Paula Nimigean via GBIF.org — CC BY (wymaga atrybucji)

Mleczajowiec biel

Lactifluus piperatus

Warunkowo jadalny

⚠ Informacja o jadalności ma charakter wyłącznie edukacyjny. Przed spożyciem każdy grzyb musi ocenić uprawniony grzyboznawca (np. w sanepidzie). Więcej w regulaminie.

Sezon: lip–paź
Taksonomia: Fungi (grzyby) › Basidiomycota (podstawczaki) › Agaricomycetes (pieczarniaki) › Russulales (gołąbkowce) › Russulaceae (gołąbkowate) › Lactifluus

Kapelusz młodych owocników jest wypukły z wklęsłym środkiem, z czasem staje się głęboko lejkowaty. Osiąga zwykle 5–15 cm, wyjątkowo więcej. Brzeg jest długo podwinięty, potem prosty lub lekko falisty. Powierzchnia jest sucha, naga i matowa, u młodych okazów gładka, u starszych często drobno spękana lub pomarszczona. Barwa jest biała do kremowej, na starszych owocnikach z żółtawymi lub brudnokremowymi plamami. Kapelusz jest twardy, mięsisty i zbity, często oblepiony ściółką i ziemią. Blaszki są bardzo gęste, wąskie, białe lub kremowe, wyraźnie zbiegające na trzon i często widełkowato rozwidlone. Po uszkodzeniu wydzielają obfite białe, ostre w smaku mleczko. Trzon jest krótki, walcowaty lub lekko zwężający się ku podstawie, pełny, twardy, biały do kremowego, gładki i suchy, o wysokości 3–8 cm i grubości 1,5–3 cm. Miąższ jest biały, zbity i kruchy, o ostrym, pieprzowym smaku. Do najważniejszych cech rozpoznawczych należą: biały, lejkowaty kapelusz bez omszenia, bardzo gęste blaszki, biała barwa mleczka oraz bardzo ostry smak. Od podobnych gatunków odróżnia go brak kutnerowatego, filcowatego kapelusza (jak u mleczaja wełnianki), gęste blaszki i niezmieniające się mleczko. Nazwa piperatus pochodzi od łacińskiego słowa piper (pieprz) i odnosi się do pieprznego smaku. Dawniej gatunek zaliczano do rodzaju Lactarius, a obecnie należy do rodzaju Lactifluus. Jest on mikoryzowy, więc nie rośnie na drewnie.

Cechy rozpoznawcze

Barwa kapeluszaBiałyKremowy

Postać owocnika: Kapelusz z trzonem
Hymenofor: Blaszki
Przyrośnięcie blaszek: Zbiegające
Wysyp zarodników: Biały
Średnica kapelusza: 5–15 cm
Wysokość trzonu: 3–8 cm
Pierścień: Nie
Pochwa (bulwa): Nie
Mleczko po przekrojeniu: Tak
Zmiana barwy miąższu: Miąższ jest biały i po przekrojeniu nie zmienia barwy; białe mleczko również zwykle pozostaje białe, najwyżej po dłuższym czasie lub po zaschnięciu lekko żółknie.
Zapach i smak: Zapach słaby, lekko owocowy lub grzybowy, mało charakterystyczny; smak mleczka i miąższu jest bardzo ostry, piekący i pieprzowy, utrzymujący się długo po spróbowaniu.

Siedlisko

Las liściastyLas mieszanySkraj lasu / polana

Rośnie w lasach liściastych i mieszanych, na glebach żyznych, świeżych, często gliniastych lub piaszczysto-gliniastych, a także na skrajach lasów i przy drogach leśnych. Tworzy mikoryzę głównie z bukiem, dębem, grabem i brzozą, rzadziej z drzewami iglastymi. Pospolity na niżu i w niższych partiach gór. Owocniki pojawiają się od lipca do października, zwłaszcza po ciepłych opadach, często grupowo.

⚠ Uwaga na pomyłki

Mleczaj omszony Mleczaj chrząstka Gołąbek smaczny Mleczaj bertyloński Mleczaj zieleniejący

Najczęściej mylony z mleczajem wełnianką (Lactifluus vellereus), który ma kapelusz aksamitnie owłosiony, blaszki bardziej rzadkie, a smak łagodniejszy lub tylko lekko piekący. Podobny jest też Lactifluus glaucescens, którego mleczko po zaschnięciu zielenieje, a blaszki są mniej gęste. Z gołąbkiem białawym (Russula delica) można pomylić go tylko pobieżnie, ale ten nie wydziela mleczka. Wśród białych mleczajów nie ma śmiertelnie trujących sobowtórów, ale ostry smak i możliwe podrażnienie przewodu pokarmowego wymagają ostrożności. Po przekrojeniu mleczka należy zwrócić uwagę na jego barwę i zmianę po zaschnięciu.

Źródło zdjęcia: Paula Nimigean via GBIF.org — CC BY (wymaga atrybucji)

Autor opisu: Miłosz Admin