Jeff Clark via GBIF.org — CC BY (wymaga atrybucji)

Czubajka Gwiaździsta

Macrolepiota konradii

Jadalny

⚠ Informacja o jadalności ma charakter wyłącznie edukacyjny. Przed spożyciem każdy grzyb musi ocenić uprawniony grzyboznawca (np. w sanepidzie). Więcej w regulaminie.

Sezon: lip–paź
Taksonomia: Fungi (grzyby) › Basidiomycota (podstawczaki) › Agaricomycetes (pieczarniaki) › Agaricales (pieczarkowce) › Agaricaceae (pieczarkowate) › Macrolepiota (czubajka)

Macrolepiota konradii to parasol średniej wielkości o kapeluszu osiągającym 5–15 cm średnicy. Kapelusz charakteryzuje się delikatnym, kremowobiałym podłożem pokrytym wydłużonymi, brązowawymi łuskami rozmieszczonymi promienisto, gęstsze w kierunku centrum. Łuski pozostawiają jasne "okienka" na prześwicie między sobą, co stanowi wyróżniającą cechę tego gatunku. Trzon wynosi 8–20 cm wysokości, jest pełny, cylindryczny, białawy z łuskami w dolnej części. Posiada charakterystyczne pierścień (ring) umiejscowiony zwykle w górnej połowie trzonu, oraz niewielką, niestałą wołwę u podstawy. Hymenofor zbudowany z wolnych żeber białych, o zmiennym stopniu rozgałęzienia. Miąższ białawy, delikatny, nie zmienia barwy po uszkodzeniu. Plwociny białe. Macrolepiota konradii można łatwo odróżnić od bliskiego gatunku M. mastoidea (parasol żebeركowy) poprzez mniejsze rozmiary i bardziej delikatną, kremową barwę łusek. Od M. rhacodes (parasol czerwieniejący) odróżnia go brak zmiany barwy miąższu i inne rozmieszczenie łusek. Gatunek należy do grupy parazoli średnich, charakteryzujących się wymienną wołwą. Etymologia nazwy upamiętnia Konrada — badacza grzybów europejskich. Historia tego gatunku w Polsce związana jest z intensywnym zbieraniem parazoli, powszechnym zwłaszcza na południowych stanowiskach. Gatunek jest wciąż stosunkowo słabo poznany w Polsce, a jego polska nazewnictwo nie jest całkowicie ustabilizowane.

Cechy rozpoznawcze

Barwa kapeluszaBrązowyKremowy

Postać owocnika: Kapelusz z trzonem
Hymenofor: Blaszki
Przyrośnięcie blaszek: Wolne
Wysyp zarodników: Biały
Średnica kapelusza: 5–15 cm
Wysokość trzonu: 8–20 cm
Pierścień: Tak
Pochwa (bulwa): Tak
Mleczko po przekrojeniu: Nie
Zmiana barwy miąższu: Miąższ białawy nie zmienia barwy po przekrojeniu, pozostaje stały.
Zapach i smak: Zapach delikatny, przyjemny, grzybowy, bez ostrej nuty. Smak złagodzony, lekko orzechowy.
Podłoże: Gleba, Ściółka

Siedlisko

Las liściastyLas mieszanySkraj lasu / polanaParki/ogrody

Macrolepiota konradii występuje w lasach liściastych i mieszanych, szczególnie w okolicach brzóz, grabów i lip, ale także na skrajach lasów i w parkach. Preferuje tereny o umiarkowanej wilgotności, gleby zasobne w materię organiczną. Owocniki pojawiają się w Polsce od lipca do października, szczególnie w latach ciepłych i wilgotnych, w związku ze wzrostem aktywności saprofitycznej.

⚠ Uwaga na pomyłki

Czubajka sutkowata Macrolepiota rhacodes Sinoblaszek trujący

Możliwość pomylenia z Macrolepiota mastoidea (parasol żebeркowy) — różni się większymi rozmiarami i bardziej wydatnym wierzchołkiem kapelusza u mastoidea. Od Macrolepiota rhacodes (parasol czerwieniejący) odróżnia go całkowity brak różowienia się miąższu oraz Fine struktura łusek. Od Chlorophyllum molybdites (parasol zielonodrzazgowy) — trujący — odróżnia zmiana zapachu, wielkość spor i kolor plwocin (zielonkawy u molybdites).

Źródło zdjęcia: Jeff Clark via GBIF.org — CC BY (wymaga atrybucji)

Autor opisu: Miłosz Admin