Pniarek obrzeżony

⚠ Informacja o jadalności ma charakter wyłącznie edukacyjny. Przed spożyciem każdy grzyb musi ocenić uprawniony grzyboznawca (np. w sanepidzie). Więcej w regulaminie.

Sezon

sty–gru

Taksonomia

Fungi (grzyby) › Basidiomycota (podstawczaki) › Agaricomycetes (pieczarniaki) › Polyporales (żagwiowce) › Fomitopsidaceae (pniarkowate) › Fomitopsis (pniarek)

Pniarek obrzeżony tworzy duże, twarde, drewniejące owocniki o kształcie kopytowatym, konsolowatym lub półkolistym, przyrośnięte bokiem do podłoża, bez trzonu. Dorosłe okazy osiągają zwykle 10–30 cm szerokości, a w skrajnych przypadkach więcej, i mają grubość do kilkunastu cm. Powierzchnia górna jest zrazu gładka, potem w koncentryczne bruzdy, pokryta twardą, zrogowaciałą skorupą w kolorze od szarobrunatnego, czarniawego, po czerwonobrunatny lub ceglastoczerwony. Charakterystyczny jest szeroki, kremowy do żółtawo-pomarańczowego brzeg, który u młodych okazów jest jasny i wyraźnie odcina się od ciemniejszej części kapelusza. Skorupa często pokryta jest lśniącą, lakierowaną warstwą żywicy, a po przyłożeniu płomienia lub w upalne dni może się topić lub być lepka. Nazwa „obrzeżony” odnosi się do tego wyraźnie odbarwionego, zwykle jasnego lub czerwonopomarańczowego brzegu. Hymenofor jest rurkowaty, o drobnych, okrągłych porach (3–6 na mm), w barwie kremowej do jasnożółtej; po dotknięciu lekko żółknie lub brązowieje. Rurki są wielowarstwowe, warstwy narastają co roku, a ich długość w jednej warstwie wynosi zwykle do 1 cm. Miąższ jest twardy, korkowaty do drewnisto-włóknistego, jasny, kremowy do beżowo-brązowawego, o kwaskowatym zapachu przypominającym drożdże lub owoce. Wysyp zarodników jest biały. Owocniki są wieloletnie, a z roku na rok powiększają się; często wytwarzają krople wydzielanej wody (gutacja) na powierzchni porów oraz na brzegu, szczególnie u młodych, szybko rosnących okazów. Gatunek wywołuje brunatną zgniliznę drewna, rozkładając celulozę i pozostawiając brunatny, kostkowaty próchniec. Od podobnych gatunków odróżnia go przede wszystkim szeroki, kremowo-pomarańczowy brzeg, lakierowana, żywiczna skorupa, kwaskowaty zapach oraz kremowy hymenofor. Jest bardzo pospolity w całej Polsce i jednym z najczęściej spotykanych grzybów nadrzewnych w lasach. Należy do najważniejszych rozkładców drewna iglastego, ma duże znaczenie ekologiczne, tworząc próchnicę i miejsca d