Bobo-X via GBIF.org — CC BY (wymaga atrybucji)

Płowiec pofałdowany

Hemileccinum depilatum

Jadalny

⚠ Informacja o jadalności ma charakter wyłącznie edukacyjny. Przed spożyciem każdy grzyb musi ocenić uprawniony grzyboznawca (np. w sanepidzie). Więcej w regulaminie.

Sezon: cze–paź
Taksonomia: Fungi (grzyby) › Basidiomycota (podstawczaki) › Agaricomycetes (pieczarniaki) › Boletales (borowikowce) › Boletaceae (borowikowate) › Hemileccinum (płowiec)

Kapelusz ma zwykle 4–12 cm średnicy, w młodości półkulisty, później poduszkowaty i wypukły. Powierzchnia jest sucha, matowa i początkowo delikatnie aksamitna, ale szybko staje się naga, gładka i w starszych owocnikach pofałdowana lub spękana, czasem z drobnymi bruzdami, zwłaszcza w suchą pogodę. Barwa jest płowa, oliwkowobrązowa, kremowobrązowa lub ochrowobrązowa, bywa z odcieniem szarawym lub różowawym. Brzeg skórki często jest nieco wystający. Hymenofor jest rurkowy. Rurki są cytrynowożółte, z wiekiem żółtozielonkawe. Pory są drobne, okrągłe, żółte, nie sinieją albo tylko słabo ciemnieją pod wpływem uszkodzenia. Trzon ma 5–12 cm wysokości, jest baryłkowaty do maczugowatego, pełny i twardy. Jest żółtawy, kremowy lub jasnobrązowy. Powierzchnię pokrywa delikatna, drobna, kłaczkowata ziarnistość, zwykle bez wyraźnej siateczki. U starszych okazów trzon może przybierać rdzawe lub brązowawe odcienie, zwłaszcza u podstawy. Miąższ jest biały lub bladożółty, jędrny, w starszych owocnikach miękki, bez wyraźnej reakcji barwnej. Gatunek wyróżnia się nagą, pofałdowaną skórką kapelusza, brakiem siateczki na trzonie i brakiem niebieszczenia miąższu. Dawniej wiązany z borowikami (Boletus), obecnie umieszczany w rodzaju Hemileccinum. Nazwa depilatum (łac. „pozbawiony włosów”) odnosi się do łysej skórki kapelusza. W Polsce jest raczej rzadki i lokalny, preferuje ciepłe stanowiska.

Cechy rozpoznawcze

Barwa kapeluszaBrązowyKremowyŻółty

Postać owocnika: Kapelusz z trzonem
Hymenofor: Rurki (pory)
Wysyp zarodników: Oliwkowy
Średnica kapelusza: 4–12 cm
Wysokość trzonu: 5–12 cm
Pierścień: Nie
Pochwa (bulwa): Nie
Mleczko po przekrojeniu: Nie
Zmiana barwy miąższu: Miąższ jest biały do bladożółtego i po przekrojeniu nie zmienia barwy lub zmienia ją minimalnie, bez wyraźnego niebieszczenia.
Zapach i smak: Zapach słaby, przyjemny, grzybowy, czasem lekko owocowy; smak łagodny, orzechowy, bez goryczy.
Podłoże

Siedlisko

Las liściastyLas mieszanySkraj lasu / polanaParki/ogrody

Rośnie w ciepłych, widnych lasach liściastych i mieszanych, na skrajach lasów oraz w parkach. Tworzy mikoryzę głównie z dębami, bukiem, grabem i lipą. Preferuje gleby żyzne, zasadowe lub obojętne, często wapienne, w miejscach ciepłych i dość suchych. Owocniki pojawiają się od czerwca do października, najczęściej w ciepłe lata po deszczach, głównie na niżu i w niższych partiach wzniesień.

⚠ Uwaga na pomyłki

Podgrzyb brunatny Xerocomus subtomentosus Goryczak żółciowy Borowik płowy

Można go pomylić z płowcem szarawym (Hemileccinum impolitum), który ma silniejszy zapach jodoformu lub fenolu u podstawy trzonu i żółty miąższ w podstawie. Podobny jest też szatniak (Imleria badia), z sinieniem rurek i miąższu oraz kasztanowatym kolorem. Można go zamienić z gorzkim borowikiem szlachetnym lub goryczakiem żółciowym (Tylopilus felleus), który ma różowawe rurki, siatkowaty trzon i gorzki smak. Brak siateczki, brak niebieszczenia i łagodny smak pomagają w rozróżnieniu, ale oznaczenie bywa trudne.

Źródło zdjęcia: Bobo-X via GBIF.org — CC BY (wymaga atrybucji)

Autor opisu: Miłosz Admin