Trujące sobowtóry jadalnych grzybów

Najwięcej zatruć bierze się z pomyłki: grzyb wygląda jak dobrze znany jadalny, a jest jego trującym sobowtórem. Poniżej 53 jadalnych gatunków z naszego Atlasu i trujące grzyby, z którymi bywają mylone. Różnice opisuje „Uwaga na pomyłki” na stronie każdego gatunku, a „Porównaj ze zdjęciami obok siebie” pokaże je razem.

⚠️ Żadne zdjęcie ani opis nie zastąpi grzyboznawcy. Jeśli masz cień wątpliwości — nie jedz. W razie podejrzenia zatrucia dzwoń pod 112.

• Boczniak białożółty — z czym można pomylić

  Jadalny

  Boczniak białożółty

  Pleurotus dryinus

  Sezon: lip–paź

  ↔ może być mylony z

  Trujący

  Bokówka biała

  Pleurocybella porrigens

  Sezon: sie–lis

  Zwróć uwagę na resztki białej osłony na brzegu kapelusza i pierścień na trzonie — te cechy odróżniają go od boczniaków ostrygowatych (P. ostreatus), które osłony nie posiadają. Żółknięcie miąszszu i blaszek także jest diagnostyczne. Nie pomyl z trującą Pleurocybella porrigens (syn. P. porrigens), która jednak całkowicie pozbawiona jest trzonu i całości liczbą blaszek jest od Boczniaków tworząca. Pleurotus eryngii (Boczniak miodowy) ma okazałszy trzon i gęstszą konsystencję.

• Boczniak łyżkowaty — z czym można pomylić

  Jadalny

  Boczniak łyżkowaty

  Pleurotus pulmonarius

  Sezon: maj–paź

  ↔ może być mylony z

  Trujący

  kielichowiec pomarańczowy

  Omphalotus olearius

  Sezon: wrz–lis

  Najłatwiej pomylić go z boczniakiem ostrygowatym (Pleurotus ostreatus), który ma ciemniejszy, szaro-niebieskawy lub szarobrązowy kapelusz, pojawia się głównie jesienią i zimą, a jego owocniki są zwykle większe i masywniejsze. Mylony bywa także z boczniakiem różowym (Pleurotus djamor), który jest egzotyczny i w Polsce występuje głównie w uprawie. Wśród gatunków niejadalnych podobne są Panellus stipticus, który ma ostry smak i drobne owocniki, oraz Lentinellus cochleatus, który pachnie anyżkiem i ma ząbkowane blaszki. Ostrożność jest wskazana także przy pomyleniu z bardzo młodymi okazami trujących gatunków rosnących na drewnie, np. Omphalotus olearius, który ma pomarańczowe barwy i w Polsce praktycznie nie występuje.

• boczniak różowy — z czym można pomylić

  Jadalny

  boczniak różowy

  Pleurotus djamor

  ↔ może być mylony z

  Trujący

  kielichowiec pomarańczowy

  Omphalotus olearius

  Sezon: wrz–lis

  Można go pomylić z innymi boczniakami, np. z boczniakiem ostrygowatym (Pleurotus ostreatus) czy płucnikowatym (P. pulmonarius), ale one mają szare, brązowawe lub kremowe kapelusze i są typowe dla naszego klimatu; różowa barwa jest tu cechą wyróżniającą. Bardzo podobny jest też boczniak łososiowy (P. salmoneostramineus), często traktowany jako odmiana lub synonim. Wśród gatunków trujących nie ma w Polsce typowych różowych sobowtórów, lecz młode owocniki wyblakłe do kremowej barwy trudniej odróżnić i zawsze należy sprawdzić siedlisko (martwe drewno), zbiegające blaszki i brak pierścienia. Nie należy mylić z pomarańczowymi, zbiegającymi blaszkami gatunków takich jak Omphalotus olearius (świecący pniakowiec, trujący, rosnący głównie w cieplejszych rejonach Europy).

• borowik blednący — z czym można pomylić

  Jadalny

  borowik blednący

  Butyriboletus fechtneri

  Sezon: cze–paź

  ↔ może być mylony z

  Trujący

  Borowik szatański

  Rubroboletus satanas

  Sezon: cze–wrz

  Można go pomylić z innymi jasnymi borowikami o żółtych porach. Borowik korzeniasty (Butyriboletus appendiculatus) ma brązowy lub czerwonobrązowy kapelusz i mocno żółty trzon z wyraźną siateczką. Borowik królewski (Butyriboletus regius) ma różowoczerwony kapelusz. Goryczak, czyli borowik korzeniasty w dawnym ujęciu, Caloboletus radicans, ma gorzki miąższ i jest niejadalny z powodu goryczy. Jest bardzo podobny, ale bywa jaśniejszy i mniej bladoszary, ma intensywniej niebieszczejący miąższ, a przede wszystkim gorzki smak. Borowik szatański (Rubroboletus satanas) ma czerwone pory i jest trujący. Borowik ceglastopory i podobne gatunki mają pomarańczowe lub czerwone pory. Przy niepewności nie należy zbierać okazów, ponieważ gatunek jest chroniony.

• Borowik płowy — z czym można pomylić

  Jadalny

  Borowik płowy

  Hemileccinum impolitum

  Sezon: cze–paź

  ↔ może być mylony z

  Trujący

  Borowik szatański

  Rubroboletus satanas

  Sezon: cze–wrz

  Można go pomylić z borowikiem łyszczącym (Hemileccinum depilatum), który ma bardziej gładki, szybko spękany kapelusz i nie ma silnego zapachu jodoformu. Groźniejsze są pomyłki z gorzkimi borowikami, takimi jak goryczak żółciowy (Tylopilus felleus), który ma różowiejące rurki i wyraźną siateczkę na trzonie oraz gorzki smak. Niejadalny jest też szatan (Rubroboletus satanas) i inne borowiki o czerwonych porach lub siateczkowatym trzonie. Borowik płowy ma żółte pory, trzon bez siateczki i łagodny smak. Od borowika ceglastoporego (Neoboletus luridiformis) odróżnia go brak intensywnego sinienia miąższu. W razie wątpliwości kosztuje się niewielki kawałek miąższu, bo gorzki smak wyklucza gatunek.

• Borowik sosnowy — z czym można pomylić

  Jadalny

  Borowik sosnowy

  Boletus pinophilus

  Sezon: cze–lis

  ↔ może być mylony z

  Trujący

  Borowik szatański

  Rubroboletus satanas

  Sezon: cze–wrz

  Najgroźniejszy sobowtór to goryczak żółciowy (Tylopilus felleus): ma różowiejące rurki, brunatną siatkę na trzonie i bardzo gorzki smak, który psuje potrawę, choć nie jest śmiertelnie trujący. Borowik szlachetny (Boletus edulis) jest jaśniejszy, z jaśniejszą siatką, związany bardziej z dębem, bukiem i świerkiem. Borowik ceglastopory (Neoboletus erythropus) i borowik szatański (Rubroboletus satanas) mają czerwone pory lub czerwone elementy na trzonie, a ich miąższ zmienia barwę na niebiesko, w przeciwieństwie do borowika sosnowego, którego miąższ pozostaje biały. Borowik usiatkowany (Boletus reticulatus) ma jaśniejszy, szarobrązowy kapelusz, często popękany, i rośnie pod liściastymi.

• borowik usiatkowany — z czym można pomylić

  Jadalny

  borowik usiatkowany

  Boletus reticulatus

  Sezon: cze–paź

  ↔ może być mylony z

  Trujący

  Borowik szatański

  Rubroboletus satanas

  Sezon: cze–wrz

  Można go pomylić z borowikiem szlachetnym (Boletus edulis) – ten ma ciemniejszy, błyszczący kapelusz i delikatną siateczkę tylko w górnej części trzonu, oraz z borowikiem sosnowym (Boletus pinophilus). Groźniejszy jest pomyłka z goryczakiem żółciowym (Tylopilus felleus), który ma różowiejące rurki i grubą ciemną siateczkę na trzonie oraz gorzki smak, a także z borowikiem szatańskim (Rubroboletus satanas) i innymi gatunkami, które sinieją po uszkodzeniu i mają czerwone pory lub żółty trzon z czerwonymi elementami. Borowik usiatkowany ma białe, niesinieące miąższ i rurki oraz łagodny smak.

• Bruzdniczek największy — z czym można pomylić

  Warunkowo jadalny

  Bruzdniczek największy

  Clitopilus prunulus

  Sezon: cze–paź

  ↔ może być mylony z

  Trujący

  Dzwonkówka trująca

  Entoloma sinuatum

  Sezon: lip–paź

  Najgroźniejsze są trujące wąskoblaszkowce i dzwonkówki, zwłaszcza lejkówka wybielona (Clitocybe rivulosa/dealbata) oraz inne białe lejkówki zawierające muskarynę. Mają one jednak blaszki białe lub kremowe, nigdy różowiące, oraz zwykle brak wyraźnego mącznego zapachu. Śmiertelnie trujące wąskoblaszkowce, np. Entoloma sinuatum (dzwonkówka jadowita, wielkie blaszki żółtawo-różowawe, zapach mączny), mają jednak blaszki przyrośnięte, a kapelusz większy i mięsistszy. Bezpieczne rozróżnienie wymaga sprawdzenia koloru odbitki zarodników i kształtu blaszek, a także zapachu. Nie zbierać do jedzenia bez pewnej identyfikacji.

• Czernidłak kołpakowaty — z czym można pomylić

  Warunkowo jadalny

  Czernidłak kołpakowaty

  Coprinus comatus

  Sezon: maj–lis

  ↔ może być mylony z

  Trujący

  Czernidłak pospolity

  Coprinopsis atramentaria

  Sezon: kwi–lis

  Można go pomylić z innymi czernidłakami, np. czernidłakiem pospolitym (Coprinopsis atramentaria), który jest szary, gładszy i bez wyraźnych łusek, a spożycie z alkoholem powoduje zatrucie (efekt dwusulfiramowy). Czernidłak kołpakowaty ma wysoki, biały, kosmato-łuskowaty kapelusz i pierścień na trzonie. Podobne mogą być też młode pieczarki lub inne grzyby, lecz te nie mają czernijących i rozpływających się blaszek ani tak wydłużonego kapelusza. Czernidłak kołpakowaty należy zbierać wyłącznie młody, z jeszcze białymi blaszkami.

• Czubajka Gwiaździsta — z czym można pomylić

  🍄

  Jadalny

  Czubajka Gwiaździsta

  Macrolepiota konradii

  Sezon: lip–paź

  ↔ może być mylony z

  Trujący

  Sinoblaszek trujący

  Chlorophyllum molybdites

  Sezon: lip–paź

  Możliwość pomylenia z Macrolepiota mastoidea (parasol żebeркowy) — różni się większymi rozmiarami i bardziej wydatnym wierzchołkiem kapelusza u mastoidea. Od Macrolepiota rhacodes (parasol czerwieniejący) odróżnia go całkowity brak różowienia się miąższu oraz Fine struktura łusek. Od Chlorophyllum molybdites (parasol zielonodrzazgowy) — trujący — odróżnia zmiana zapachu, wielkość spor i kolor plwocin (zielonkawy u molybdites).

• Czubajka sutkowata — z czym można pomylić

  Jadalny

  Czubajka sutkowata

  Macrolepiota mastoidea

  Sezon: lip–paź

  ↔ może być mylony z

  Trujący

  Czubajeczka cuchnąca

  Lepiota cristata

  Sezon: cze–paź

  Można pomylić z Macrolepiota procera (parasol zwyczajny) — jednak czubajka sutkowata jest mniejsza, ma bardziej dyskretne plamki na kapeluszu i charakterystyczny sutkowaty wyrostek na wierzchołku. Od Macrolepiota rhacodes (czubajka ceglasto-czerwona) odróżnia się białą barwą kapelusza bez czerwonawych odcieni. Od małych Lepiota należy odróżnić obecnością ruchomego pierścienia i woluką przy podstawie trzona.

• czubajnik ogrodowy — z czym można pomylić

  Warunkowo jadalny

  czubajnik ogrodowy

  Chlorophyllum brunneum

  Sezon: lip–paź

  ↔ może być mylony z

  Trujący

  Sinoblaszek trujący

  Chlorophyllum molybdites

  Sezon: lip–paź

  Najłatwiej pomylić go z innymi czubajnikami z kompleksu Chlorophyllum rhacodes, w tym z czubajnikiem czerwieniejącym: ten ma smuklejszy trzon i słabiej zaznaczoną bulwę bez wyraźnego marginesu. Z czubajnikiem kani (Macrolepiota procera) nie powinno się go mylić: kania ma trzon z wężowatym wzorem. Poważne ryzyko dotyczy małych, brązowawych kapeluszy: trujące i śmiertelnie trujące łuskowce, jak Lepiota brunneoincarnata i Lepiota helveola, są znacznie mniejsze i mają inne ubarwienie. Czubajnik zielonoblaszkowy (Chlorophyllum molybdites) ma zielonkawy wysyp zarodników i jest trujący, ale w Polsce jest bardzo rzadki. Muchomory, w tym zielonawy i sromotnikowy, mają pochwę u podstawy trzonu, a miąższ nie zmienia barwy tak jak u czubajnika ogrodowego. Zawsze sprawdzaj bulwę, pierścień i zmianę kol

• Czubajnik ponury — z czym można pomylić

  Warunkowo jadalny

  Czubajnik ponury

  Chlorophyllum olivieri

  Sezon: sie–lis

  ↔ może być mylony z

  Trujący

  Sinoblaszek trujący

  Chlorophyllum molybdites

  Sezon: lip–paź

  Można go pomylić z czubajką kanią (Macrolepiota procera), która ma trzon z wyraźnym wężowatym wzorem i nie czerwienieje po uszkodzeniu. Podobny jest też czubajnik czerwieniejący (Chlorophyllum rhacodes), jaśniejszy i bardziej łuskowaty, o intensywniej czerwieniejącym miąższu. Kolejny sobowtór to Chlorophyllum brunneum, który ma wyraźnie bulwiasty trzon z krawędzią. Groźna jest pomyłka z trującymi drobnymi gatunkami z rodzaju Lepiota, na przykład L. brunneoincarnata, które są mniejsze, oraz z Chlorophyllum molybdites, który ma zielonkawy odcisk zarodników. Chlorophyllum olivieri odróżnia się od nich szarobrązową barwą, gładkim trzonem i bulwiastą podstawą.

• Gąska gołębia — z czym można pomylić

  Warunkowo jadalny

  Gąska gołębia

  Tricholoma columbetta

  Sezon: sie–paź

  ↔ może być mylony z

  Śmiertelnie trujący

  Muchomor jadowity

  Amanita virosa

  Sezon: lip–paź

  Śmiertelnie trujący

  Muchomor Zielonawy

  Amanita phalloides

  Sezon: lip–lis

  Trujący

  Gąska biaława

  Tricholoma album

  Sezon: sie–paź

  Można ją pomylić z trującymi lub śmiertelnie trującymi białymi muchomorami (Amanita virosa, Amanita verna, Amanita phalloides var. alba), które mają pierścień i bulwiastą podstawę trzonu w pochwie – gąska gołębia ich nie ma. Podobna jest też biała gąska Tricholoma album, która ma gorzki, nieprzyjemny smak i zapach, oraz Tricholoma stiparophyllum o zapachu gazu świetlnego lub smoły. Z gołąbkami i lejkówkami (Clitocybe) można ją pomylić przy białych owocnikach, ale te mają inne blaszki lub ostry smak albo zapach. Nigdy nie należy zbierać do jedzenia białych grzybów blaszkowych bez pewnej identyfikacji.

• Gąska niekształtna — z czym można pomylić

  Jadalny

  Gąska niekształtna

  Tricholoma portentosum

  Sezon: wrz–lis

  ↔ może być mylony z

  Trujący

  Gąska zielonka

  Tricholoma equestre

  Sezon: wrz–lis

  Trujący

  Gąska tygrysia

  Tricholoma pardinum

  Sezon: sie–paź

  Trujący

  Bedłka mydlana

  Tricholoma saponaceum

  Sezon: sie–lis

  Można go pomylić z innymi gąskami o szarych kapeluszach. Gąska mydlana (Tricholoma saponaceum) pachnie mydłem lub wilgotną ziemią, a jej miąższ na przekroju często różowieje lub czerwienieje. Gąska ziemista (T. terreum) i gąska szarobrązowa (T. myomyces) są suche, drobnołuskowate lub filcowate i mają szare blaszki. Gąska pasiasta (T. virgatum) jest piekąca i gorzka, ma stożkowaty, ostro zakończony garb i srebrzystoszary kapelusz bez żółtych odcieni. Gąska ostra (T. sciodes) jest również piekąca i gorzka, ale ma ciemniejszy kapelusz i szarawe blaszki. Gąska tygrysia (T. pardinum) jest trująca i ma grube, łuskowate kapelusze z szarymi łuskami. Zielonka (T. equestre) ma żółty kapelusz i uważa się ją za niebezpieczną. Łatwo też pomylić się z trującą dzwonkówką (Entoloma sinuatum), która ma róż

• Gąska szarobrązowa — z czym można pomylić

  Warunkowo jadalny

  Gąska szarobrązowa

  Tricholoma terreum

  Sezon: sie–lis

  ↔ może być mylony z

  Trujący

  Gąska tygrysia

  Tricholoma pardinum

  Sezon: sie–paź

  Trujący

  Bedłka mydlana

  Tricholoma saponaceum

  Sezon: sie–lis

  Można go pomylić z trującą gąską tygrysią (Tricholoma pardinum), która jest większa, masywniejsza, ma grubsze łuski i rośnie głównie w lasach liściastych i mieszanych na glebach wapiennych, zwykle w górach. Podobna jest też gąska mydlana (Tricholoma saponaceum), o mydlanym zapachu i często zmieniającym się miąższu, oraz gąska ostra (Tricholoma virgatum), o ostrym, gorzkawym smaku i wyraźnie stożkowatym kapeluszu z szpiczastym garbem. Gąska szarobrązowa ma delikatniejszy pokrój, mączny zapach i łagodny smak. Zawsze unikać zbioru okazów, których oznaczenie budzi wątpliwości.

• Gąsówka Dwubarwna — z czym można pomylić

  Jadalny

  Gąsówka Dwubarwna

  Lepista personata

  Sezon: wrz–gru

  ↔ może być mylony z

  Trujący

  Dzwonkówka trująca

  Entoloma sinuatum

  Sezon: lip–paź

  Trujący

  Lejkówka szarawa

  Clitocybe nebularis

  Sezon: wrz–gru

  Można ją pomylić z gąską nagą (Lepista nuda), która ma wyraźnie fioletowe blaszki, trzon i kapelusz oraz bardziej fioletowo-brunatną barwę. Groźna jest pomyłka z trującymi włóknouszkami i zasłonakami, np. zasłonak (Cortinarius spp.) o rdzawobrązowym wysypie zarodników i pajęczynówce (cortina) oraz z szarymi, trującymi gatunkami Entoloma, zwłaszcza dzwonkówką jadowitą (Entoloma sinuatum), która ma różowy wysyp, mączny zapach i żółtawe zabarwienie blaszek. Gąska kołpakowata ma przyjemny zapach, jasny wysyp zarodników i nie ma pajęczynówki, ale ze względu na ryzyko pomyłki zbiór wymaga pewnej identyfikacji.

• Gęśnica Wiosenna — z czym można pomylić

  Jadalny

  Gęśnica Wiosenna

  Calocybe gambosa

  Sezon: kwi–cze

  ↔ może być mylony z

  Trujący

  Dzwonkówka trująca

  Entoloma sinuatum

  Sezon: lip–paź

  Można ją pomylić z trującymi włóknniakami, zwłaszcza włóknniakiem rozpękłym (Inocybe patouillardii), który również pojawia się wiosną, ale ma brązowawy zarodnikowy odcień, blaszki brunatniejące, czerwieniejący miąższ i słaby, owocowy zapach. Gąskę majową różni od niego biały wysyp zarodników i silny zapach mączny. Możliwa jest także pomyłka z dwoma gatunkami lejkówek z grupy Clitocybe rivulosa i C. dealbata, które zawierają muskarynę; rosną one na trawie, mają jednak cieńsze, mniej mięsiste owocniki, a zapach mączny jest u nich słabszy. Może być mylona z młodymi pieczarkami lub z gąską Entoloma sinuatum (dzwonkówka), a także z muchomorem wiosennym (Amanita verna), który jednak ma pierścień i pochwę oraz nie ma mącznego zapachu.

• Gołąbek białozielonawy — z czym można pomylić

  Jadalny

  Gołąbek białozielonawy

  Russula aeruginea

  Sezon: cze–paź

  ↔ może być mylony z

  Śmiertelnie trujący

  Muchomor Zielonawy

  Amanita phalloides

  Sezon: lip–lis

  Można go pomylić z innymi zielonymi gołąbkami. Gołąbek zielonawy (Russula virescens) ma skórkę spękaną w charakterystyczne łatki, rośnie przy dębach i bukach i jest cenionym jadalnym grzybem. Gołąbek wymiotny (Russula emetica) i inne piekące gołąbki mogą mieć zielonkawe odcienie, ale ich smak jest ostry. Gołąbek zielonawy (Russula heterophylla) ma zwykle bardziej zielony kapelusz i gęstsze blaszki, które się rozwidlają. Należy też bezwzględnie odróżniać go od muchomora zielonawego (Amanita phalloides), który ma pierścień, pochwę i białe blaszki. Pochwę trzeba sprawdzić, wykopując cały owocnik wraz z podstawą trzonu.

• Gołąbek oliwkowozielony — z czym można pomylić

  Warunkowo jadalny

  Gołąbek oliwkowozielony

  Russula heterophylla

  Sezon: lip–paź

  ↔ może być mylony z

  Śmiertelnie trujący

  Muchomor Zielonawy

  Amanita phalloides

  Sezon: lip–lis

  Można go pomylić z innymi zielonkawymi gołąbkami. Gołąbek zielonawy (Russula virescens) ma spękaną, kutnerowato-łuskowatą skórkę w formie zielonych plamek i jest wyraźnie jadalny. Gołąbek zielonawy różni się od R. heterophylla suchą, popękaną skórką. Gołąbek wymiotny (Russula emetica) i gołąbek żółkniejący to gatunki o ostrym smaku, ale zwykle o czerwonym lub innym kolorze kapelusza. Gołąbek wyblakły (R. aeruginea) ma trawiastozielony kapelusz i rdzawo plamiące blaszki, rośnie pod brzozami i jest zbliżony smakiem. Russula cyanoxantha (gołąbek zielonawofioletowy) ma elastyczne, tłuste, niełamliwe blaszki. Przed zebraniem do spożycia należy sprawdzić smak małego kawałka kapelusza i unikać okazów piekących. Nie wolno mylić z muchomorem zielonawym (Amanita phalloides), który ma pierścień i bulwę.

• Gołąbek smaczny — z czym można pomylić

  Warunkowo jadalny

  Gołąbek smaczny

  Russula delica

  Sezon: lip–paź

  ↔ może być mylony z

  Śmiertelnie trujący

  Muchomor Zielonawy

  Amanita phalloides

  Sezon: lip–lis

  Można go pomylić z mleczajami o białym mleczku, np. mleczaj wełnianka (Lactarius vellereus) i mleczaj chrząstka (Lactarius piperatus), ale te wydzielają mleczko po uszkodzeniu. Gołąbek zielonawy (Russula virescens) ma zieloną, spękaną skórkę. Gołąbek siwiejący (Russula anthracina) i inne białe gołąbki mają mniej lejkowaty kapelusz. Biały gołąbek bywa mylony też z młodymi owocnikami muchomora zielonawego (Amanita phalloides) – ten ma jednak pierścień, bulwiastą podstawę z pochwą i miękką, nie kruchą strukturę.

• Gołąbek zielonawofioletowy — z czym można pomylić

  Jadalny

  Gołąbek zielonawofioletowy

  Russula cyanoxantha

  Sezon: cze–paź

  ↔ może być mylony z

  Śmiertelnie trujący

  Muchomor Zielonawy

  Amanita phalloides

  Sezon: lip–lis

  Można go pomylić z innymi gołąbkami o zielonkawych lub fioletowych kapeluszach. Zielonawe formy bywają mylone z muchomorem zielonawym (Amanita phalloides) – śmiertelnie trującym; ten ma jednak pierścień, bulwiastą nasadę z pochwą i blaszki nie są kruche ani tłuste. Zawsze należy sprawdzić podstawę trzonu (wykopać cały owocnik). Od gołąbka zielonawego (Russula virescens) odróżnia go gładka, nie spękana skórka kapelusza i giętkie, tłuste blaszki. Od innych gołąbków (np. Russula fragilis, R. olivacea, R. atropurpurea, R. violacea) różni się elastycznymi, niełamliwymi blaszkami i łagodnym smakiem; ostre i piekące gołąbki mają kruche blaszki.

• Gołąbek zielonawy — z czym można pomylić

  Jadalny

  Gołąbek zielonawy

  Russula virescens

  Sezon: cze–paź

  ↔ może być mylony z

  Śmiertelnie trujący

  Muchomor Zielonawy

  Amanita phalloides

  Sezon: lip–lis

  Najgroźniejszą pomyłką jest muchomor zielonawy (Amanita phalloides), który ma pierścień, bulwiasty trzon z pochwą oraz blaszki wolne. Gołąbek zielonawy nie ma ani pierścienia, ani pochwy, a jego miąższ jest kruchy, a nie włóknisty. Można go również pomylić z innymi zielonymi gołąbkami, np. z gołąbkiem wyborowym (Russula aeruginea) i gołąbkiem zielonym (Russula heterophylla). Mają one gładszą, nie spękaną skórkę i często inne siedliska. Przed zbiorem sprawdzaj podstawę trzonu, aby wykluczyć muchomora.

• Lakówka okazała — z czym można pomylić

  Jadalny

  Lakówka okazała

  Laccaria proxima

  Sezon: lip–lis

  ↔ może być mylony z

  Śmiertelnie trujący

  zasłonak rudy

  Cortinarius orellanus

  Sezon: sie–paź

  Można ją pomylić z innymi lakówkami: Laccaria laccata (mniejsza, smuklejsza, o gładszym kapeluszu i kulistych kolczastych zarodnikach), Laccaria bicolor (liliowe zabarwienie u podstawy trzonu) i Laccaria tortilis (drobna, o bardzo rzadkich blaszkach). Pewne rozpoznanie wymaga często badania mikroskopowego. Rdzawobrązowe, drobne grzyby z rodzaju Cortinarius (np. Cortinarius orellanus, śmiertelnie trujący) mają jednak rdzawobrązowy odcisk zarodników i zwykle pajęczynowatą zasnówkę, a blaszki szybko brązowieją. U lakówek blaszki są różowawe, a odcisk zarodników jest biały. Dla pewności zawsze sprawdzaj odcisk zarodników.

• Łuskwiak zmienny — z czym można pomylić

  Warunkowo jadalny

  Łuskwiak zmienny

  Kuehneromyces mutabilis

  Sezon: kwi–lis

  ↔ może być mylony z

  Trujący

  Maślanka wiązkowa

  Hypholoma fasciculare

  Sezon: kwi–lis

  Śmiertelnie trujący

  hełmówka jadowita

  Galerina marginata

  Sezon: sie–lis

  Bardzo niebezpieczne jest pomylenie z śmiertelnie trującym hełmówkowcem jesiennym (Galerina marginata), który ma gładki trzon bez ciemnych łusek poniżej pierścienia, kapelusz mniej wyraźnie higrofaniczny, zapach mączny i rośnie także na drewnie iglastym. Łuskwiak zmienny ma łuskowaty trzon i pierścień, a zapach przyjemny. Możliwa jest także pomyłka z łuskwiakiem pospolitym (Kuehneromyces lignicola), czy z gatunkami łysiczek (Hypholoma), np. łysiczką wiązkową o gorzkim smaku. Zbieranie bez pewności jest bardzo ryzykowne.

• Masłoborowik królewski — z czym można pomylić

  Jadalny

  Masłoborowik królewski

  Butyriboletus regius

  Sezon: cze–wrz

  ↔ może być mylony z

  Trujący

  Borowik szatański

  Rubroboletus satanas

  Sezon: cze–wrz

  Trujący

  Krwistoborowik lubczykowy

  Rubroboletus legaliae

  Sezon: cze–wrz

  Można go pomylić z innymi borowikami o różowym kapeluszu, zwłaszcza z masłoborowikiem żółtym oraz z borowikiem ceglastoporym i innymi borowikami o czerwonych porach. Gatunki te mają czerwone lub pomarańczowe pory i silnie siniejący miąższ, a nie żółte rurki. Z borowikiem szatańskim (Rubroboletus satanas) łączy go podobna barwa kapelusza, ale ten ma jasny, bladoszary kapelusz, czerwone pory, czerwoną siateczkę na trzonie i miąższ siniejący po uszkodzeniu. Z masłoborowikiem żółtym (Butyriboletus appendiculatus) odróżnia go różowoczerwony kapelusz oraz bardziej łagodne, prawie niezmienne zabarwienie miąższu. Z żółtoporym borowikiem szlachetnym nie ma większych kłopotów, ponieważ ma on brązowy kapelusz.

• Masłoborowik żółtoborązowy — z czym można pomylić

  Jadalny

  Masłoborowik żółtoborązowy

  Butyriboletus appendiculatus

  Sezon: lip–paź

  ↔ może być mylony z

  Trujący

  Borowik szatański

  Rubroboletus satanas

  Sezon: cze–wrz

  Można go pomylić z innymi borowikami o żółtych porach i sinieniu. Borowik szatański (Rubroboletus satanas) ma czerwone pory i bladą, białawą lub szarawą skórkę kapelusza. Borowik ceglastopory (Neoboletus luridiformis) ma czerwonopomarańczowe pory i ciemniejszy trzon z czerwonawym nakrapianiem. Borowik żółtopory (Hemileccinum impolitum) ma bladą skórkę i nie ma wyraźnej siateczki. Borowik królewski (Butyriboletus regius) ma różowawy kapelusz i bardziej czerwonawy odcień. Borowik ceglastoporowy i inne gatunki wymagają uważnej oceny pod względem barwy porów, siateczki na trzonie i reakcji na uszkodzenie.

• Mleczaj siarkowy — z czym można pomylić

  Jadalny

  Mleczaj siarkowy

  Lactarius tabidus

  Sezon: lip–paź

  ↔ może być mylony z

  Trujący

  Mleczaj rudy

  Lactarius rufus

  Sezon: lip–lis

  Można go pomylić z innymi drobnymi, rudobrązowymi mleczajami: Lactarius theiogalus (mleczko żółknie szybko, często już na blaszkach, i jest bardziej piekące), Lactarius subdulcis (mleczaj słodkawy, mleczko pozostaje białe, a smak łagodny), Lactarius camphoratus (silny zapach cykorii lub kumarynowy), Lactarius rufus (większy, o ostrym, piekącym smaku) i Lactarius hepaticus (mleczko białe, żółknące bardzo powoli, występuje pod sosną). Kluczowe są wielkość, smak, zapach oraz test żółknienia mleczka. Ze względu na trudności w oznaczeniu i brak wartości kulinarnej nie należy go zbierać do spożycia.

• Mleczajowiec biel — z czym można pomylić

  Warunkowo jadalny

  Mleczajowiec biel

  Lactifluus piperatus

  Sezon: lip–paź

  ↔ może być mylony z

  Trujący

  Mleczaj omszony

  Lactarius pubescens

  Sezon: lip–paź

  Najczęściej mylony z mleczajem wełnianką (Lactifluus vellereus), który ma kapelusz aksamitnie owłosiony, blaszki bardziej rzadkie, a smak łagodniejszy lub tylko lekko piekący. Podobny jest też Lactifluus glaucescens, którego mleczko po zaschnięciu zielenieje, a blaszki są mniej gęste. Z gołąbkiem białawym (Russula delica) można pomylić go tylko pobieżnie, ale ten nie wydziela mleczka. Wśród białych mleczajów nie ma śmiertelnie trujących sobowtórów, ale ostry smak i możliwe podrażnienie przewodu pokarmowego wymagają ostrożności. Po przekrojeniu mleczka należy zwrócić uwagę na jego barwę i zmianę po zaschnięciu.

• Modroborowik gładkotrzonowy — z czym można pomylić

  Warunkowo jadalny

  Modroborowik gładkotrzonowy

  Suillellus queletii

  Sezon: cze–paź

  ↔ może być mylony z

  Trujący

  Borowik szatański

  Rubroboletus satanas

  Sezon: cze–wrz

  Trujący

  Borowik purpurowy

  Rubroboletus rhodoxanthus

  Sezon: cze–paź

  Trujący

  Krwistoborowik lubczykowy

  Rubroboletus legaliae

  Sezon: cze–wrz

  Można go pomylić z modroborowikiem purpurowym (Suillellus luridus), który ma wyraźną siateczkę na trzonie i inaczej wybarwiony miąższ w podstawie trzonu. Podobny jest też krasnoborowik ceglastopory (Neoboletus erythropus), który ma ciemnobrązowy kapelusz, trzon gęsto pokryty czerwonymi punktami (bez siateczki) i miąższ bardzo szybko intensywnie sinieje. Poważniejszą pomyłką może być borowik szatański (Rubroboletus satanas), ale ma on bladokremowy lub szarawy kapelusz, czerwoną siateczkę na trzonie i nieprzyjemny zapach u starszych owocników. Również borowik purpurowy (Rubroboletus rhodoxanthus) i borowik Le Galy (Rubroboletus legaliae) mają wyraźną siateczkę oraz jaśniejsze, różowawe kapelusze. Goryczak żółtopory (Caloboletus calopus) ma gorzki smak i gładki lub delikatnie siateczkowany tr

• Modroborowik ponury — z czym można pomylić

  Warunkowo jadalny

  Modroborowik ponury

  Suillellus luridus

  Sezon: cze–paź

  ↔ może być mylony z

  Trujący

  Borowik szatański

  Rubroboletus satanas

  Sezon: cze–wrz

  Trujący

  Krwistoborowik lubczykowy

  Rubroboletus legaliae

  Sezon: cze–wrz

  Najbardziej podobny jest szczeciniak (Neoboletus erythropus), czyli borowik ceglastopory. Ma on trzon pokryty drobnymi czerwonymi kropkami zamiast siateczki, ciemniejszy brązowy kapelusz i miąższ sinieje jeszcze szybciej. Z kolei Suillellus queletii ma pory pomarańczowe, trzon bez wyraźnej siateczki lub ze słabą, a miąższ w podstawie trzonu cytrynowożółty. Inne podobne gatunki: borowik szatański (Rubroboletus satanas) i Rubroboletus legaliae mają jasny, białawy lub szarawy kapelusz, a trzon silnie czerwony, często z gęstszą siateczką. Są trujące, podobnie jak borowik ponury spożywany na surowo. Borowik ponury można też pomylić z goryczakiem żółtoporym (Caloboletus calopus), który jest gorzki, ma jasny kapelusz i żółte pory. Nie wolno zbierać do spożycia owocników, których nie rozpoznaje si

• Muchomor cesarski — z czym można pomylić

  Jadalny

  Muchomor cesarski

  Amanita caesarea

  Sezon: lip–paź

  ↔ może być mylony z

  Trujący

  Muchomor czerwony

  Amanita muscaria

  Sezon: wrz–lis

  Śmiertelnie trujący

  Muchomor Zielonawy

  Amanita phalloides

  Sezon: lip–lis

  Trujący

  Muchomor narcyzowy

  Amanita gemmata

  Sezon: cze–lis

  Najczęściej mylony jest z muchomorem czerwonym (Amanita muscaria), zwłaszcza z jego żółtawą odmianą. Ma on jednak białe blaszki, biały trzon i pierścień oraz kapelusz z białymi brodawkami. Muchomor cesarski ma blaszki, trzon i pierścień żółte, a kapelusz gładki. Możliwa jest też pomyłka z muchomorem zielonawym (A. phalloides) lub jego żółtawymi formami. Ten śmiertelnie trujący grzyb ma oliwkowo-zielonkawy kapelusz bez prążkowanego brzegu, białe blaszki i biały trzon. Z kolei muchomor plamisty (A. pantherina) ma brodawki na kapeluszu i białe blaszki. Cechą rozstrzygającą jest kolor blaszek, trzonu i pierścienia: tylko u muchomora cesarskiego jest on żółty, a u pozostałych białawy. Należy też sprawdzić dużą białą pochwę u nasady trzonu, którą łatwo uszkodzić lub pozostawić w ziemi. Ponieważ

• Muchomor Czerwieniejący — z czym można pomylić

  Jadalny

  Muchomor Czerwieniejący

  Amanita rubescenz

  Sezon: cze–lis

  ↔ może być mylony z

  Śmiertelnie trujący

  Muchomor Zielonawy

  Amanita phalloides

  Sezon: lip–lis

  Trujący

  Muchomor twardawy

  Amanita excelsa

  Sezon: cze–paź

  Najgroźniejszą pomyłką jest muchomor plamisty (Amanita pantherina), który jest trujący. Ma on bielsze, ostro odcinające się brodawki, prążkowany brzeg kapelusza, gładki pierścień oraz wyraźną obrączkę lub rąbek u podstawy trzonu, a miąższ nie czerwienieje. Podobny jest też muchomor szary (Amanita spissa). Nie czerwienieje on, ma szarawe barwy kapelusza, pierścień o prążkowanej górnej stronie i zapach rzodkwi lub surowych ziemniaków. Młodych owocników nie wolno mylić z muchomorem sromotnikowym (Amanita phalloides), który ma pochwę i zielonkawe odcienie kapelusza, a miąższ nie czerwienieje. Zbieranie gatunku jest ryzykowne, bo wymaga pewnego rozpoznania. Wszystkie muchomory wymagają szczególnej ostrożności.

• Naparstniczka czeska — z czym można pomylić

  Jadalny

  Naparstniczka czeska

  Verpa bohemica

  Sezon: kwi–maj

  ↔ może być mylony z

  Trujący

  Piestrzenica kasztanowata

  Gyromitra esculenta

  Sezon: kwi–cze

  Można ją pomylić ze smardzem półwolnym (Morchella semilibera), który ma kapelusz przyrośnięty do trzonu mniej więcej w połowie wysokości oraz wyraźne komory, a jego wnętrze jest puste. Naparstniczka ma kapelusz przyrośnięty tylko na szczycie, pofałdowany podłużnie, a trzon wypełniony watowatym rdzeniem. Podobna jest naparstniczka stożkowata (Verpa conica), która ma mniejszy, gładki lub tylko lekko pomarszczony kapelusz w oliwkowobrązowych barwach i wyraźnie mniejsze, 8-zarodnikowe worki. Z piestrzenicą kasztanowatą (Gyromitra esculenta) łączy ją mózgowata powierzchnia i wczesna pora owocnikowania, lecz piestrzenica ma kapelusz nieregularnie mózgowaty, zrośnięty z trzonem i komorowaty w środku. Piestrzenica jest śmiertelnie trująca w stanie surowym i nieprawidłowo przygotowana. Do bezpieczn

• Opieńka cebulotrzonowa — z czym można pomylić

  Jadalny

  Opieńka cebulotrzonowa

  Armillaria cepistipes

  Sezon: sie–lis

  ↔ może być mylony z

  Trujący

  Maślanka wiązkowa

  Hypholoma fasciculare

  Sezon: kwi–lis

  Śmiertelnie trujący

  hełmówka jadowita

  Galerina marginata

  Sezon: sie–lis

  Można ją pomylić z innymi opieńkami: z opieńką miodową (Armillaria mellea), która ma wyraźniejszy, trwały pierścień i bardziej łuskowaty kapelusz, oraz z opieńką ciemną (Armillaria ostoyae), która ma ciemniejsze, bardziej łuskowate owocniki i trwalszy pierścień. Niebezpieczne jest pomylenie z trującymi grzybami rosnącymi na drewnie, zwłaszcza z łysiczką lub gołąbkiem, a szczególnie z siarkówką kępkową (Hypholoma fasciculare), która ma zielonkawożółte blaszki, szarofioletowy do czekoladowego odcień zarodników i gorzki smak, oraz z hełmówką jadowitą (Galerina marginata), mającą rdzawobrązowy odcień zarodników i delikatny pierścień. Opieńkę można odróżnić po białym wysypie zarodników, miodowożółtym kapeluszu z drobnymi łuskami i obecności pierścienia.

• Opieńka ciemna — z czym można pomylić

  Jadalny

  Opieńka ciemna

  Armillaria ostoyae

  Sezon: sie–lis

  ↔ może być mylony z

  Trujący

  Maślanka wiązkowa

  Hypholoma fasciculare

  Sezon: kwi–lis

  Śmiertelnie trujący

  hełmówka jadowita

  Galerina marginata

  Sezon: sie–lis

  Można ją pomylić z innymi opieńkami: opieńką miodową (Armillaria mellea), która ma jaśniejszy, bardziej żółtawy kapelusz z drobniejszymi łuseczkami i pierścień jaśniejszy, oraz z opieńką bulwiastą (A. cepistipes) i opieńką żółtą (A. gallica), która ma bulwiasty trzon. Groźne jest pomylenie z trującymi gatunkami rosnącymi w kępach na drewnie, zwłaszcza z łysiczką pęczkową (Hypholoma fasciculare, wysyp purpurowobrązowy, blaszki zielonkawe, smak gorzki) oraz z hełmówką jadowitą (Galerina marginata, śmiertelnie trująca, wysyp rdzawobrązowy, pierścień zanikający). Kluczowe są barwa wysypu zarodników (u opieńki biały) i obecność trwałego pierścienia.

• Opieńka miodowa — z czym można pomylić

  Jadalny

  Opieńka miodowa

  Armillaria mellea

  Sezon: sie–lis

  ↔ może być mylony z

  Trujący

  Maślanka wiązkowa

  Hypholoma fasciculare

  Sezon: kwi–lis

  Śmiertelnie trujący

  hełmówka jadowita

  Galerina marginata

  Sezon: sie–lis

  Najgroźniejsza jest pomyłka z śmiertelnie trującą gałązkówką (Galerina marginata), która rośnie na drewnie, ma rdzawobrązowy odcisk zarodników, mniejsze owocniki, pierścień cienki i nie tworzy tak dużych kęp; opieńka ma biały odcisk zarodników i łuski na kapeluszu. Podobne jest też łysiczka (Hypholoma fasciculare) – siarkowożółta, o gorzkim smaku, blaszki zielonkawe i fioletowoczarne, bez pierścienia; oraz maślanka ceglastoczerwona (Hypholoma lateritium). Z opieńkami z kompleksu (A. ostoyae, A. gallica, A. cepistipes) można mylić gatunki te bez pierścienia lub o łuskach ciemniejszych; wszystkie wymagają obróbki cieplnej. Opieńka miodowa wyróżnia się białym pierścieniem, kępkowym wzrostem i białym wysypem zarodników.

• Opieńka żółtawa — z czym można pomylić

  Warunkowo jadalny

  Opieńka żółtawa

  Armillaria gallica

  Sezon: sie–lis

  ↔ może być mylony z

  Śmiertelnie trujący

  hełmówka jadowita

  Galerina marginata

  Sezon: sie–lis

  Trujący

  Maślanka wiązkowa

  Hypholoma fasciculare

  Sezon: kwi–lis

  Można ją pomylić z innymi opieńkami: z opieńką miodową (Armillaria mellea), która ma większe owocniki, wyraźniejszy i trwalszy pierścień oraz bardziej żółtobrązowy kapelusz, i z opieńką ciemną (Armillaria ostoyae), która ma ciemniejsze, brązowe łuski na kapeluszu i rośnie częściej na iglastych. Należy też uważać na trującą hełmówkę jadowitą/gałkowatą (Galerina marginata), która rośnie na drewnie, ma rdzawobrązowy wysyp zarodników i cienki pierścień; opieńki mają wysyp biały. Podobna bywa też łuskwiak zmienny (Kuehneromyces mutabilis) o brązowym wysypie zarodników i gładkim trzonie poniżej pierścienia. Zawsze sprawdzaj wysyp zarodników i nie zbieraj grzybów, co do których masz wątpliwości.

• Piaskowiec modrzak — z czym można pomylić

  Jadalny

  Piaskowiec modrzak

  Gyroporus cyanescens

  Sezon: lip–paź

  ↔ może być mylony z

  Trujący

  Borowik szatański

  Rubroboletus satanas

  Sezon: cze–wrz

  Można go pomylić z innymi jasnymi, siniejącymi borowikowatymi, np. z borowikiem szatańskim lub z młodymi grzybami z rodzaju Boletus. Piaskowiec modrzak odróżnia się jasnym kapeluszem, brakiem czerwonych barw na trzonie i porach, pustym, komorowatym trzonem oraz intensywnym niebieskim przebarwianiem. Z gatunkiem Gyroporus castaneus nie jest mylony, bo ten ma rdzawobrązowy kapelusz.

• Pieczarka biaława — z czym można pomylić

  Jadalny

  Pieczarka biaława

  Agaricus arvensis

  Sezon: cze–lis

  ↔ może być mylony z

  Śmiertelnie trujący

  Muchomor Zielonawy

  Amanita phalloides

  Sezon: lip–lis

  Śmiertelnie trujący

  Muchomor jadowity

  Amanita virosa

  Sezon: lip–paź

  Trujący

  Pieczarka Karbolowa

  Agaricus xanthodermus

  Sezon: cze–lis

  Najgroźniejsze są pomyłki z muchomorem zielonawym (Amanita phalloides) i muchomorem wiosennym (Amanita verna) oraz z muchomorem jadowitym (Amanita virosa). Mają one białe blaszki (nie różowe ani brunatne), wysyp zarodników biały, bulwiasty trzon z pochwą i brak anyżkowego zapachu. Pieczarka żółknąca (Agaricus xanthodermus) jest trująca; ma karbolowy, atramentowy zapach, silnie żółknie w podstawie trzonu i na brzegu kapelusza. Podobna jest też pieczarka łąkowa (Agaricus campestris), mniejsza, o różowiejących blaszkach i bez zębatego pierścienia, oraz pieczarka rumieniąca (Agaricus silvicola), rosnąca w lasach.

• Pieczarka Łąkowa — z czym można pomylić

  Jadalny

  Pieczarka Łąkowa

  Agaricus campestris

  Sezon: lip–lis

  ↔ może być mylony z

  Trujący

  Pieczarka Karbolowa

  Agaricus xanthodermus

  Sezon: cze–lis

  Śmiertelnie trujący

  Muchomor Zielonawy

  Amanita phalloides

  Sezon: lip–lis

  Śmiertelnie trujący

  Muchomor jadowity

  Amanita virosa

  Sezon: lip–paź

  Można go pomylić z trującymi pieczarkami, zwłaszcza z pieczarką karbolową (Agaricus xanthodermus), która po uszkodzeniu żółknie, szczególnie u podstawy trzonu, i pachnie fenolem, jodyną lub atramentem. Poważnym zagrożeniem są też śmiertelnie trujące gatunki z rodzaju muchomor, zwłaszcza muchomor sromotnikowy (Amanita phalloides) i muchomor wiosenny (Amanita verna), które mają białe blaszki, pochwę u podstawy trzonu i biały wysyp zarodników – pieczarka łąkowa ma różowe do brązowych blaszek i nie ma pochwy. Od innych jadalnych pieczarek, takich jak pieczarka polna (Agaricus arvensis), odróżnia ją mniejszy rozmiar, brak anyżkowego zapachu i brak wyraźnego żółknięcia.

• Pieczarka miejska — z czym można pomylić

  Jadalny

  Pieczarka miejska

  Agaricus bitorquis

  Sezon: maj–paź

  ↔ może być mylony z

  Trujący

  Pieczarka Karbolowa

  Agaricus xanthodermus

  Sezon: cze–lis

  Śmiertelnie trujący

  Muchomor Zielonawy

  Amanita phalloides

  Sezon: lip–lis

  Można go pomylić z innymi pieczarkami, w tym z trującymi, np. pieczarką karbolową (Agaricus xanthodermus), która intensywnie żółknie przy podstawie trzonu i pachnie fenolem, atramentem lub jodyną. Ważna jest też możliwość pomylenia z śmiertelnie trującymi muchomorami, np. muchomorem zielonawym (Amanita phalloides) lub muchomorem wiosennym (Amanita verna), które mają białe blaszki, bulwiastą podstawę z pochwą i białe zarodniki. Pieczarka ma różowe, potem brunatne blaszki i brak pochwy. Pomylić można ją też z pieczarką łąkową (Agaricus campestris), która ma pojedynczy pierścień, smuklejszy kształt i rośnie na łąkach, oraz z pieczarką polną (Agaricus arvensis), która żółknie i pachnie anyżkiem.

• Pieczarka okazała — z czym można pomylić

  Jadalny

  Pieczarka okazała

  Agaricus augustus

  Sezon: cze–paź

  ↔ może być mylony z

  Trujący

  Pieczarka Karbolowa

  Agaricus xanthodermus

  Sezon: cze–lis

  Śmiertelnie trujący

  Muchomor Zielonawy

  Amanita phalloides

  Sezon: lip–lis

  Można go pomylić z innymi pieczarkami, zwłaszcza z pieczarką żółtnącą (Agaricus xanthodermus) i pieczarką szlachetną. Pieczarka żółtnąca jest trująca: ma bielszy kapelusz, silnie żółknie przy podstawie trzonu i ma nieprzyjemny zapach fenolu lub atramentu. Pieczarka okazała ma brązowe łuski i zapach migdałów. Poważnym zagrożeniem są też muchomory, zwłaszcza zielonawy i wiosenny, które mają białe blaszki, bulwiastą podstawę z pochwą i białe zarodniki. Blaszki pieczarek u dojrzałych owocników są brązowe i nie ma pochwy.

• Płachetka zwyczajna — z czym można pomylić

  Jadalny

  Płachetka zwyczajna

  Cortinarius caperatus

  Sezon: sie–paź

  ↔ może być mylony z

  Śmiertelnie trujący

  zasłonak rudawy

  Cortinarius rubellus

  Sezon: sie–lis

  Śmiertelnie trujący

  zasłonak rudy

  Cortinarius orellanus

  Sezon: sie–paź

  Można ją pomylić z innymi zasłonakami o rdzawych blaszkach, w tym trującymi, np. z zasłonakiem rudym (Cortinarius rubellus) i innymi gatunkami o ochrowych kapeluszach. Gatunki te nie mają jednak wyraźnego, błoniastego pierścienia i pomarszczonego kapelusza z jedwabistym nalotem. Podobne mogą być też młode owocniki z rodzaju Cortinarius, a także pierścieniaki lub łysiczki. Przed zbiorem należy zwrócić uwagę na pierścień, blaszki i barwę zarodników. Jeżeli nie ma pewności, grzyba nie należy zbierać, ponieważ wiele zasłonaków jest śmiertelnie trujących.

• Płomiennica zimowa — z czym można pomylić

  Jadalny

  Płomiennica zimowa

  Flammulina velutipes

  Sezon: paź–mar

  ↔ może być mylony z

  Śmiertelnie trujący

  hełmówka jadowita

  Galerina marginata

  Sezon: sie–lis

  Trujący

  Maślanka wiązkowa

  Hypholoma fasciculare

  Sezon: kwi–lis

  Najgroźniejszą pomyłką jest maślanka lub hełmówka, przede wszystkim hełmówka jadowita (Galerina marginata), śmiertelnie trująca. Rośnie ona na drewnie, w tym iglastym, często ma pierścień, rdzawobrązowy wysyp zarodników i suchy, higrofaniczny kapelusz bez śluzu. Płomiennica ma biały wysyp, śluzowaty kapelusz, brak pierścienia i aksamitną ciemną podstawę trzonu. Można ją też pomylić z opieńkami (Armillaria), które mają pierścień i łuseczki, oraz z łysówką (Kuehneromyces mutabilis), która ma pierścień i brązowy wysyp zarodników. Dla bezpieczeństwa należy sprawdzić wysyp zarodników.

• Purchaweczka spłaszczona — z czym można pomylić

  Jadalny

  Purchaweczka spłaszczona

  Lycoperdon pratense

  Sezon: cze–lis

  ↔ może być mylony z

  Trujący

  Tęgoskór cytrynowy

  Scleroderma citrinum

  Sezon: lip–lis

  Śmiertelnie trujący

  Muchomor Zielonawy

  Amanita phalloides

  Sezon: lip–lis

  Można ją pomylić z innymi purchawkami i kurzawkami, np. Lycoperdon perlatum (ma wyraźniejsze, trwałe ziarenka i bardziej wydłużony kształt), Calvatia utriformis (większa, z pękającą mozaikowo powierzchnią) lub Bovista nigrescens (bez sterylnej podstawy, z cienką, kruchą skórką). Najważniejsza zasada: do spożycia nadaje się tylko owocnik jednolicie biały w środku po przekrojeniu. Takie badanie wyklucza młode, jajowate owocniki muchomorów (Amanita), w których widać zarys kapelusza i blaszek, oraz trujące tęgoskóry (Scleroderma), które mają twardszą skórkę i ciemną, fioletowoszarą lub czarniawą glebę.

• Purchawka chropowata — z czym można pomylić

  Warunkowo jadalny

  Purchawka chropowata

  Lycoperdon perlatum

  Sezon: cze–lis

  ↔ może być mylony z

  Trujący

  Tęgoskór cytrynowy

  Scleroderma citrinum

  Sezon: lip–lis

  Śmiertelnie trujący

  Muchomor Zielonawy

  Amanita phalloides

  Sezon: lip–lis

  Śmiertelnie trujący

  Muchomor jadowity

  Amanita virosa

  Sezon: lip–paź

  Można pomylić z innymi purchawkami, zwłaszcza z purchawką gruszkowatą (Lycoperdon pyriforme), rosnącą na drewnie i mającą prawie gładką skórkę, oraz z purchawką workowatą (Lycoperdon excipuliforme), która jest większa i ma bardziej wydłużony kształt. Groźna jest pomyłka młodych owocników z zalążkami muchomorów (np. Amanita phalloides, A. virosa), a także z twardnicami (Scleroderma), które mają twardą, grubą skórkę i ciemne, fioletowoczarne wnętrze. Aby uniknąć pomyłki, należy przekroić każdy owocnik na pół: purchawka ma jednolicie białe wnętrze bez zarysu kapelusza, blaszek i trzonu, a zalążek muchomora pokazuje kontury przyszłego grzyba.

• Purchawka fiolowata — z czym można pomylić

  Warunkowo jadalny

  Purchawka fiolowata

  Lycoperdon excipuliforme

  Sezon: sie–lis

  ↔ może być mylony z

  Trujący

  Tęgoskór cytrynowy

  Scleroderma citrinum

  Sezon: lip–lis

  Śmiertelnie trujący

  Muchomor Zielonawy

  Amanita phalloides

  Sezon: lip–lis

  Można ją pomylić z innymi dużymi purchawkami, np. Lycoperdon pyriforme (rośnie na drewnie, z białymi rizomorfami, główka mniejsza), Lycoperdon perlatum (mniejsza, z wyraźnymi kolcami-brodawkami, otwiera się dziurką na szczycie) oraz Calvatia utriformis (bez wyraźnego trzonu, górna część pęka mozaikowo). Młode owocniki w postaci białych kul należy odróżniać od trujących gatunków: borowików, kulniaków (Scleroderma) o twardej, grubej skórce i fioletowo-czarnej glebie oraz zalążków muchomorów (np. Amanita phalloides) – po przekrojeniu purchawka ma jednolicie białe wnętrze bez zarysu kapelusza i blaszek.

• Purchawka jeżowata — z czym można pomylić

  Warunkowo jadalny

  Purchawka jeżowata

  Lycoperdon echinatum

  Sezon: sie–lis

  ↔ może być mylony z

  Śmiertelnie trujący

  Muchomor Zielonawy

  Amanita phalloides

  Sezon: lip–lis

  Można ją pomylić z innymi kolczastymi purchawkami, np. z purchawką chropowatą (Lycoperdon perlatum) i purchawką gruszkowatą (Lycoperdon pyriforme). Purchawka chropowata ma drobne, łatwo odpadające, białawe brodawki, a nie długie, brązowe kolce. Purchawka gruszkowata rośnie na drewnie i ma niemal gładką powierzchnię. Młode owocniki purchawek można pomylić z jajami muchomorów, w tym śmiertelnie trujących. Dlatego zawsze trzeba przeciąć owocnik wzdłuż: u purchawki wnętrze jest jednolicie białe, bez zarysu kapelusza, blaszek i trzonu.

• purchawka miękka — z czym można pomylić

  Warunkowo jadalny

  purchawka miękka

  Lycoperdon molle

  Sezon: sie–lis

  ↔ może być mylony z

  Trujący

  Tęgoskór cytrynowy

  Scleroderma citrinum

  Sezon: lip–lis

  Śmiertelnie trujący

  Muchomor Zielonawy

  Amanita phalloides

  Sezon: lip–lis

  Można ją pomylić z innymi purchawkami: z purchawką chropowatą (Lycoperdon perlatum), której biało-stożkowate brodawki łatwo opadają i zostawiają siateczkę, z purchawką gruszkowatą (L. pyriforme), która rośnie na drewnie, oraz z purchawką workowatą (L. umbrinum), mającą ciemniejsze ubarwienie. Młode owocniki można też pomylić z młodymi grzybami z rodzaju Amanita lub z truflówkami (Scleroderma), które mają twardą skórkę i ciemną, fioletowoczarną glebę. Zawsze należy przeciąć owocnik podłużnie: u purchawki wnętrze jest jednolicie białe, bez zarysu kapelusza i blaszek, a u młodych muchomorów widać zarys kapelusza i trzonu.

• Smardz Stożkowaty — z czym można pomylić

  Jadalny

  Smardz Stożkowaty

  Morchella conica

  Sezon: kwi–maj

  ↔ może być mylony z

  Trujący

  Piestrzenica kasztanowata

  Gyromitra esculenta

  Sezon: kwi–cze

  Można go pomylić z innymi smardzami (M. esculenta, M. elata), które są również jadalne po obróbce cieplnej, oraz z smardzem półwolnym (Mitrophora semilibera), którego dolna część kapelusza jest wolna. Groźne są sobowtóry: trująca piestrzenica kasztanowata (Gyromitra esculenta) ma kapelusz mózgowato pofałdowany, nieregularny, a po przekrojeniu jest watowato lub komorowato wypełniona, a nie jednolicie pusta, i rośnie często pod sosnami. Naparstniczka czeska (Verpa bohemica) ma kapelusz zwisający swobodnie z wierzchołka trzonu, pofałdowany, a trzon jest wypełniony watowatą grzybnią. Zawsze należy przekroić owocnik wzdłuż: u smardza kapelusz i trzon tworzą jedną pustą jamę.

• trzęsak listkowaty — z czym można pomylić

  Jadalny

  trzęsak listkowaty

  Phaeotremella foliacea

  Sezon: sty–gru

  ↔ może być mylony z

  Trujący

  Kisielnica trzoneczkowa

  Exidia glandulosa

  Sezon: wrz–kwi

  Można go pomylić z innymi galaretowatymi grzybami, np. z trzęsakiem pomarańczowożółtym (Tremella mesenterica) – ten jest żółty lub pomarańczowy, oraz z uszakiem bzowym (Auricularia auricula-judae), który ma kształt uszka i filcowaną, owłosioną stronę zewnętrzną. Od Exidia i Tremella fuciformis różni się brunatnoróżową barwą i listkowatą budową. Trzęsak listkowaty jest zwykle ciemniejszy i bardziej liściasty niż pokrewne gatunki Tremella.

• Uszak Bzowy — z czym można pomylić

  Jadalny

  Uszak Bzowy

  Auricularia auricula-judae

  Sezon: sty–gru

  ↔ może być mylony z

  Trujący

  Kisielnica trzoneczkowa

  Exidia glandulosa

  Sezon: wrz–kwi

  Trujący

  Kisielnica wierzbowa

  Exidia recisa

  Sezon: paź–kwi

  Można go pomylić z innymi uszakami, np. uszakiem otoczkowatym (Auricularia mesenterica), który jest wyraźnie strefowany, szarawo-brązowy, rośnie szerzej rozlany i ma bardziej włochatą powierzchnię. Podobne galaretowate grzyby, takie jak drżączki (Tremella) czy czasem Exidia, mają inną barwę, strukturę i nie mają owłosionej spodu. Uszak bzowy wyróżnia się kształtem ucha, brązowo-czerwonawą barwą, owłosioną spodnią stroną i rosnącym zwykle na bzie. Nie jest znany z groźnych trujących sobowtórów, ale i tak warto zachować ostrożność.