Jacob William Bardal via GBIF.org — CC BY (wymaga atrybucji)

Gołąbek gęstoblaszkowy

Russula densifolia

Niejadalny

⚠ Informacja o jadalności ma charakter wyłącznie edukacyjny. Przed spożyciem każdy grzyb musi ocenić uprawniony grzyboznawca (np. w sanepidzie). Więcej w regulaminie.

Sezon: lip–paź
Taksonomia: Fungi (grzyby) › Basidiomycota (podstawczaki) › Agaricomycetes (pieczarniaki) › Russulales (gołąbkowce) › Russulaceae (gołąbkowate) › Russula

Gołąbek gęstoblaszkowy to średni lub duży, krępy gołąbek o zwartej, twardej budowie, typowej dla grupy gołąbków czerniejących (podrodzaj Compactae). Kapelusz ma 5–15 cm średnicy, u młodych owocników jest półkulisty lub wypukły, później płasko rozpostarty z głęboko wklęsłym środkiem. Brzeg jest długo podwinięty, gładki lub tylko nieznacznie prążkowany. Skórka jest matowa, sucha, początkowo biaława lub kremowa, szybko brudnieje i przebarwia się na szarobrązowo, brunatnie, a w starszych okazach niemal na czarno. Często jest oblepiona ściółką i ziemią. Blaszki są bardzo gęste (od tego pochodzi nazwa gatunkowa), wąskie, przyrośnięte lub lekko zbiegające, białawe do kremowych. Po uszkodzeniu czerwienieją, a potem czernieją. Trzon jest krótki, walcowaty, twardy i pełny, biały, z wiekiem szarzejący i brunatniejący, o gładkiej, matowej powierzchni. Miąższ jest biały, zwarty i kruchy, po przecięciu zmienia barwę z białej na czerwoną, potem szarą i czarną. Wysyp zarodników jest biały. Od podobnego gołąbka czerniejącego (Russula nigricans) odróżnia go przede wszystkim bardzo gęste ustawienie blaszek, które są wąskie i cienkie, podczas gdy u R. nigricans są rzadkie, grube i kruche. Nazwa „densifolia” pochodzi z łaciny: densus – gęsty, folium – liść, i odnosi się do blaszek. Gatunek należy do grupy gołąbków, których owocniki długo stoją w lesie i z czasem czernieją, bywają też porażone przez inne grzyby. Granice między gatunkami tej grupy są niewyraźne i część cech (np. smak) jest zmienna.

Cechy rozpoznawcze

Barwa kapeluszaKremowyBrązowySzaryCzarny

Postać owocnika: Kapelusz z trzonem
Hymenofor: Blaszki
Przyrośnięcie blaszek: Przyrośnięte
Wysyp zarodników: Biały
Średnica kapelusza: 5–15 cm
Wysokość trzonu: 3–7 cm
Pierścień: Nie
Pochwa (bulwa): Nie
Mleczko po przekrojeniu: Nie
Zmiana barwy miąższu: Biały miąższ po przecięciu lub uszkodzeniu stopniowo czerwienieje (pomarańczowawo-czerwonawo), a następnie szarzeje i w końcu czernieje; zmiana zachodzi w ciągu kilkunastu minut, najwyraźniej w trzonie i na uszkodzonych blaszkach.

Siedlisko

Las iglastyLas liściastyLas mieszany

Grzyb mykoryzowy, rosnący w lasach iglastych, liściastych i mieszanych, głównie pod sosną, świerkiem, bukiem i dębem. Preferuje gleby piaszczyste i kwaśne, średnio wilgotne. Owocniki pojawiają się od lata do jesieni, zwykle od lipca do października, szczególnie po okresach deszczowych. Występuje w Polsce na niżu i w niższych partiach gór, zwykle pojedynczo lub w małych grupach.

⚠ Uwaga na pomyłki

Gołąbek Czarniawy Gołąbek ostroblaszkowy Gołąbek białoczarny Gołąbek podpalany

Najczęściej mylony z gołąbkiem czerniejącym (Russula nigricans), który ma wyraźnie rzadsze, grubsze blaszki i zwykle twardszy owocnik. Podobny jest też gołąbek ostroblaszkowy (Russula acrifolia), którego miąższ czernieje bez wyraźnego czerwienienia i ma ostry smak. Podobny bywa gołąbek osmalony (Russula adusta), który ma zwykle rzadsze blaszki, brązowawo-szare kapelusze i wyczuwalny zapach winny lub owocowy. Gatunki te różnią się głównie gęstością blaszek, zapachem, smakiem i sposobem zmiany barwy miąższa, a granice między nimi bywają niejasne.

Źródło zdjęcia: Jacob William Bardal via GBIF.org — CC BY (wymaga atrybucji)

Autor opisu: Miłosz Admin