koźlarz pomarańczowożółty
Leccinum versipelle
⚠ Informacja o jadalności ma charakter wyłącznie edukacyjny. Przed spożyciem każdy grzyb musi ocenić uprawniony grzyboznawca (np. w sanepidzie). Więcej w regulaminie.
- Sezon
- lip–paź
- Taksonomia
- Fungi (grzyby) › Basidiomycota (podstawczaki) › Agaricomycetes (pieczarniaki) › Boletales (borowikowce) › Boletaceae (borowikowate) › Leccinum (koźlarz)
Koźlarz pomarańczowożółty to średnio duży grzyb borowkowaty. Kapelusz ma średnicę 5–15 cm, początkowo półkulisty, później wypukły, o charakterystycznej pomarańczowo-żółtej barwie, zwłaszcza na młodych osobnikach, która z wiekiem może bledną do żółtego lub ochrzawiać. Powierzchnia kapelusza jest matowa, delikatnie prążkowana. Hymenofor składa się z drobnych porów, które są zbiegające lub wolne od trzonu, barwy żółtej, z wiekiem brązowiejące. Główną cechą charakterystyczną są białawe lub jasnobeżowe włóknistości (warsty) na trzonie, zwłaszcza w górnej połowie, które łatwo się осыпują. Trzon mierzy 8–18 cm wysokości, jest cylindryczny, u podstawy czasem lekko rozszerzony, barwy żółtawej lub białawej z drobnymi punktami grzybni. Miąższ jest żółtawy, zmienia się nieznacznie na brązowy lub szarawy, szczególnie pod skórką i w trzonie. Gatunek ten należy do grupy gatunków koźlarzy złotnowigrowych (Leccinum). Od podobnego koźlarza złotnowigrowego (Leccinum aurantiacum) różni się siedliskiem (preferuje sosny i brzózy zamiast świerków) oraz nieco jaśniejszą barwą. Koźlarz pomarańczowożółty tworzy mycorrhizę z sosnami, brzózami i czasem świerkami. Pojawia się w okresie letnim i jesiennym, od lipca do października. Preferuje siedliska leśne z umiarkowaną wilgotnością, jak brzeziny, drzewostany iglaste i mieszane. Owocnikowaniu sprzyjają ciepłe lato i wysokie opady jesienne.
Cechy rozpoznawcze
Barwa kapeluszaPomarańczowyŻółty
- Postać owocnika
- Kapelusz z trzonem
- Hymenofor
- Rurki (pory)
- Wysyp zarodników
- Brązowy
- Średnica kapelusza
- 5–15 cm
- Wysokość trzonu
- 8–18 cm
- Pierścień
- Nie
- Pochwa (bulwa)
- Nie
- Mleczko po przekrojeniu
- Nie
- Zmiana barwy miąższu
- Miąższ pod skórką i w trzonie słabo niebieszczy się lub szara bez wyraźnej zmiany barwy; w podstawie trzonu może pojawić się lekki zasinienie.
- Zapach i smak
- Zapach słaby, grzybowy. Smak gorzki (nie polecany do spożycia bez obróbki).
- Podłoże
- Gleba, Mech
- Sposób odżywiania
Siedlisko
Las iglastyLas mieszanySkraj lasu / polana
Gatunek mycorrhizowy, wiążący się z sosną zwyczajną, brzózą brodawkowatą i brzózą omszoną, czasem ze świerkiem. Preferuje lasy iglaste, brzeziny i lasy mieszane na terenie Europy borealno-temperowanej. Rośnie na glebach piaszczystych i mułkach, w warunkach umiarkowanej wilgotności. Owocnikowaniu sprzyjają ciepłe lata i wysokie opady w okresie od lipca do października.
⚠ Uwaga na pomyłki
Można pomylić z koźlarzem złotnowigrowym (Leccinum aurantiacum), który jednak preferuje siedliska z udziałem świerka i ma nieco intensywniejszą barwę pomarańczową. Różnica widoczna jest także w włóknistościach na trzonie — u L. versipelle są bardziej wyraźne i łatwo осыпujące się. Od koźlarza szarego (Leccinum scabrum) łatwo odróżnić dzięki intensywnie pomarańczowemu zabarwieniu kapelusza (u L. scabrum jest szarawy).
Źródło zdjęcia: Tijana Gajic via GBIF.org — CC BY (wymaga atrybucji)
Autor opisu: Miłosz Admin