
Linda Platerink via GBIF.org — CC BY (wymaga atrybucji)
Suillus variegatus
⚠ Informacja o jadalności ma charakter wyłącznie edukacyjny. Przed spożyciem każdy grzyb musi ocenić uprawniony grzyboznawca (np. w sanepidzie). Więcej w regulaminie.
Maślanka pstra (Suillus variegatus) ma kapelusz o średnicy zwykle 5–12 cm, w młodości półkulisty, później poduszkowaty i rozpostarty. Powierzchnia jest sucha lub tylko lekko lepka w wilgotne dni, pokryta drobnymi, przylegającymi włókienkami i łuseczkami. Dzięki temu wygląda matowo, jakby aksamitnie. Barwa jest ochrowożółta, żółtobrązowa lub oliwkowobrązowa, często z ciemniejszymi plamkami. Brzeg kapelusza bywa jaśniejszy, a skórka jest trudna do zdjęcia. Hymenofor jest rurkowy. Rurki są krótkie, oliwkowobrązowe lub oliwkowożółte, a pory drobne, kanciaste i ciemniejsze od rurek: brązowooliwkowe, rdzawobrązowe lub cynamonowe. Po uciśnięciu mogą lekko ciemnieć. Odcisk zarodników jest oliwkowobrązowy. Trzon ma 4–9 cm wysokości, jest walcowaty lub lekko zgrubiały u dołu, pełny, żółtawy do żółtobrązowego, bez pierścienia i bez wyraźnej siateczki. Powierzchnia jest gładka lub delikatnie drobnołuseczkowata. Miąższ jest jasnożółty do kremowego, jędrny, w starszych owocnikach miękki i gąbczasty, przy uszkodzeniu często niebieszczeje lub szarzeje. Od innych maślaków odróżnia się suchym, matowym i łuskowatym kapeluszem oraz brakiem pierścienia. Rurki i pory mają charakterystyczną oliwkowobrązową barwę. Nazwa variegatus („pstry, różnobarwny”) odnosi się do plamistego, zmiennego ubarwienia owocnika. Gatunek jest pospolity w borach sosnowych i bywa jednym z najliczniej występujących grzybów mikoryzowych w młodych nasadzeniach sosny.
Rośnie w lasach iglastych i mieszanych, najczęściej w borach sosnowych, na ubogich, kwaśnych i piaszczystych glebach. Tworzy mikoryzę głównie z sosną zwyczajną. Owocniki pojawiają się pojedynczo lub w grupach wśród igliwia i mchów, także na obrzeżach lasów i w młodnikach. W Polsce występuje od lata do późnej jesieni, najobficiej od sierpnia do października po deszczach, a pospolity jest od niżu po niższe partie gór.
Maślak sitarzMaślak zwyczajnyXerocomus subtomentosusGoryczak żółciowy
Można go pomylić z goryczakiem żółciowym (Tylopilus felleus), który ma różowiejące rurki i bardzo gorzki smak, oraz z innymi maślakami. Maślak sitarz (Suillus bovinus) ma bardziej różowawo-rdzawy, lepki kapelusz i szerokie, wielokątne pory. Maślak zwyczajny (Suillus luteus) ma lepki, śluzowaty kapelusz i pierścień. Podobny bywa też koźlarz (Leccinum), ale ma łuskowaty trzon i inne rurki. Najważniejsze cechy rozpoznawcze to suchy, drobno łuskowaty kapelusz, oliwkowobrązowe pory i brak pierścienia.
Źródło zdjęcia: Linda Platerink via GBIF.org — CC BY (wymaga atrybucji)
Autor opisu: Miłosz Admin