Bjørn Eidhammer via GBIF.org — CC BY (wymaga atrybucji)

Mleczaj bertyloński

Lactifluus bertillonii

Niejadalny

⚠ Informacja o jadalności ma charakter wyłącznie edukacyjny. Przed spożyciem każdy grzyb musi ocenić uprawniony grzyboznawca (np. w sanepidzie). Więcej w regulaminie.

Sezon: lip–paź
Taksonomia: Fungi (grzyby) › Basidiomycota (podstawczaki) › Agaricomycetes (pieczarniaki) › Russulales (gołąbkowce) › Russulaceae (gołąbkowate) › Lactifluus

Mleczaj bertyloński to duży, twardy, biały lub kremowy grzyb o zwartej budowie, wyglądem przypominający inne białe mleczaje (zwłaszcza mleczaja pieprzowego). Kapelusz ma zwykle 6–15 cm średnicy, u młodych owocników jest wypukły z wklęsłym środkiem, potem lejkowato wgłębiony, z podwiniętym, później prostującym się brzegiem. Powierzchnia jest sucha, matowa, gładka lub nieco nierówna, biała do kremowej, z wiekiem i po uszkodzeniach pojawiają się na niej żółtawe, ochrowe lub brązowawe plamy. Hymenofor tworzą blaszki zbiegające na trzon, gęste, wąskie, często widełkowato rozwidlone, białe do kremowych, uszkodzone mogą brązowieć lub plamić się ochrowo. Wydzielają obfite, białe, bardzo ostre mleczko. Trzon jest krótki, walcowaty lub nieco zwężający się ku podstawie, pełny, twardy, biały do kremowego, suchy i gładki, czasem z ochrowymi plamami. Miąższ jest zwarty, biały, kruchy i twardy, o bardzo piekącym smaku. Gatunek bywa traktowany jako bardzo bliski Lactifluus piperatus i w terenie ich rozróżnienie jest trudne. Wymaga to zwykle uwzględnienia plamistości kapelusza, budowy powierzchni skórki i cech mikroskopowych. Należy do mleczaji o twardych, białych owocnikach rosnących w symbiozie z drzewami liściastymi. Nazwa gatunkowa upamiętnia osobę o nazwisku Bertillon, a mleczaj dawniej opisywany był w rodzaju Lactarius, obecnie zaś zalicza się go do rodzaju Lactifluus.

Cechy rozpoznawcze

Barwa kapeluszaBiałyKremowy

Postać owocnika: Kapelusz z trzonem
Hymenofor: Blaszki
Przyrośnięcie blaszek: Zbiegające
Wysyp zarodników: Biały
Średnica kapelusza: 6–15 cm
Wysokość trzonu: 3–7 cm
Pierścień: Nie
Pochwa (bulwa): Nie
Mleczko po przekrojeniu: Tak
Zmiana barwy miąższu: Miąższ jest biały i po przekrojeniu nie zmienia wyraźnie barwy, a białe mleczko na powietrzu zasadniczo pozostaje białe, choć w starszych owocnikach uszkodzone miejsca mogą z czasem brązowawo lub kremowo przebarwiać się.
Zapach i smak: Zapach jest słaby, owocowy lub nieco grzybowy, bez wyraźnych cech charakterystycznych, a smak mleczka i miąższu jest bardzo ostry, piekący i pieprzny, zwykle z opóźnieniem po przeżuciu kawałka.

Siedlisko

Las liściastyLas mieszany

Rośnie w lasach liściastych i mieszanych, głównie pod dębami, bukami i grabami, z którymi tworzy mikoryzę. Preferuje gleby żyzne, umiarkowanie wilgotne, często bogatsze w wapń, a także ciepłe, próchnicze stanowiska w niżu i na pogórzu. Owocniki pojawiają się od lata do jesieni, najczęściej po okresach opadów i przy łagodnych temperaturach, pojedynczo lub w małych grupach.

⚠ Uwaga na pomyłki

Mleczaj różowoblaszkowy Mleczaj chrząstka Gołąbek smaczny Mleczajowiec biel

Najłatwiej pomylić go z mleczajem pieprzowym (Lactifluus piperatus), który ma zwykle gładszy, czysto biały kapelusz i bardzo gęste blaszki, a plamy ochrowe są u niego mniej wyraźne. Podobne są też mleczaj wełnianka (Lactifluus vellereus), który ma filcowaty, aksamitny kapelusz i rzadsze blaszki, oraz mleczaj biały i inne białe gołąbki (Russula delica) bez mleczka. Gołąbek bieluśki i podobne gatunki nie wydzielają mleczka, a mleczaje mają go obficie. Z uwagi na trudności w rozróżnieniu bliskich białych mleczajów nie należy ich zbierać bez pewnej identyfikacji.

Źródło zdjęcia: Bjørn Eidhammer via GBIF.org — CC BY (wymaga atrybucji)

Autor opisu: Miłosz Admin