vuikaan via GBIF.org — CC BY (wymaga atrybucji)

Krwistoborowik szatański

Boletus satanas

Śmiertelnie trujący

⚠ Informacja o jadalności ma charakter wyłącznie edukacyjny. Przed spożyciem każdy grzyb musi ocenić uprawniony grzyboznawca (np. w sanepidzie). Więcej w regulaminie.

Sezon: lip–paź
Taksonomia: Fungi (grzyby) › Basidiomycota (podstawczaki) › Agaricomycetes (pieczarniaki) › Boletales (borowikowce) › Boletaceae (borowikowate) › Rubroboletus (krwistoborowik)

Boletus satanas, zwany diabłem mykologów, to jeden z najbardziej trujących grzybów borowikowych na terenie Polski. Kapelusz osiąga średnicę 8–30 cm, ma kształt wypukły, czasami prawie półkulisty, powierzchnia sucha, aksamitna, w kolorze szarobrązowym do brąznooliwkowego. Krawędź kapelusza jest zaokrąglona i nieznacznie zwieszona. Hymenofor składa się z drobnych porów, które w młodości mają kolor żółty, z czasem stają się pomarańczowe, a u podstawy zabarwione na czerwono lub różowo. Trzon charakteryzuje się gruszkowatym lub beczkowatym kształtem, zbytniście rozszerzonym w dolnej połowie. Kolor trzonu w górnej części jest żółty lub żółtoczerwony, w dolnej części czerwony do karminowego, całość pokryta drobną siateczką. Miąższ ma barwę białawą do żółtawej, jednak natychmiast po przekrojeniu zmienia się na intensywnie niebieską, szczególnie w strzępce, a potem czernią.

🛡 Ochrona częściowa — nie zrywaj i nie niszcz tego gatunku.

Cechy rozpoznawcze

Barwa kapeluszaSzaryBrązowy

Postać owocnika: Kapelusz z trzonem
Hymenofor: Rurki (pory)
Wysyp zarodników: Oliwkowy
Średnica kapelusza: 8–30 cm
Wysokość trzonu: 5–15 cm
Pierścień: Nie
Pochwa (bulwa): Nie
Mleczko po przekrojeniu: Nie
Zmiana barwy miąższu: Miąższ szybko na żółto, następnie na niebiesko zmienia barwę po przekrojeniu lub uszkodzeniu, szczególnie w strzępce kapelusza.
Zapach i smak: Zapach słaby, niedorodny, nieprzyjemny przy rozgniataniu. Smak gorzki i nieprzyjemny.
Podłoże: Gleba
Sposób odżywiania

Siedlisko

Las liściastyLas mieszany

Boletus satanas rośnie w lasach liściastych i mieszanych, zwłaszcza w towarzystwie dębu szypułkowego, dębu bezszypułkowego i buka zwyczajnego, tworząc z nimi mikoryzę. Preferuje gleby wapienne, teplice i suche siedliska. Występuje od lipca do października, szczególnie po ciepłych i wilgotnych okresach w lipcu i sierpniu. W Polsce jest gatunkiem rzadkim, ograniczonym do południowych i środkowych regionów kraju.

⚠ Uwaga na pomyłki

Borowik szlachetny Borowik ciemnobrązowy Borowik żółtopory

Boletus satanas można pomylić z jadalnymi gatunkami jak Boletus edulis, ale bezpiecznym rozróżnieniem jest obserwacja hymenoforu i trzonu: B. satanas ma pory żółte przechodzące na czerwone u podstawy i trzon ze siatekką czerwoną w dolnej części, dodatkowo jego miąższ szybko zestaje się na niebieski kolor. B. edulis ma biały hymenofor i pozbawiony siateczki trzon.

Źródło zdjęcia: vuikaan via GBIF.org — CC BY (wymaga atrybucji)

Autor opisu: Miłosz Admin