Victoria Lazareva via GBIF.org — CC0 (domena publiczna)

Suchogrzybek oprószony

Xerocomellus pruinatus

Jadalny

⚠ Informacja o jadalności ma charakter wyłącznie edukacyjny. Przed spożyciem każdy grzyb musi ocenić uprawniony grzyboznawca (np. w sanepidzie). Więcej w regulaminie.

Sezon: sie–lis
Taksonomia: Fungi (grzyby) › Basidiomycota (podstawczaki) › Agaricomycetes (pieczarniaki) › Boletales (borowikowce) › Boletaceae (borowikowate) › Xerocomellus (suchogrzybek)

Suchogrzybek oprószony ma kapelusz o średnicy zwykle 3–10 cm, w młodości półkulisty, później poduszkowaty i łukowato wypukły. Skórka jest sucha, matowa, w młodości wyraźnie oprószona, jakby pokryta drobnym, aksamitnym, matowym nalotem (stąd nazwa „pruinatus”, czyli oszroniony). Barwa jest ciemna: od ciemnobrązowej, czerwonobrązowej, winnoczerwonej do ciemnobrunatnej. Z wiekiem kapelusz robi się gładszy, ale starsze owocniki bywają pękające, a w pęknięciach widać żółtawy lub czerwonawy miąższ pod skórką. Odcień oprószenia jest jednym z ważniejszych znaków rozpoznawczych w terenie. Hymenofor jest rurkowaty, z szerokimi, kanciastymi porami. Rurki są długie, w młodości jaskrawe, żółte do cytrynowożółtych, z wiekiem żółtozielone do oliwkowych. Pory są duże, kanciaste, żółte, później oliwkowożółte; po uciśnięciu mogą słabo i powoli zmieniać barwę na niebieskozielonkawą. Trzon jest walcowaty lub lekko zgrubiały, często zwężony przy podstawie, żółtawy w górnej części, a poniżej z czerwonawymi lub brunatnoczerwonymi odcieniami i delikatnie włókienkowaty. Nie ma pierścienia ani pochwy. Miąższ jest jasnożółty, miękki, w trzonie bardziej włóknisty. Zarodniki są wrzecionowate, a wysyp oliwkowobrązowy. Od podobnych gatunków odróżnia go kombinacja ciemnej, oprószonej, matowej skórki kapelusza, żółtych, szerokich porów i słabej reakcji barwnej miąższu. Sam rodzaj Xerocomellus obejmuje drobniejsze grzyby o pękającej skórce i często czerwonawych odcieniach. Nazwa rodzajowa wskazuje na „suche” grzyby podobne do podgrzybków. Gatunek bywa traktowany jako element zespołu trudnych do rozróżnienia drobnych podgrzybków, dlatego do pewnej identyfikacji bywa potrzebna analiza mikroskopowa.

Cechy rozpoznawcze

Barwa kapeluszaBrązowyCzerwony

Postać owocnika: Kapelusz z trzonem
Hymenofor: Rurki (pory)
Wysyp zarodników: Oliwkowy
Średnica kapelusza: 3–10 cm
Wysokość trzonu: 4–9 cm
Pierścień: Nie
Pochwa (bulwa): Nie
Mleczko po przekrojeniu: Nie
Zmiana barwy miąższu: Miąższ jest jasnożółty i po przekrojeniu zmienia się słabo lub wcale – co najwyżej nieznacznie, powoli i nietrwale niebieszczeje tuż nad rurkami, a rurki i pory po uciśnięciu zwykle słabo i powoli zmieniają barwę na niebieskozielonkawą.
Zapach i smak: Zapach słaby, przyjemny, grzybowy, czasem lekko owocowy lub kwaskowaty; smak łagodny, grzybowy.
Podłoże: Gleba, Ściółka

Siedlisko

Las liściastyLas mieszanyLas iglastySkraj lasu / polanaParki/ogrody

⚠ Uwaga na pomyłki

Podgrzyb brunatny Xerocomus subtomentosus Borowik złotawy Parkogrzybek czerwonawy

Można go pomylić z innymi drobnymi podgrzybkami, zwłaszcza z podgrzybkiem zajączkiem (Xerocomus subtomentosus), podgrzybkiem brunatnym (Imleria badia), suchogrzybkiem czerwonawym (Xerocomellus chrysenteron) oraz suchogrzybkiem różowawym (Xerocomellus rubellus). Podgrzybek brunatny zwykle ma większy, bardziej śluzowaty kapelusz i silnie siniejące pory, a suchogrzybki mają jaśniejsze, bardziej popękane i różowawe kapelusze. Gatunek nie ma groźnych trujących sobowtórów wśród borowikowatych o żółtych porach, ale należy unikać okazów o bardzo gorzkim smaku lub czerwonych porach, które mogą należeć do innych gatunków, np. Neoboletus luridiformis lub Rubroboletus.

Źródło zdjęcia: Victoria Lazareva via GBIF.org — CC0 (domena publiczna)

Autor opisu: Wieśniara z Miasta Anna G.