Muchomor Czerwieniejący

Amanita rubescenz

Jadalny

⚠ Informacja o jadalności ma charakter wyłącznie edukacyjny. Przed spożyciem każdy grzyb musi ocenić uprawniony grzyboznawca (np. w sanepidzie). Więcej w regulaminie.

Sezon: cze–lis
Taksonomia: Fungi (grzyby) › Basidiomycota (podstawczaki) › Agaricomycetes (pieczarniaki) › Agaricales (pieczarkowce) › Amanitaceae (muchomorowate) › Amanita (muchomor)

Kapelusz ma 5–15 (do 20) cm średnicy. W młodości jest półkulisty, potem wypukły, a w końcu rozpostarty. Skórka jest gładka i lekko lepka, w barwach od różowobrązowej i czerwonobrązowej po brudnoczerwonawą lub oliwkowobrązową. Pokrywają ją liczne, łatwo ścieralne, mączyste, szarawe lub brudnobiałe do różowawych kłaczki — resztki osłony. Brzeg kapelusza jest gładki, bez prążkowania lub tylko bardzo słabo prążkowany. Blaszki są wolne, gęste, białe, z wiekiem pokrywają się rdzawoczerwonawymi plamkami. Wysyp zarodników jest biały. Trzon ma 6–15 cm wysokości. Jest walcowaty, u podstawy zgrubiały w bulwę, białawy z różowobrązowym nalotem, często pokryty drobnymi łuseczkami. W górnej części ma zwisający, biały lub różowawy pierścień, który od strony górnej jest wyraźnie prążkowany — to jedna z najważniejszych cech rozpoznawczych. Prawdziwej pochwy nie ma. Podstawa bulwy jest pokryta tylko szczątkowymi, rozpadającymi się obrączkami. Miąższ jest biały i miękki. Po uszkodzeniu lub przekrojeniu różowieje i czerwienieje, co wyjaśnia nazwę. Często jest też zjadany przez larwy owadów, a w tych miejscach przebarwienia są najsilniejsze. Od podobnych muchomorów odróżnia go właśnie czerwieniejący miąższ, prążkowany od góry pierścień i różowawe tony kapelusza. Nazwa łacińska rubescens znaczy „czerwieniejący”. Gatunek jest bardzo pospolity i bywa jednym z najczęściej spotykanych muchomorów w polskich lasach. Surowy zawiera hemolizyny (termolabilne toksyny hemolityczne), które rozkłada dopiero obróbka cieplna.

Cechy rozpoznawcze

Barwa kapeluszaBrązowyRóżowyCzerwony

Postać owocnika: Kapelusz z trzonem
Hymenofor: Blaszki
Przyrośnięcie blaszek: Wolne
Wysyp zarodników: Biały
Średnica kapelusza: 5–15 cm
Wysokość trzonu: 6–15 cm
Pierścień: Tak
Pochwa (bulwa): Tak
Mleczko po przekrojeniu: Nie
Zmiana barwy miąższu: Biały miąższ po przekrojeniu lub uszkodzeniu stopniowo przebarwia się na różowo, a potem czerwonawo-brązowo, najszybciej w podstawie trzonu i w miejscach nadgryzionych przez larwy owadów.
Zapach i smak

Siedlisko

Las liściastyLas iglastyLas mieszanySkraj lasu / polana

Rośnie w lasach liściastych, iglastych i mieszanych oraz na ich skrajach, w parkach i na zadrzewieniach. Tworzy mikoryzę z wieloma gatunkami drzew, najczęściej z sosną, świerkiem, dębem, bukiem i brzozą. Preferuje gleby piaszczyste i próchnicze, średnio wilgotne, ale występuje też na uboższych podłożach, od niżu po niższe partie gór. Owocniki pojawiają się od czerwca do listopada, najliczniej od lipca do października, zwłaszcza po ciepłych opadach.

⚠ Uwaga na pomyłki

Amanita pantherina Muchomor twardawy Muchomor Zielonawy

Najgroźniejszą pomyłką jest muchomor plamisty (Amanita pantherina), który jest trujący. Ma on bielsze, ostro odcinające się brodawki, prążkowany brzeg kapelusza, gładki pierścień oraz wyraźną obrączkę lub rąbek u podstawy trzonu, a miąższ nie czerwienieje. Podobny jest też muchomor szary (Amanita spissa). Nie czerwienieje on, ma szarawe barwy kapelusza, pierścień o prążkowanej górnej stronie i zapach rzodkwi lub surowych ziemniaków. Młodych owocników nie wolno mylić z muchomorem sromotnikowym (Amanita phalloides), który ma pochwę i zielonkawe odcienie kapelusza, a miąższ nie czerwienieje. Zbieranie gatunku jest ryzykowne, bo wymaga pewnego rozpoznania. Wszystkie muchomory wymagają szczególnej ostrożności.

Autor opisu: Wieśniara z Miasta Anna G.