Oskari Virtanen via GBIF.org — CC BY (wymaga atrybucji)

Gołąbek ostroblaszkowy

Russula acrifolia

Niejadalny

⚠ Informacja o jadalności ma charakter wyłącznie edukacyjny. Przed spożyciem każdy grzyb musi ocenić uprawniony grzyboznawca (np. w sanepidzie). Więcej w regulaminie.

Sezon: lip–paź
Taksonomia: Fungi (grzyby) › Basidiomycota (podstawczaki) › Agaricomycetes (pieczarniaki) › Russulales (gołąbkowce) › Russulaceae (gołąbkowate) › Russula

Gołąbek ostroblaszkowy to średniej wielkości lub duży gołąbek o masywnej, twardej budowie, należący do grupy gołąbków czerniejących (sekcja Compactae/Nigricantinae). Kapelusz osiąga zwykle 6–14 cm średnicy, za młodu jest wypukły, później łukowaty, z wklęsłym środkiem i do rozpostartego lejkowatego. Powierzchnia jest sucha lub lekko matowa, początkowo brudnobiała do szarawej, z wiekiem ciemnieje do szarobrązowej, popielatej i brunatnej, miejscami z czarniawymi plamami. Brzeg kapelusza długo pozostaje podwinięty, a skórka w dużej części daje się ściągać. Blaszki są dość rzadkie, grube, kruche i szeroko przyrośnięte lub lekko zbiegające, białawe do kremowych. Z wiekiem i po uszkodzeniu szarzeją, a potem czernieją. Są wyraźnie szersze i bardziej ostre w zarysie niż u gołąbków o podobnej budowie, stąd nazwa gatunkowa. Zarodniki są białe w masie. Trzon jest krótki, krępy, cylindryczny, biały, potem brudnoszary, sztywny i pełny, bez pierścienia. Miąższ jest biały, zbity, twardy, po przecięciu powoli różowieje lub czerwienieje, następnie szarzeje i czernieje. Gatunek bywa mylony z gołąbkiem czarniawym i innymi czerniejącymi gołąbkami. Wyróżnia go przede wszystkim bardzo ostry smak, wyraźniej ostre i rzadsze blaszki oraz słabsze i wolniejsze zmiany barwy miąższa. Nazwa acrifolia pochodzi od łacińskich słów acer (ostry) i folium (liść, tu: blaszka) i odnosi się do ostrego wyglądu lub smaku blaszek. Wymaga uwagi przy oznaczaniu, bo gatunki z tej grupy są trudne do rozróżnienia bez badań mikroskopowych.

Cechy rozpoznawcze

Barwa kapeluszaSzaryCzarnyBrązowy

Postać owocnika: Kapelusz z trzonem
Hymenofor: Blaszki
Przyrośnięcie blaszek: Przyrośnięte
Wysyp zarodników: Biały
Średnica kapelusza: 6–14 cm
Wysokość trzonu: 3–7 cm
Pierścień: Nie
Pochwa (bulwa): Nie
Mleczko po przekrojeniu: Nie
Zmiana barwy miąższu: Miąższ po przekrojeniu lub uszkodzeniu powoli czerwieni się, następnie szarzeje i w końcu czernieje, ale zmiany te są zwykle słabsze i wolniejsze niż u gołąbka czarniawego.
Zapach i smak

Siedlisko

Las liściastyLas mieszanyLas iglasty

Rośnie w lasach liściastych i mieszanych, głównie pod bukami i dębami, rzadziej w lasach iglastych z sosną i świerkiem, jako grzyb mykoryzowy. Preferuje gleby próchnicze, umiarkowanie wilgotne, zwykle na niżu i w niższych partiach gór. Owocniki pojawiają się od lipca do października, szczególnie po okresach deszczowych w ciepłe lata.

⚠ Uwaga na pomyłki

Gołąbek gęstoblaszkowy Gołąbek Czarniawy Gołąbek podpalany

Najłatwiej pomylić go z gołąbkiem czarniawym (Russula nigricans), który ma łagodniejszy smak, bardziej rzadkie i grubsze blaszki oraz wyraźnie czerwieniejący, a potem czerniejący miąższ. Podobny jest też gołąbek wyblakły (Russula densifolia), który ma gęstsze blaszki i łagodniejszy lub tylko lekko piekący smak. Odróżnianie wymaga próby smaku oraz oceny gęstości blaszek i tempa zmiany barwy miąższu. Wśród gołąbków czerniejących nie ma gatunków śmiertelnie trujących, ale należy unikać pomyłek z innymi, niejadalnymi grzybami.

Źródło zdjęcia: Oskari Virtanen via GBIF.org — CC BY (wymaga atrybucji)

Autor opisu: Miłosz Admin