Rachel Lee Harper via GBIF.org — CC BY (wymaga atrybucji)

Czernidłak gromadny

Coprinellus disseminatus

Niejadalny

⚠ Informacja o jadalności ma charakter wyłącznie edukacyjny. Przed spożyciem każdy grzyb musi ocenić uprawniony grzyboznawca (np. w sanepidzie). Więcej w regulaminie.

Sezon: kwi–lis
Taksonomia: Fungi (grzyby) › Basidiomycota (podstawczaki) › Agaricomycetes (pieczarniaki) › Agaricales (pieczarkowce) › Psathyrellaceae (kruchaweczkowate) › Coprinellus

Czernidłak gromadny tworzy bardzo liczne, drobne owocniki, które rosną w gęstych kępach, a często w dużych skupiskach liczących setki lub tysiące sztuk. Kapelusz ma zaledwie 0,5–1,5 cm średnicy. Młody jest jajowaty lub dzwonkowaty, potem stożkowato rozpostarty, a brzeg ma wyraźnie żeberkowany i prążkowany, bo przez cienki miąższ prześwitują blaszki. Barwa kapelusza jest biaława, kremowa, szarawa do jasnobrązowej, z ciemniejszym, ochrowobrązowym środkiem. Powierzchnia jest delikatnie oprószona lub meszkowata, szczególnie u młodych okazów. Z wiekiem kapelusz szarzeje, ale zwykle nie rozpływa się tuszowo, a przynajmniej nie tak wyraźnie jak u innych czernidłaków. Blaszki są dość rzadkie, wąsko przyrośnięte lub prawie wolne, początkowo białawe, potem szare i w końcu czarniawe. Zarodniki są czarne. Trzon jest cienki, kruchy, wysokości 1–4 cm, walcowaty, szklisty, białawy lub kremowy, półprzezroczysty, delikatnie omszony lub owłosiony, bez pierścienia. Miąższ jest bardzo cienki i delikatny. Do najważniejszych cech rozpoznawczych należą: ogromne kępy drobnych grzybków, często wyrastających u podstawy pni i na korzeniach, mały rozmiar, prążkowany kapelusz oraz brak wyraźnego autolizowania blaszek. Czernidłak gromadny owocnikuje także w chłodniejszych dniach i potrafi pojawiać się falami przez dużą część sezonu. Nazwa rodzajowa Coprinellus oznacza małego czernidłaka, a epitet disseminatus nawiązuje do rozproszonego, masowego występowania i licznego rozsiewania. Gatunek należy do najpospolitszych w Polsce i łatwo go zauważyć dzięki charakterystycznemu, rojnemu wzrostowi, który przypomina drobne, ruchliwe skupiska na pniu.

Cechy rozpoznawcze

Barwa kapeluszaBiałyKremowySzaryBrązowy

Postać owocnika: Kapelusz z trzonem
Hymenofor: Blaszki
Przyrośnięcie blaszek: Przyrośnięte
Wysyp zarodników: Czarny
Średnica kapelusza: 0.5–1.5 cm
Wysokość trzonu: 1–4 cm
Pierścień: Nie
Pochwa (bulwa): Nie
Mleczko po przekrojeniu: Nie
Zmiana barwy miąższu: Miąższ jest cieniutki, błoniasty i po przekrojeniu lub uszkodzeniu nie zmienia barwy.

Siedlisko

Las liściastyLas mieszanyLas iglastyParki/ogrodySkraj lasu / polana

⚠ Uwaga na pomyłki

Czernidłak fałdowany Czernidłak srokaty Czernidłak Błyszczący Czernidłak podwórzowy

Można go pomylić z innymi drobnymi czernidłakami i kruchaszkami rosnącymi na drewnie, np. z czernidłakiem domowym (Coprinellus domesticus) lub kruchaszką (Parasola plicatilis). Czernidłak domowy jest zwykle większy, ma ochrowe włoski i rośnie z charakterystycznym kożuszkiem grzybni, a Parasola plicatilis rośnie pojedynczo na ziemi i ma bardziej płaski, plisowany kapelusz. Gatunek wyróżnia gęsta kępa maleńkich owocników na drewnie.

Źródło zdjęcia: Rachel Lee Harper via GBIF.org — CC BY (wymaga atrybucji)

Autor opisu: Miłosz Admin