Daniel Castanhal García via GBIF.org — CC BY (wymaga atrybucji)

Sinoblaszek trujący

Chlorophyllum molybdites

Trujący

⚠ Informacja o jadalności ma charakter wyłącznie edukacyjny. Przed spożyciem każdy grzyb musi ocenić uprawniony grzyboznawca (np. w sanepidzie). Więcej w regulaminie.

Sezon: lip–paź
Taksonomia: Fungi (grzyby) › Basidiomycota (podstawczaki) › Agaricomycetes (pieczarniaki) › Agaricales (pieczarkowce) › Agaricaceae (pieczarkowate) › Chlorophyllum

Sinoblaszek trujący tworzy duże, masywne owocniki o pokroju czubajki. Młody kapelusz jest jajowaty lub półkulisty, potem rozpościera się do kształtu szeroko dzwonkowatego lub płaskiego, zwykle z niewielkim, brązowawym garbem pośrodku. Ma zwykle 8–30 cm średnicy. Powierzchnia jest biała do kremowej. Naskórek na szczycie pęka na brązowawe lub płowobrązowe łuski, które układają się koncentrycznie, a przy brzegu odsłaniają białą, włókienkowatą skórkę. Blaszki są wolne, gęste i szerokie, nie przyrastają do trzonu. Młode są białe lub kremowe, z wiekiem szarzeją i przybierają zielonkawy lub oliwkowy odcień, bo dojrzałe zarodniki mają barwę zieloną. Zarodniki tworzą oliwkowozielony wysyp, i to jest najważniejsza cecha diagnostyczna tego gatunku. Trzon jest walcowaty, z bulwiastą podstawą, biały do jasnobrązowawego, gładki lub lekko włókienkowaty, bez wzoru żmijowatego. Ma gruby, białawy, błoniasty pierścień, który jest ruchomy i często ma brązowawy spód. Miąższ jest biały, miękki i w trzonie włóknisty. W terenie najlepiej odróżnić go po zielonkawych blaszkach starszych okazów i zielonym wysypie zarodników. Jest to gatunek ciepłolubny, kosmopolityczny, głównie tropikalny i subtropikalny. W Polsce jest bardzo rzadki, a stanowiska mają raczej charakter przypadkowy lub związany z cieplejszymi, przekształconymi siedliskami. Nazwa rodzajowa pochodzi od greckich słów chloros (zielony) i phyllon (liść, tu: blaszka), a epitet molybdites nawiązuje do barwy ołowiu (szaroołowiowej, od molybdos – ołów), czyli do szarozielonego odcienia dojrzałych blaszek. W regionach, gdzie występuje częściej (np. w Ameryce Północnej), jest jedną z najczęstszych przyczyn zatruć grzybami, bo jest mylony z jadalnymi czubajkami.

Cechy rozpoznawcze

Barwa kapeluszaBiałyKremowyBrązowy

Postać owocnika: Kapelusz z trzonem
Hymenofor: Blaszki
Przyrośnięcie blaszek: Wolne
Wysyp zarodników: Oliwkowy
Średnica kapelusza: 8–30 cm
Wysokość trzonu: 10–25 cm
Pierścień: Tak
Pochwa (bulwa): Nie
Mleczko po przekrojeniu: Nie
Zmiana barwy miąższu: Miąższ jest biały i po przekrojeniu zmienia barwę słabo i powoli, czasem lekko różowawo lub brązowawo, zwłaszcza w podstawie trzonu; zmiana nie jest tak wyraźna jak pomarańczowoczerwone przebarwienie u czubajki czerwieniejącej.
Zapach i smak

Siedlisko

Parki/ogrodyŁąka/pastwiskoSkraj lasu / polana

Rośnie na ziemi na trawnikach, łąkach, pastwiskach, w parkach, ogrodach i na skrajach lasów, zwykle na glebach bogatych w materię organiczną, np. w pobliżu kopców kompostu. Owocniki pojawiają się pojedynczo, w grupach lub w kręgach, najczęściej po ciepłych i wilgotnych okresach. W Polsce jest to gatunek ciepłolubny, o bardzo rzadkich i niepewnych notowaniach, ewentualnie od lata do wczesnej jesieni (lipiec–październik). Występuje głównie na niżu, w miejscach ocieplonych i silnie przekształconych

⚠ Uwaga na pomyłki

Czubajka sutkowata Czubajka kania Czubajka czerwieniejąca Pieczarka Karbolowa czubajnik ogrodowy

Można go pomylić z jadalnymi czubajkami, zwłaszcza z czubajką kanią (Macrolepiota procera) i czubajką czerwieniejącą (Chlorophyllum rhacodes). Kania ma na trzonie wyraźny wzór żmijowaty i biały wysyp zarodników, a jej blaszki pozostają kremowe do białych. Czubajka czerwieniejąca ma biały wysyp i miąższ, który po przekrojeniu szybko czerwienieje lub pomarańczowieje. Sinoblaszek ma zielonkawe blaszki u starszych owocników i oliwkowozielony wysyp zarodników. Przed jakimkolwiek spożyciem każdą dużą czubajkę z pierścieniem należy sprawdzić wykonaniem wysypu zarodników. Przy zielonkawych blaszkach lub zielonym wysypie grzyb jest trujący i nie wolno go zbierać do jedzenia. Podobne są także inne gatunki z rodzaju Chlorophyllum, np. Ch. brunneum, oraz trujące drobniejsze czubajki i pieczarki (np. A

Źródło zdjęcia: Daniel Castanhal García via GBIF.org — CC BY (wymaga atrybucji)

Autor opisu: Miłosz Admin