GBIF.org via GBIF.org — CC BY (wymaga atrybucji)

Żagiew kasztanowa

Picipes badius

Niejadalny

⚠ Informacja o jadalności ma charakter wyłącznie edukacyjny. Przed spożyciem każdy grzyb musi ocenić uprawniony grzyboznawca (np. w sanepidzie). Więcej w regulaminie.

Sezon: maj–lis
Taksonomia: Fungi (grzyby) › Basidiomycota (podstawczaki) › Agaricomycetes (pieczarniaki) › Polyporales (żagwiowce) › Polyporaceae (żagwiowate) › Picipes

Żagiew kasztanowa tworzy owocniki jednoroczne, zwykle kapeluszowo-trzonowe, o kapeluszu okrągławym, nerkowatym lub językowatym, najczęściej lekko lejkowato wklęśniętym w środku. Średnica kapelusza wynosi zazwyczaj 4–15 cm. Powierzchnia jest naga, gładka lub lekko promieniście pomarszczona, matowa lub z delikatnym połyskiem. Barwa to odcienie kasztanowobrązowe, czerwonobrązowe do ciemnobrązowych, w środku zwykle ciemniejsza, niemal czarnobrunatna, ku brzegowi jaśniejsza. Brzeg jest cienki, ostry, często falisty. Starsze okazy bywają wyblakłe. Hymenofor jest rurkowaty, z drobnymi, okrągławymi porami (ok. 5–7 na milimetr), początkowo białymi lub kremowymi, z wiekiem żółtawymi do słomkowych. Rurki są krótkie i zbiegają na trzon. Trzon jest centralny lub mimośrodowy, krótki, 1–4 cm długości, u podstawy czarniejący i pokryty drobnym, aksamitnym, ciemnym kutnerem lub filcem, co jest bardzo charakterystyczne – czarna, zamszowa podstawa trzonu kontrastuje z jaśniejszą górną częścią. Miąższ jest cienki, biały do kremowego, skórzasty, elastyczny, po wyschnięciu twardy i korkowaty. Gatunek odróżnia się od innych żagwi (np. żagwi zmiennej Picipes varius = Polyporus varius) głównie ciemnym, kasztanowym kapeluszem oraz białymi lub kremowymi porami, które nie są tak wyraźnie żółtawe, a także czarną podstawą trzonu z dużą ostrością granicy. Nazwa rodzajowa Picipes odnosi się do „smolistej”, czarnej stopy (łac. pix – smoła, pes – noga), a epitet badius oznacza „kasztanowaty, brunatny”. Grzyb powoduje białą zgniliznę drewna.

Cechy rozpoznawcze

Barwa kapeluszaBrązowy

Postać owocnika: Kapelusz z trzonem
Hymenofor: Rurki (pory)
Wysyp zarodników: Biały
Średnica kapelusza: 4–15 cm
Wysokość trzonu: 1–4 cm
Pierścień: Nie
Pochwa (bulwa): Nie
Mleczko po przekrojeniu: Nie
Zmiana barwy miąższu: Miąższ po przekrojeniu lub uszkodzeniu nie zmienia barwy, pozostaje biały lub kremowy.
Zapach i smak: Zapach słaby, grzybowy lub nieznacznie mączny, bez wyraźnych cech; smak łagodny, ale miąższ jest zbyt twardy i skórzasty, by nadawał się do jedzenia.
Podłoże: Martwe drewno
Sposób odżywiania: Saprotrof (rozkłada martwą materię)

Siedlisko

Las liściastyLas mieszanyTeren podmokłyMartwe drewno/pniaki

Rośnie na martwym drewnie drzew liściastych, zwłaszcza na leżących pniach, konarach i gałęziach buka, dębu, wierzby, olszy, topoli, lipy i jesionu, rzadziej innych gatunków. Preferuje wilgotne lasy liściaste, łęgi, olszyny i zadrzewienia w pobliżu wód, często na drewnie częściowo zanurzonym lub silnie wilgotnym. Owocniki pojawiają się od późnej wiosny do jesieni, najobficiej po okresach deszczowych; występuje od niżu po niższe partie gór.

⚠ Uwaga na pomyłki

Picipes melanopus Żagiew Łuskowata Huba okazała

Można go pomylić z żagwią zmienną (Picipes varius), która ma jaśniejszy, żółtobrązowy do orzechowego kapelusz i trzon z czarnym kutnerem, ale mniej wyraźnie ciemnym. Podobna jest też żagiew łuskowata (Cerioporus squamosus), lecz ma ona duże, łuskowate owocniki i niezaczerniony trzon. Z kolei żagiew zmienna (Cerioporus varius) i żagiew kasztanowata bywają ujmowane w literaturze różnie; cechą pomocniczą jest czarna, filcowata podstawa trzonu oraz biały hymenofor. Gatunki te nie są trujące, ale wszystkie są niejadalne z powodu twardości.

Źródło zdjęcia: GBIF.org via GBIF.org — CC BY (wymaga atrybucji)

Autor opisu: Miłosz Admin