Chuck Wilson via GBIF.org — CC0 (domena publiczna)

Pieczarka miejska

Agaricus bitorquis

Jadalny

⚠ Informacja o jadalności ma charakter wyłącznie edukacyjny. Przed spożyciem każdy grzyb musi ocenić uprawniony grzyboznawca (np. w sanepidzie). Więcej w regulaminie.

Sezon: maj–paź
Taksonomia: Fungi (grzyby) › Basidiomycota (podstawczaki) › Agaricomycetes (pieczarniaki) › Agaricales (pieczarkowce) › Agaricaceae (pieczarkowate) › Agaricus

Pieczarka miejska ma kapelusz mięsisty, początkowo półkulisty i zwarty, później płasko wypukły lub rozpostarty, o średnicy zwykle 5–15 cm. Brzeg jest długo podwinięty. Powierzchnia jest gładka, sucha, biała lub kremowa, z wiekiem brudnobiała i często oblepiona ziemią lub piaskiem. Skórka bywa pokryta delikatnymi włókienkami, a u starszych okazów spękana. Całość jest bardzo krępa, twarda i zwarta. Blaszki są wolne, gęste i początkowo blado różowawe. Z wiekiem ciemnieją do czekoladowobrązowych z fioletowym odcieniem, a wysyp zarodników jest purpurowobrązowy. Młode owocniki mają blaszki osłonięte błoniastą zasłoną. Trzon jest krótki, gruby, walcowaty, pełny i twardy, biały, często zwężony ku podstawie. Najważniejszą cechą gatunku jest podwójny pierścień. Górny pierścień jest wąski i błoniasty, skierowany ku górze lub odgięty, a dolny tworzy cienką, pierścieniowatą strefę bliżej podstawy trzonu. Pierścień często pozostaje po prostu w postaci obrączki lub strzępów. Miąższ jest zwarty, biały i twardy, po uszkodzeniu lekko różowieje. Gatunek odróżnia się od innych pieczarek zwartą budową, wyraźnie podwójnym pierścieniem oraz siedliskiem na silnie ubitym, często zasolonym podłożu. Owocniki potrafią podnosić i pękać asfalt lub chodniki, wyrastając przez nie. Nazwa bitorquis oznacza „podwójnie okręcony”, „z dwoma obrączkami” (łac. bi- dwa, torquis – naszyjnik, obroża) i odnosi się do podwójnego pierścienia.

Cechy rozpoznawcze

Barwa kapeluszaBiałyKremowy

Postać owocnika: Kapelusz z trzonem
Hymenofor: Blaszki
Przyrośnięcie blaszek: Wolne
Wysyp zarodników: Purpurowobrązowy
Średnica kapelusza: 5–15 cm
Wysokość trzonu: 3–8 cm
Pierścień: Tak
Pochwa (bulwa): Nie
Mleczko po przekrojeniu: Nie
Zmiana barwy miąższu: Miąższ jest biały i po przekrojeniu zmienia barwę tylko słabo, w ciągu kilku minut przybierając lekko różowawy odcień, zwłaszcza w podstawie trzonu; nie żółknie wyraźnie.
Zapach i smak: Zapach przyjemny, grzybowy, typowy dla pieczarek, czasem lekko korzenny lub rzodkiewkowaty; smak łagodny, orzechowy.
Podłoże

Siedlisko

Parki/ogrodySkraj lasu / polana

Rośnie na silnie zanieczyszczonych, ubitych, często zasolonych glebach w miastach: przy chodnikach, drogach, na skwerach, trawnikach, w parkach i na poboczach, czasem przebija asfalt. Spotykany także na skrajach lasów i w ogrodach, zwykle na nizinach. Owocnikuje od późnej wiosny do jesieni, głównie po ciepłych opadach, pojedynczo lub w małych grupach.

⚠ Uwaga na pomyłki

Pieczarka Karbolowa Agaricus campestris Pieczarka biaława muchomor sromotnikowy Amanita verna

Można go pomylić z innymi pieczarkami, w tym z trującymi, np. pieczarką karbolową (Agaricus xanthodermus), która intensywnie żółknie przy podstawie trzonu i pachnie fenolem, atramentem lub jodyną. Ważna jest też możliwość pomylenia z śmiertelnie trującymi muchomorami, np. muchomorem zielonawym (Amanita phalloides) lub muchomorem wiosennym (Amanita verna), które mają białe blaszki, bulwiastą podstawę z pochwą i białe zarodniki. Pieczarka ma różowe, potem brunatne blaszki i brak pochwy. Pomylić można ją też z pieczarką łąkową (Agaricus campestris), która ma pojedynczy pierścień, smuklejszy kształt i rośnie na łąkach, oraz z pieczarką polną (Agaricus arvensis), która żółknie i pachnie anyżkiem.

Źródło zdjęcia: Chuck Wilson via GBIF.org — CC0 (domena publiczna)

Autor opisu: Miłosz Admin