Sarinda Newell via GBIF.org — CC BY (wymaga atrybucji)

Soplówka jeżowata

Hericium erinaceus

Jadalny

⚠ Informacja o jadalności ma charakter wyłącznie edukacyjny. Przed spożyciem każdy grzyb musi ocenić uprawniony grzyboznawca (np. w sanepidzie). Więcej w regulaminie.

Sezon: sie–lis
Taksonomia: Fungi (grzyby) › Basidiomycota (podstawczaki) › Agaricomycetes (pieczarniaki) › Russulales (gołąbkowce) › Hericiaceae › Hericium

Owocnik ma kształt zwartej, półkulistej lub niemal kulistej, mięsistej bryły o średnicy zwykle 5–25 cm, bez typowego kapelusza i trzonu. Jest przyrośnięty do podłoża szeroką, krótką podstawą lub bardzo krótkim, grubym trzonem. Młode owocniki są śnieżnobiałe, z wiekiem kremowieją, żółkną, a na końcu brązowieją, szczególnie na końcach kolców. Powierzchnia górnej części jest początkowo prawie gładka, ale cała bryła pokryta jest gęstymi kolcami. Hymenofor tworzą liczne, miękkie, zwisające kolce (igły) o długości zwykle 1–4 cm, a u starszych okazów nawet do kilku centymetrów. Kolce są ułożone gęsto, równomiernie, zwisają ku dołowi i przypominają długą, białą brodę lub jeża. Na dole owocnika są najdłuższe, a w górnej części krótsze lub niemal nieobecne. Miąższ jest biały, miękki, gąbczasty, mięsisty, włóknisty w przekroju, o delikatnej konsystencji. Cechą wyróżniającą jest pojedynczy, niegałęzisty owocnik z długimi kolcami. Podobne soplówki mają owocniki rozgałęzione. Nazwa gatunkowa erinaceus pochodzi od łacińskiego słowa oznaczającego jeża, co nawiązuje do kolczastego wyglądu. W Polsce gatunek jest rzadki i objęty ochroną, a w Azji Wschodniej od dawna ma znaczenie kulturowe i jest wykorzystywany w tradycyjnej kuchni oraz medycynie. Jest też uprawiany, a w języku potocznym bywa nazywany „lwią grzywą” lub „grzybem pompon”.

🛡 Ochrona ścisła — nie zrywaj i nie niszcz tego gatunku.

Cechy rozpoznawcze

Barwa kapeluszaBiałyKremowyŻółty

Postać owocnika: Inny
Hymenofor: Kolce
Wysyp zarodników: Biały
Średnica kapelusza: 5–25 cm
Pierścień: Nie
Pochwa (bulwa): Nie
Mleczko po przekrojeniu: Nie
Zmiana barwy miąższu: Miąższ biały, po przekrojeniu lub uszkodzeniu nie zmienia barwy; dopiero starzejące się owocniki żółkną lub brązowieją.
Zapach i smak: Zapach słaby, łagodny, przyjemny, grzybowy z lekko słodkawą nutą; smak łagodny, u starszych okazów może być lekko kwaskowaty lub gorzkawy.
Podłoże: Żywe drzewo, Martwe drewno
Sposób odżywiania

Siedlisko

Las liściastyLas mieszanyMartwe drewno/pniakiParki/ogrody

Rośnie na pniach i grubych konarach żywych oraz osłabionych drzew liściastych, a także na świeżych martwych pniach i kłodach. Najczęściej występuje na bukach i dębach, rzadziej na klonach, jesionach i innych drzewach liściastych. Preferuje stare, naturalne lasy liściaste i mieszane z dużą ilością martwego drewna, ale spotykany bywa także w parkach i starych alejach. W Polsce owocniki pojawiają się głównie od końca lata do jesieni, zwykle od sierpnia do listopada, przy wilgotnej pogodzie.

⚠ Uwaga na pomyłki

Soplówka bukowa Hericium clathroides Zębniczek północny

Można go pomylić z innymi soplówkami, głównie z soplówką bukową (Hericium coralloides) i soplówką gałęzistą (Hericium clathroides), które mają rozgałęzione owocniki z krótszymi kolcami. Soplówka jeżowata ma zwarty, zwykle niegałęzisty owocnik z długimi, gęstymi kolcami. Z innymi grzybami kolczastymi nie powinna być mylona, a żaden z podobnych gatunków nie jest śmiertelnie trujący.

Źródło zdjęcia: Sarinda Newell via GBIF.org — CC BY (wymaga atrybucji)

Autor opisu: Miłosz Admin