podmokły

Rośnie w lasach liściastych i mieszanych, na brzegach lasów, w młodnikach, na ugorach z podrostem oraz w zadrzewieniach, zawsze w sąsiedztwie brzozy, z którą tworzy mikoryzę. Preferuje gleby kwaśne, piaszczyste lub próchnicze, od suchszych po umiarkowanie wilgotne i podmokłe, często wśród mchów i ściółki. Owocniki pojawiają się od lata do późnej jesieni, najobficiej w sierpniu–październiku po deszczach. Pospolity w całej Polsce, od nizin po niższe partie gór.

⚠ Uwaga na pomyłki

Lactarius torminosus Mleczaj sutkowaty Lactarius vellereus Mleczaj omszony

Można go pomylić z mleczajem torfowcowym (Lactarius torminosus) i innymi szaroróżowymi mleczajami; mleczaj kokosowy jest jednak mniejszy, nie ma kosmatego brzegu ani wyraźnych stref. Podobny jest mleczaj omszony (Lactarius pubescens), który ma kosmaty brzeg i jaśniejszy kapelusz oraz piekące mleczko. Mleczaj wełnianka (Lactarius vellereus) i inne mleczaje o szarawych kapeluszach nie mają kokosowego zapachu. Mleczaj pomarszczony (Lactarius mammosus) rośnie pod iglastymi i ma również zapach kokosowy, ale zwykle ciemniejszy, szarobrązowy kapelusz z wyraźniejszym garbkiem, a jego związek z sosną jest ścisły. Najpewniejsza jest kombinacja zapachu, brzozy i niezmiennego białego mleczka.

Źródło zdjęcia: Jacob William Bardal via GBIF.org — CC BY (wymaga atrybucji)

Autor opisu: Miłosz Admin