Opieńka żółtawa

⚠ Informacja o jadalności ma charakter wyłącznie edukacyjny. Przed spożyciem każdy grzyb musi ocenić uprawniony grzyboznawca (np. w sanepidzie). Więcej w regulaminie.

Sezon

sie–lis

Taksonomia

Fungi (grzyby) › Basidiomycota (podstawczaki) › Agaricomycetes (pieczarniaki) › Agaricales (pieczarkowce) › Physalacriaceae (obrzękowcowate) › Armillaria (opieńka)

Opieńka żółtawa (Armillaria gallica) ma kapelusz zwykle 2–8 cm średnicy, w młodości półkulisty lub dzwonkowaty, później wypukły do płaskiego, czasem z niewielkim garbkiem. Skórka jest żółtawa, miodowa, oliwkowo-brązowa lub różowawo-brązowawa, zwykle ciemniejsza na środku. Pokryta jest drobnymi, ciemniejszymi włókienkowatymi łuseczkami lub kosmkami, które często są bardziej widoczne w centrum i z wiekiem mogą się zacierać. Brzeg kapelusza bywa w starszych owocnikach lekko prążkowany lub falisty. Hymenofor tworzą blaszki dość gęste, przyrośnięte lub lekko zbiegające po trzonie, białawe do kremowych, z wiekiem przebarwiające się rdzawo lub brązowawo. Trzon jest walcowaty, wysmukły, często zgrubiały lub bulwiasto rozszerzony ku podstawie, włóknisty i dość twardy. Ma barwę od jasnej, żółtawej do brązowawej, a ku dołowi bywa ciemniejszy. Na trzonie występuje cienki, białawy lub żółtawy pierścień, często nietrwały, z żółtawymi płatkami lub kłaczkami na brzegu. Pierścień jest mało trwały i może być słabo zaznaczony lub zanikać. Zarodniki są białe w masie, a miąższ biały do kremowego. Gatunek należy do trudnego kompleksu opieniek (Armillaria mellea s.l.). Od opieńki miodowej (A. mellea) różni się zwykle mniejszymi, delikatniejszymi owocnikami, często pojedynczymi lub w małych grupkach, oraz mniej wyraźnym pierścieniem. Charakterystyczne są żółtawe kosmki na pierścieniu i łuseczki na kapeluszu, a także bulwiasta podstawa trzonu. Opieńka żółtawa jest słabym pasożytem i saprotrofem, przy czym potrafi atakować osłabione drzewa i rozkładać martwe drewno. Tworzy czarne, sznurowate ryzomorfy rosnące pod korą i w glebie. Nazwa gallica (łac. 'galijska', 'francuska') nawiązuje do Francji, skąd opisano gatunek. Wiele opieniek wyróżnia się zdolnością do biofluorescencji grzybni oraz tworzy bardzo rozległe, długowieczne osobniki genetyczne. Dla A. gallica opisano klony o dużych rozmiarach. Nie jest to wyłącznie ciekawostka: ryzomorfy umożliwiają rozprzestrzenianie się w glebie na duże