Jean-Max Van Pul via GBIF.org — CC BY (wymaga atrybucji)
Suchogrzybek Złotopory
Boletus chrysenteron
⚠ Informacja o jadalności ma charakter wyłącznie edukacyjny. Przed spożyciem każdy grzyb musi ocenić uprawniony grzyboznawca (np. w sanepidzie). Więcej w regulaminie.
- Sezon
- cze–lis
- Taksonomia
- Fungi (grzyby) › Basidiomycota (podstawczaki) › Agaricomycetes (pieczarniaki) › Boletales (borowikowce) › Boletaceae (borowikowate) › Xerocomellus (suchogrzybek)
Suchogrzybek złotopory to małe, eleganckie, łatwe do rozpoznania grzyby rodziny Boletaceae. Kapelusz ma średnicę 3–10 cm, jest wypukły do płasko wypukłego, o powierzchni matowej lub lekko aksamitnej, zabarwiony na brązowo, szaro lub oliwkowoszaro, niekiedy z delikatnymi czerwonawymi odcieniami szczególnie przy brzegach. Hymenofor składa się z drobnych, zaokrąglonych porów, żółtych do złotego u młodych osobników, później zielonkawo-oliwkowych, nigdy nie przybierających intensywnie czerwonego zabarwienia. Trzon jest cienki i wątły, wysokości 4–8 cm, żółtawy, oliwkowożółty lub blady, czasem ze słabym różowym zabarwieniem w dolnej części. Miąszsz jest żółty, a jego najbardziej charakterystyczną cechą jest szybkie błękitnienie pod powierzchnią kapelusza po przekrojeniu, co wynika z utlenienia zawartych w nim związków indolowych. Gatunkiem wyróżniającym się jest kombinacja małych rozmiarów, matowej szaro-brązowej czapki, drobnych, złotawych, później oliwkowych porów oraz właśnie tego charakterystycznego i szybkiego błękitnienia miąszszu — żaden inny mały borowik w Polsce nie wykazuje tej cechy w tak wyraźny sposób. Nazwa łacińska Boletus chrysenteron pochodzi od greckich słów chrysos (złoty) i enteron (wnętrze), nawiązując do złotego zabarwienia porów, szczególnie widocznego u młodych okazów. Grzybek ten rośnie na kwaśnych glebach bogatych w humus, głównie w lasach sosnowych, świerkowych i bukowych, gdzie tworzy endomikorzę z drzewami iglastymi i bukowymi. Owocniki pojawiają się od czerwca do listopada, szczególnie obficie w okresach ciepłych i wilgotnych, zwłaszcza w sierpniu i wrześniu. Ze względu na małe rozmiary rzadko zbiera się go w celach kulinarnych, choć jest jadalny.
Cechy rozpoznawcze
Barwa kapeluszaBrązowySzary
- Postać owocnika
- Kapelusz z trzonem
- Hymenofor
- Rurki (pory)
- Wysyp zarodników
- Oliwkowy
- Średnica kapelusza
- 3–10 cm
- Wysokość trzonu
- 4–8 cm
- Pierścień
- Nie
- Pochwa (bulwa)
- Nie
- Mleczko po przekrojeniu
- Nie
- Zmiana barwy miąższu
- Miąższ pod powierzchnią kapelusza jest żółty i szybko zmienia kolor na niebieski po przekrojeniu lub uszkodzeniu, szczególnie bezpośrednio pod kutisem.
- Zapach i smak
- Zapach słaby, grzybowy, przyjemny. Smak łagodny, bez wyraźnych cech charakterystycznych.
- Podłoże
- Gleba, Ściółka
- Sposób odżywiania
Siedlisko
Las iglastyLas liściastyLas mieszanySkraj lasu / polana
Suchogrzybek złotopory rośnie w lasach iglastych (zwłaszcza sosnowych i świerkowych), lasach liściastych (pod bukami) i mieszanych, od poziomu morza do gór. Tworzy endomikorzę z sosną zwyczajną, świerkiem pospolitym i bukiem zwyczajnym. Preferuje gleby kwaśne, bogatsze w humus, z dobrą wilgotnością w okresie wegetacji. Owocniki pojawiają się od czerwca do listopada, szczególnie obficie w okresach ciepłych i wilgotnych.
⚠ Uwaga na pomyłki
Od innych małych borowików rozpoznaje się głównie po kombinacji matowej, szarej lub brązowej czapki z drobными oliwkowymi porami i charakterystycznym, szybkim błękitnieniem żółtego miąszszu pod powierzchnią kapelusza. Można go pomylić z innymi małymi borowami rodzaju Boletus, ale żaden inny nie ma tak charakterystycznego błękitnienia. Młode okazy mogą być mylone z Caloboletus calopus, który jednak ma znacznie większe rozmiary i pozbawiony jest całkowicie tej cechy błękitnienia.
Źródło zdjęcia: Jean-Max Van Pul via GBIF.org — CC BY (wymaga atrybucji)
Autor opisu: Miłosz Admin