David A. Krause via GBIF.org — CC0 (domena publiczna)

Boczniak łyżkowaty

Pleurotus pulmonarius

Jadalny

⚠ Informacja o jadalności ma charakter wyłącznie edukacyjny. Przed spożyciem każdy grzyb musi ocenić uprawniony grzyboznawca (np. w sanepidzie). Więcej w regulaminie.

Sezon: maj–paź
Taksonomia: Fungi (grzyby) › Basidiomycota (podstawczaki) › Agaricomycetes (pieczarniaki) › Agaricales (pieczarkowce) › Pleurotaceae (boczniakowate) › Pleurotus (boczniak)

Kapelusz ma kształt łyżkowaty, małżowaty lub nerkowaty, w młodości wypukły, później rozpostarty ze zwiniętym, falistym brzegiem. Osiąga zwykle 3–12 cm średnicy. Powierzchnia jest gładka, naga, matowa lub lekko błyszcząca, u młodych owocników jasna: biaława, kremowa, szarobeżowa lub jasnobrązowawa. U starszych bywa płowa lub ochrowa. Barwa jest zwykle jaśniejsza niż u boczniaka ostrygowatego, bez wyraźnych szarych, niebieskawych lub fioletowych tonów. Hymenofor jest blaszkowaty. Blaszki są białawe lub kremowe, dość gęste, wyraźnie zbiegające po trzonie, często łączące się i anastomozujące u jego podstawy. Zarodniki są białe, w odbitce lekko liliowawo-kremowe. Trzon jest bardzo krótki, boczny lub mimośrodowy, czasem prawie zredukowany. Jest pełny, biały lub kremowy, u nasady często lekko owłosiony lub filcowaty. Nie ma pierścienia ani osłony. Miąższ jest biały, jędrny, u starszych okazów żylasty i włóknisty. Owocniki rosną w kępkach, często dachówkowato nakładających się. Od boczniaka ostrygowatego (Pleurotus ostreatus) różni się jaśniejszymi barwami, smuklejszym pokrojem i bardziej łyżkowatym kapeluszem. Zwykle owocnikuje też cieplejszą porą roku, od późnej wiosny przez lato, w czasie gdy boczniak ostrygowaty jest rzadszy. Nazwa pulmonarius pochodzi z łaciny i oznacza „płucny”, co nawiązuje do kształtu lub barwy owocników przypominających płuca. Gatunek jest uprawiany na skalę przemysłową w wielu krajach i często występuje w uprawach pod nazwą boczniak łyżkowaty lub boczniak płucny.

Cechy rozpoznawcze

Barwa kapeluszaBiałyKremowySzaryBrązowy

Postać owocnika: Kapelusz z trzonem
Hymenofor: Blaszki
Przyrośnięcie blaszek: Zbiegające
Wysyp zarodników: Biały
Średnica kapelusza: 3–12 cm
Wysokość trzonu: 0.5–3 cm
Pierścień: Nie
Pochwa (bulwa): Nie
Mleczko po przekrojeniu: Nie
Zmiana barwy miąższu: Miąższ biały i po przekrojeniu lub uszkodzeniu nie zmienia barwy.

Siedlisko

Las liściastyLas mieszanySkraj lasu / polanaParki/ogrodyMartwe drewno/pniaki

⚠ Uwaga na pomyłki

Boczniak ostrygowaty Łycznik ochrowy boczniak różowy Twardówka anyżkowa kielichowiec pomarańczowy

Najłatwiej pomylić go z boczniakiem ostrygowatym (Pleurotus ostreatus), który ma ciemniejszy, szaro-niebieskawy lub szarobrązowy kapelusz, pojawia się głównie jesienią i zimą, a jego owocniki są zwykle większe i masywniejsze. Mylony bywa także z boczniakiem różowym (Pleurotus djamor), który jest egzotyczny i w Polsce występuje głównie w uprawie. Wśród gatunków niejadalnych podobne są Panellus stipticus, który ma ostry smak i drobne owocniki, oraz Lentinellus cochleatus, który pachnie anyżkiem i ma ząbkowane blaszki. Ostrożność jest wskazana także przy pomyleniu z bardzo młodymi okazami trujących gatunków rosnących na drewnie, np. Omphalotus olearius, który ma pomarańczowe barwy i w Polsce praktycznie nie występuje.

Źródło zdjęcia: David A. Krause via GBIF.org — CC0 (domena publiczna)

Autor opisu: Miłosz Admin