Moe Meikle via GBIF.org — CC BY (wymaga atrybucji)

Bokówka biała

Pleurocybella porrigens

Trujący

⚠ Informacja o jadalności ma charakter wyłącznie edukacyjny. Przed spożyciem każdy grzyb musi ocenić uprawniony grzyboznawca (np. w sanepidzie). Więcej w regulaminie.

Sezon: sie–lis
Taksonomia: Fungi (grzyby) › Basidiomycota (podstawczaki) › Agaricomycetes (pieczarniaki) › Agaricales (pieczarkowce) › Marasmiaceae (twardzioszkowate) › Pleurocybella

Owocniki są małe lub średnie, bocznie przyrośnięte do podłoża, o kształcie muszlowatym, łopatkowatym lub językowatym. Wyrastają zwykle licznie, dachówkowato jeden nad drugim. Kapelusz ma 2–8 cm szerokości. Jest cienki, miękki i elastyczny, a jego brzeg jest długo podwinięty i często falisty. Powierzchnia jest sucha, matowa, czysto biała lub kremowobiała, przy nasadzie lekko filcowata lub omszona. Na starość może żółknąć lub brudnieć. Nie ma wyraźnego, centralnego trzonu. Kapelusz zwęża się ku bokowi lub ku tyłowi w krótką, zredukowaną nasadę, często ukrytą w podłożu lub pokrytą białym kutnerem. Hymenofor tworzą blaszki: białe, bardzo gęste, cienkie i wąskie, zbiegające w dół ku miejscu przyczepu. Często są nieco rozwidlone, a ich ostrza są gładkie. Zarodniki mają biały wysyp, są kuliste lub prawie kuliste, gładkie i nieamyloidalne. Miąższ jest cienki, biały, delikatny, bez wyraźnej reakcji barwnej. Jego zapach jest słaby, przyjemny, grzybowy. Charakterystyczne połączenie cech to: czysta biała barwa, cienkie owocniki bez trzonu, bardzo gęste zbiegające blaszki oraz wzrost na martwym drewnie iglastym, głównie świerka. Od boczniaków różni się delikatnością, brakiem szarych i brązowych odcieni oraz zwykle iglastym podłożem. Nazwa rodzajowa Pleurocybella oznacza „bocznie osadzoną małą czarkę lub kapelusz”. Epitet porrigens znaczy „wyciągający się, wyciągnięty” i nawiązuje do kształtu owocników. Angielska nazwa „angel's wings” oddaje ich delikatny, białawy wygląd. W Polsce i Europie gatunek bywał zbierany jako grzyb jadalny. Po zatruciach w Japonii w 2004 r. jest uznawany za podejrzany i niezalecany do spożycia.

Cechy rozpoznawcze

Barwa kapeluszaBiałyKremowy

Postać owocnika: Konsolowaty / półkolisty
Hymenofor: Blaszki
Przyrośnięcie blaszek: Zbiegające
Wysyp zarodników: Biały
Średnica kapelusza: 2–8 cm
Pierścień: Nie
Pochwa (bulwa): Nie
Mleczko po przekrojeniu: Nie
Zmiana barwy miąższu: Miąższ nie zmienia barwy po przekrojeniu ani uszkodzeniu i pozostaje biały.
Zapach i smak: Zapach jest słaby, łagodny, lekko grzybowy lub nieco żywiczny, a smak łagodny i niewyrazisty; nie należy go jednak sprawdzać przez kosztowanie.
Podłoże: Martwe drewno
Sposób odżywiania

Siedlisko

Las iglastyMartwe drewno/pniakiGóry

Rośnie na martwym, często próchniejącym drewnie drzew iglastych: przede wszystkim świerka, rzadziej sosny i jodły. Najczęściej spotyka się go na pniach, leżących kłodach i grubych konarach, rzadziej na pniakach. Występuje w wilgotnych, chłodnych lasach iglastych i mieszanych z przewagą drzew iglastych, także w lasach górskich i podgórskich, gdzie ma sporo próchniejącego drewna. Owocniki pojawiają się od późnego lata do późnej jesieni, głównie od sierpnia do listopada, zwłaszcza w okresach wilgot

⚠ Uwaga na pomyłki

Boczniak białożółty Boczniak ostrygowaty Hohenbuehelia auriscalpium Łycznik białawy Boczniak łyżkowaty

Można go pomylić z białymi lub jasnymi formami boczniaków (Pleurotus ostreatus, P. pulmonarius), które są jednak mięsistsze, mają zwykle szarawe, beżowe lub brązowawe tony i rosną najczęściej na drewnie liściastym. Podobne są też łycznik łagodny (Panellus mitis), mały, półprzezroczysty i rosnący na gałązkach drzew iglastych, oraz małe białe gatunki rodzaju Hohenbuehelia. Pleurotus dryinus ma natomiast resztki osłony i bardziej mięsiste owocniki. Ważne różnice to cienkość owocników, czysto biała barwa, bardzo gęste blaszki i wzrost na drewnie iglastym. Wśród białych, bocznych grzybów o podobnym kształcie nie ma jednak typowych śmiertelnie trujących sobowtórów. Mimo to gatunek nie jest już zalecany do spożycia, więc nie należy go zbierać do jedzenia.

Źródło zdjęcia: Moe Meikle via GBIF.org — CC BY (wymaga atrybucji)

Autor opisu: Miłosz Admin