Opieńka cebulotrzonowa

⚠ Informacja o jadalności ma charakter wyłącznie edukacyjny. Przed spożyciem każdy grzyb musi ocenić uprawniony grzyboznawca (np. w sanepidzie). Więcej w regulaminie.

Sezon

sie–lis

Taksonomia

Fungi (grzyby) › Basidiomycota (podstawczaki) › Agaricomycetes (pieczarniaki) › Agaricales (pieczarkowce) › Physalacriaceae (obrzękowcowate) › Armillaria (opieńka)

Opieńka cebulotrzonowa tworzy owocniki z kapeluszem o średnicy zwykle 3–10 cm, u młodych okazów półkulistym lub dzwonkowatym, później płasko rozpostartym, często z niewielkim, tępym garbkiem. Powierzchnia jest sucha lub lekko wilgotna, w barwach miodowożółtych, żółtobrązowych do szarobrązowych, zwykle ciemniejsza i brązowawa w środku. Kapelusz pokrywają drobne, ciemniejsze włókniste łuseczki, które są bardziej skupione ku środkowi i często z wiekiem zanikają. Brzeg kapelusza bywa w starszych owocnikach prążkowany. Blaszki są białawe do kremowych, z wiekiem plamiące się rdzawo lub brązowawo, przyrośnięte lub lekko zbiegające na trzon. Trzon ma 5–12 cm wysokości, jest cylindryczny, wiotki i sprężysty, włóknisty. Ku podstawie wyraźnie rozszerza się w kształt cebulkowaty lub zgrubiały, co jest cechą szczególnie charakterystyczną dla tego gatunku i dało nazwę polską oraz łacińską (cepistipes – „cebulowa noga”). Trzon jest kremowy do brązowawego, u dołu ciemniejszy, często oliwkowo-brązowy lub szarobrązowy. Pierścień jest białawy lub kremowy, cienki, błoniasty i wiotki, często szybko zanika, ma żółtawe płatki na krawędzi, które są mniej wyraźne niż u opieńki ciemnej. Trzony zwykle rosną w pęczkach, ale pęczki są mniej zwarte niż u opieńki ciemnej, a pojedyncze owocniki bywają także samotne. Od opieńki ciemnej (Armillaria ostoyae) i miodowej (A. mellea) najłatwiej odróżnić ją po cebulkowato zgrubiałej podstawie trzonu, mniej łuskowatym i jaśniejszym kapeluszu oraz słabo rozwiniętym, szybko zanikającym pierścieniu. Nie tworzy rizomorf w tak dużym stopniu jak A. ostoyae; jej ryzomorfy są cienkie, ciemne, a często występują w ściółce i glebie. Rozróżnienie gatunków opieniek jest często trudne i niekiedy wymaga badań mikroskopowych lub molekularnych. Opieńka cebulotrzonowa jest słabym pasożytem i głównie saprotrofem, który rozkłada martwe drewno i osłabione drzewa.