Nicolas Schwab via GBIF.org — CC BY (wymaga atrybucji)

Łysostopek wodnisty

Gymnopus aquosus

Niejadalny

⚠ Informacja o jadalności ma charakter wyłącznie edukacyjny. Przed spożyciem każdy grzyb musi ocenić uprawniony grzyboznawca (np. w sanepidzie). Więcej w regulaminie.

Sezon: maj–paź
Taksonomia: Fungi (grzyby) › Basidiomycota (podstawczaki) › Agaricomycetes (pieczarniaki) › Agaricales (pieczarkowce) › Omphalotaceae (kielichowcowate) › Gymnopus (łysostopek)

Łysostopek wodnisty to drobny grzyb o kapeluszu średnicy około 1–4 cm. W młodości jest on wypukły, potem płasko rozpostarty, często z niskim, szerokim garbkiem. Brzeg bywa długo lekko podwinięty, a z wiekiem faluje. Powierzchnia jest gładka, naga i higrofaniczna. Przy dużej wilgotności kapelusz jest ciemniejszy, brązowawy, ochrowobrązowy do żółtobrązowego, często z przejrzystym, prążkowanym brzegiem. Po wyschnięciu szybko blednie do kremowych, płowych lub jasnoochrowych odcieni, zwykle zaczynając od środka. Stąd pochodzi nazwa „wodnisty” (łac. aquosus – wodnisty, nasiąknięty wodą). Miąższ jest cienki, elastyczny, jasny i wodnisty. Hymenofor tworzą blaszki: dość gęste, wąskie, białawe do kremowych, przy trzonie wykrojone lub wąsko przyrośnięte (czasem prawie wolne). Odcisk zarodników jest biały. Trzon ma zwykle 2–6 cm wysokości i tylko kilka milimetrów grubości. Jest walcowaty, sztywny, chrząstkowaty i giętki, często lekko spłaszczony lub bruzdowany. Powierzchnia jest gładka lub prawie gładka, w górnej części jasna, ku dołowi żółtawobrązowa do rdzawobrązowej. Podstawa bywa lekko zgrubiała i pokryta białawym filcem. Pierścienia ani osłony nie ma. Gatunek należy do grupy blisko spokrewnionej z łysostopkiem żółtawym (Gymnopus dryophilus). Od niego odróżnia się zwykle drobniejszymi owocnikami, wyraźniej higrofanicznym i bledszym kapeluszem oraz siedliskiem, bo najczęściej rośnie w trawie, a nie w ściółce leśnej. Pewne oznaczenie wymaga często cech mikroskopowych, a ten kompleks gatunków jest trudny, dlatego w terenie warto traktować takie oznaczenia ostrożnie. Owocniki pojawiają się pojedynczo lub w luźnych grupach, rzadziej w pęczkach.

Cechy rozpoznawcze

Barwa kapeluszaBrązowyKremowyŻółty

Postać owocnika: Kapelusz z trzonem
Hymenofor: Blaszki
Przyrośnięcie blaszek: Przyrośnięte wąsko
Wysyp zarodników: Biały
Średnica kapelusza: 1–4 cm
Wysokość trzonu: 2–6 cm
Pierścień: Nie
Pochwa (bulwa): Nie
Mleczko po przekrojeniu: Nie
Zmiana barwy miąższu: Miąższ jest cienki i nie zmienia barwy po przekrojeniu ani uszkodzeniu.
Zapach i smak: Zapach jest słaby, nieokreślony, grzybowy lub lekko trawiasty, a smak łagodny i mało charakterystyczny; ze względu na brak znaczenia kulinarnego gatunku nie ma potrzeby go próbować.

Siedlisko

Łąka/pastwiskoSkraj lasu / polanaParki/ogrodyLas liściastyLas mieszany

⚠ Uwaga na pomyłki

Monetnica maślana Łysostopek bursztynowy Łysostopek pospolity Twardzioszek przydrożny

Najłatwiej pomylić go z łysostopkiem żółtawym (Gymnopus dryophilus), który ma zwykle trochę większe owocniki, rośnie częściej w ściółce lasów i ma bardziej żółtawy kapelusz oraz gęstsze blaszki. Podobny jest także twardzioszek przydrożny (Marasmius oreades), rosnący w kręgach czarownic na trawnikach. Ma on rzadsze blaszki, kremowo-płowy kapelusz z wyraźnym garbkiem i bardzo sprężysty trzon, a jego zapach jest wyraźny, migdałowo-gorzki. Do podobnych drobnych grzybów trawnikowych należą też gatunki z rodzaju Collybia i Marasmius. Wśród nich są rodzaje trudne do oznaczenia, dlatego bezpieczniej nie zbierać takich grzybów do jedzenia.

Źródło zdjęcia: Nicolas Schwab via GBIF.org — CC BY (wymaga atrybucji)

Autor opisu: Miłosz Admin