GBIF.org via GBIF.org — CC BY (wymaga atrybucji)

Twardziak orzęsiony

Lentinus substrictus

Niejadalny

⚠ Informacja o jadalności ma charakter wyłącznie edukacyjny. Przed spożyciem każdy grzyb musi ocenić uprawniony grzyboznawca (np. w sanepidzie). Więcej w regulaminie.

Sezon: kwi–lip
Taksonomia: Fungi (grzyby) › Basidiomycota (podstawczaki) › Agaricomycetes (pieczarniaki) › Polyporales (żagwiowce) › Polyporaceae (żagwiowate) › Lentinus

Owocniki są małe i mają kształt kapelusza na trzonie. Kapelusz ma zwykle 2–6 cm średnicy. Jest cienki, w młodości łukowaty, potem płaski lub lejkowato wklęsły pośrodku. Powierzchnia jest matowa, jasnobrązowa, oliwkowobrązowa lub płowa. Bywa delikatnie owłosiona albo drobno łuskowata, a brzeg dłużej pozostaje podwinięty. Charakterystyczne są krótkie, orzęsione włoski na brzegu kapelusza, najlepiej widoczne u młodych okazów pod lupą. Z tej cechy pochodzi polska nazwa gatunku oraz dawna nazwa łacińska Polyporus ciliatus. Hymenofor jest rurkowaty. Pory są bardzo drobne, okrągławe, gęste (kilka na milimetr), białawe lub kremowe, z wiekiem ciemnieją do ochrowych. Rurki zbiegają nieco po trzonie. Trzon jest centralny lub lekko mimośrodowy, cienki, walcowaty, pokryty drobnym meszkiem, w kolorze od kremowego do jasnobrązowego. U podstawy nie jest czarny ani wyraźnie ciemniejszy. Miąższ jest cienki, biały, twardy, skórzasty i elastyczny. Wysuszony owocnik zachowuje kształt. Gatunek jest wiosenno-wczesnoletni, co pomaga odróżnić go od podobnych gatunków owocnikujących późną jesienią i zimą. Należy do grupy twardziaków i żagwiowatych o drobnych porach. Wcześniej opisywano go w rodzaju Polyporus, a obecnie umieszcza się go w rodzaju Lentinus. Rozkłada martwe drewno drzew liściastych i powoduje białą zgniliznę.

Cechy rozpoznawcze

Barwa kapeluszaBrązowyKremowy

Postać owocnika: Kapelusz z trzonem
Hymenofor: Rurki (pory)
Wysyp zarodników: Biały
Średnica kapelusza: 2–6 cm
Wysokość trzonu: 2–5 cm
Pierścień: Nie
Pochwa (bulwa): Nie
Mleczko po przekrojeniu: Nie
Zmiana barwy miąższu: Miąższ po przekrojeniu lub uszkodzeniu nie zmienia barwy.
Zapach i smak: Zapach słaby, nieokreślony, lekko grzybowy; miąższ jest twardy i skórzasty, więc smaku nie ocenia się, bo owocnik nie nadaje się do spożycia.
Podłoże: Martwe drewno
Sposób odżywiania: Saprotrof (rozkłada martwą materię)

Siedlisko

Las liściastyLas mieszanyTeren podmokłyParki/ogrodyMartwe drewno/pniaki

⚠ Uwaga na pomyłki

Żagiew zimowa Polyporus varius Żagiewka wielkopora Żagiew kasztanowa Twardziak tygrysi

Najłatwiej pomylić go z innymi małymi żagwiami o centralnym trzonie. Lentinus brumalis (twardziak zimowy) ma większe pory (ok. 2–3 na mm) i owocnikuje głównie jesienią i zimą. Neofavolus alveolaris (Polyporus arcularius) ma wyraźnie większe, kanciaste, plastrowate pory i też orzęsiony brzeg, ale pojawia się wiosną na twardym drewnie. Picipes badius i Polyporus varius mają trzon z ciemną, czarniejącą podstawą, a pory są bardzo drobne. Lentinus tigrinus ma blaszki zamiast porów i łuskowaty kapelusz. Żaden z tych gatunków nie jest groźnie trujący, ale wszystkie są niejadalne.

Źródło zdjęcia: GBIF.org via GBIF.org — CC BY (wymaga atrybucji)

Autor opisu: Miłosz Admin