Helen Kitson via GBIF.org — CC BY (wymaga atrybucji)

Żagiew zimowa

Lentinus brumalis

Niejadalny

⚠ Informacja o jadalności ma charakter wyłącznie edukacyjny. Przed spożyciem każdy grzyb musi ocenić uprawniony grzyboznawca (np. w sanepidzie). Więcej w regulaminie.

Sezon: paź–kwi
Taksonomia: Fungi (grzyby) › Basidiomycota (podstawczaki) › Agaricomycetes (pieczarniaki) › Polyporales (żagwiowce) › Polyporaceae (żagwiowate) › Lentinus

Żagiew zimowa to niewielki, twardy grzyb o owocniku kapeluszowo-trzonowym. Kapelusz ma zwykle 2–8 cm średnicy, w młodości jest wypukły z wpuklonym środkiem, później lejkowaty lub płasko rozpostarty, z podwiniętym, potem cienkim i czasem falistym brzegiem. Powierzchnia jest sucha, matowa, pokryta drobnymi, przylegającymi włoskami lub łuseczkami, w barwach od szarobrązowej i płowobrązowej po ciemnobrązową, nierzadko z ciemniejszym środkiem. Miąższ jest cienki, biały, żylasty i skórzasty, po wysuszeniu twardy. Hymenofor tworzą blaszki: białawe do kremowych, gęste, cienkie i zbiegające po trzonie, z ząbkowanym lub drobno postrzępionym ostrzem, szczególnie u starszych owocników. Zarodniki są białe. Trzon jest cylindryczny, centralny lub nieco mimośrodowy, twardy, włóknisty, o wysokości kilku centymetrów, w barwie zbliżonej do kapelusza albo jaśniejszy, pokryty drobnym meszkiem lub włoskami, bez pierścienia. Gatunek jest typowym saprotrofem rozkładającym drewno. Odróżnia go od podobnych grzybów połączenie cech: drobne rozmiary, żylasty miąższ, zbiegające blaszki o ząbkowanym ostrzu oraz owocniki pojawiające się późną jesienią, zimą i wczesną wiosną, gdy większość innych grzybów już nie rośnie. Nazwa „brumalis” pochodzi od łacińskiego słowa oznaczającego zimę i nawiązuje do pory owocnikowania. Gatunek bywa traktowany w rodzaju Lentinus lub Polyporus (Polyporus brumalis), a bywa też wyodrębniany w osobny rodzaj. Owocniki rosną często pojedynczo lub w małych grupach na gałęziach i pniach.

Cechy rozpoznawcze

Barwa kapeluszaBrązowySzary

Postać owocnika: Kapelusz z trzonem
Hymenofor: Blaszki
Przyrośnięcie blaszek: Zbiegające
Wysyp zarodników: Biały
Średnica kapelusza: 2–8 cm
Wysokość trzonu: 2–6 cm
Pierścień: Nie
Pochwa (bulwa): Nie
Mleczko po przekrojeniu: Nie
Zmiana barwy miąższu: Miąższ po przekrojeniu ani uszkodzeniu nie zmienia barwy.
Zapach i smak: Zapach słaby, grzybowy i nieco mączny lub ledwie wyczuwalny; smak łagodny, ale miąższ jest twardy i skórzasty, więc smakowo bezwartościowy.
Podłoże: Martwe drewno

Siedlisko

Las liściastyLas mieszanySkraj lasu / polanaParki/ogrodyMartwe drewno/pniaki

⚠ Uwaga na pomyłki

Twardówka anyżkowa Twardziak orzęsiony Twardziak tygrysi Łyczak muszlowy

Można go pomylić z żagwiem łuskowatą rzadziej, ale częściej z innymi drobnymi żagwiami, zwłaszcza z żagwią zmienną (Lentinus substrictus, dawniej Polyporus ciliatus), która ma drobne pory zamiast blaszek, oraz z żagwią Lentinus tigrinus, który ma wyraźnie łuskowaty kapelusz i pierścień lub jego ślady. Można go też łatwo pomylić z innymi drobnymi grzybami drzewnymi o twardym trzonie, jednak twardy, skórzasty miąższ i blaszki zbiegające z ząbkowanym ostrzem pomagają go rozpoznać. Żaden z podobnych gatunków nie jest groźnie trujący.

Źródło zdjęcia: Helen Kitson via GBIF.org — CC BY (wymaga atrybucji)

Autor opisu: Miłosz Admin