Tom Roger Johansen via GBIF.org — CC BY (wymaga atrybucji)

Gołąbek wąskoblaszkowy

Russula chloroides

Niejadalny

⚠ Informacja o jadalności ma charakter wyłącznie edukacyjny. Przed spożyciem każdy grzyb musi ocenić uprawniony grzyboznawca (np. w sanepidzie). Więcej w regulaminie.

Sezon: lip–paź
Taksonomia: Fungi (grzyby) › Basidiomycota (podstawczaki) › Agaricomycetes (pieczarniaki) › Russulales (gołąbkowce) › Russulaceae (gołąbkowate) › Russula

Gołąbek wąskoblaszkowy to duży, bardzo twardy i zbity gołąbek o białym, lejkowatym kapeluszu. Kapelusz ma zwykle 6–15 cm średnicy. Za młodu jest wypukły z wklęśniętym środkiem, potem głęboko lejkowaty, o brzegu długo podwiniętym. Powierzchnia jest sucha, matowa, naga lub drobno omszona, biała, z wiekiem przybiera kremowe, ochrowe lub rdzawo-brązowawe plamy od zabrudzeń i gleby. Często jest oblepiona ziemią i resztkami ściółki, bo owocnik wypycha je podczas wzrostu. Blaszki są bardzo gęste, wąskie, białe do kremowych, przyrośnięte lub lekko zbiegające na trzon. Przy nasadzie trzonu mają charakterystyczne zielonkawe lub niebieskawozielone zabarwienie. Trzon jest krótki, gruby, twardy, walcowaty lub zwężający się ku dołowi, biały i pełny. Tuż pod blaszkami ma często zielonkawoniebieskawy pasek lub obrączkowatą strefę, od której pochodzi epitet chloroides. Miąższ jest biały, zbity, kruchy i bez mleczka. Odróżnia się go od bardzo podobnego gołąbka bladozielonawego (Russula delica) właśnie wąskimi, gęstszymi blaszkami oraz zielonkawą strefą na szczycie trzonu. U R. delica blaszki są szersze i rzadsze, a brzeg kapelusza bywa mniej podwinięty. Gatunek tworzy mikoryzę z drzewami liściastymi, a nazwa wskazuje na wąskie blaszki i zielonkawy odcień. Często rośnie w grupach, a owocniki bywają częściowo ukryte w ściółce. Ze względu na zbliżony wygląd do R. delica i niepewność co do jego wartości kulinarnej nie jest to grzyb godny polecenia początkującym zbieraczom.

Cechy rozpoznawcze

Barwa kapeluszaBiałyKremowy

Postać owocnika: Kapelusz z trzonem
Hymenofor: Blaszki
Przyrośnięcie blaszek: Przyrośnięte
Wysyp zarodników: Biały
Średnica kapelusza: 6–15 cm
Wysokość trzonu: 2.5–6 cm
Pierścień: Nie
Pochwa (bulwa): Nie
Mleczko po przekrojeniu: Nie
Zmiana barwy miąższu: Miąższ jest biały i po przekrojeniu zmienia się tylko nieznacznie, co najwyżej z czasem lekko brudnokremowo lub ochrowo; nie zmienia barwy gwałtownie.
Zapach i smak: Zapach jest słaby, owocowy lub lekko rybi, czasem prawie niewyczuwalny; smak miąższu łagodny do lekko piekącego, a blaszki bywają wyraźnie ostrzejsze.
Podłoże

Siedlisko

Las liściastyLas mieszanySkraj lasu / polana

Rośnie w lasach liściastych i mieszanych, głównie pod bukami, dębami, grabami, a także w ciepłych, widnych zadrzewieniach i na skrajach lasów. Preferuje gleby żyzne, często wapienne lub zasadowe, o umiarkowanej wilgotności. Owocniki pojawiają się od lipca do października, zwłaszcza po ciepłych, wilgotnych okresach. Występuje głównie na niżu i w niższych partiach wyżyn, a w Polsce jest raczej rzadszy niż R. delica.

⚠ Uwaga na pomyłki

Lactarius piperatus Mleczaj chrząstka Gołąbek smaczny Russula brevipes

Najłatwiej pomylić go z gołąbkiem bladozielonawym (Russula delica), który ma szersze i rzadsze blaszki oraz zwykle brak wyraźnego niebieskozielonego pasa na szczycie trzonu. Podobne bywają także mleczaje o białym kapeluszu, np. mleczaj wełnianka (Lactifluus vellereus) i mleczaj pieprzowy (Lactarius piperatus). Mają one obfite białe mleczko po przecięciu, a gołąbek wąskoblaszkowy go nie wydziela. Podobny jest też Russula brevipes, który ma szersze, rzadsze blaszki i bardziej brązowiejący kapelusz. Rozpoznanie wymaga dokładnego sprawdzenia blaszek, trzonu i braku mleczka.

Źródło zdjęcia: Tom Roger Johansen via GBIF.org — CC BY (wymaga atrybucji)

Autor opisu: Miłosz Admin