
Tom Roger Johansen via GBIF.org — CC BY (wymaga atrybucji)
Parasola leiocephala
⚠ Informacja o jadalności ma charakter wyłącznie edukacyjny. Przed spożyciem każdy grzyb musi ocenić uprawniony grzyboznawca (np. w sanepidzie). Więcej w regulaminie.
Parasola leiocephala to drobny, bardzo delikatny grzybek o owocnikach żyjących zaledwie jeden dzień. Kapelusz ma 0,8–2,5 cm średnicy; u młodych owocników jest jajowaty lub stożkowato-dzwonkowaty, później rozpościera się w płaski parasolek. Jest cienkomiąższowy, głęboko promieniście bruzdowany, o sfałdowanej, błoniastej powierzchni. Środek jest gładki, okrągły, ochrowo-brązowawy do rudawo-brązowego, a część brzeżna szarawa do kremowo-szarej. Bruzdy powstają między blaszkami i kapelusz z wiekiem często się marszczy. Cechą wyróżniającą jest właśnie gładki, nieprążkowany krążek na szczycie, zwykle jaśniejszy lub ciemniejszy od reszty kapelusza. Blaszki są nieliczne, wolne i przyrośnięte do kołnierzyka (pseudokolarium), szarobrązowe, w końcu czarniawe. Nie rozpływają się jak u czernidłaków (Coprinus s.l.). Zarodniki są czarne w masie, gładkie, elipsoidalne, z wyraźną centralną porą rostkową. Trzon jest cienki (4–10 cm wysokości, 1–2 mm grubości), nitkowaty, kruchy, biały, gładki lub lekko oszroniony, bez pierścienia i bez pochwy. Miąższ jest bardzo cienki, błoniasty i kruchy. Podobnych gatunków jest sporo wśród drobnych czernidłaków z rodzaju Parasola. Od P. plicatilis odróżnia się cechą, że u P. leiocephala nie występuje wyraźny kołnierzyk i charakterystyczne cechy mikroskopowe (np. wielkość i kształt zarodników). Rodzaj Parasola nazwano od łac. parasol – parasolik, co nawiązuje do kształtu rozpostartego kapelusza. Epitet leiocephala oznacza gładkogłowy (gr. leios – gładki, kephalē – głowa).
Rośnie na ziemi, wśród traw, na trawnikach, łąkach, pastwiskach, poboczach dróg, w parkach i ogrodach, a także na obrzeżach lasów; preferuje miejsca wilgotne, bogate w próchnicę i resztki organiczne. Pojawia się pojedynczo lub w niewielkich grupach, często rano po deszczu i w ciepłe, wilgotne dni. W Polsce owocniki występują od późnej wiosny do jesieni (maj–październik), głównie na niżu i w niższych położeniach górskich.
Czernidłak fałdowanyParasola conopilusCzernidłak gromadnyParasola auricoma
Można go pomylić z innymi drobnymi czernidłakami z rodzaju Parasola, zwłaszcza z czernidłakiem sfałdowanym (Parasola plicatilis) oraz P. auricoma, a także z podobnymi drobnymi Coprinellus. P. plicatilis ma zwykle wyraźnie wklęsły dołek na środku kapelusza i dobrze widoczny kołnierzyk, a P. auricoma ma włoski na kapeluszu. Pewne oznaczenie często wymaga badania mikroskopowego (zarodniki, pileocystydy).
Źródło zdjęcia: Tom Roger Johansen via GBIF.org — CC BY (wymaga atrybucji)
Autor opisu: Miłosz Admin