Piotr Panek via GBIF.org — CC BY (wymaga atrybucji)

Uszak Bzowy

Auricularia auricula-judae

Jadalny

⚠ Informacja o jadalności ma charakter wyłącznie edukacyjny. Przed spożyciem każdy grzyb musi ocenić uprawniony grzyboznawca (np. w sanepidzie). Więcej w regulaminie.

Sezon: sty–gru
Taksonomia: Fungi (grzyby) › Basidiomycota (podstawczaki) › Agaricomycetes (pieczarniaki) › Auriculariales (uszakowce) › Auriculariaceae (uszakowate) › Auricularia (uszak)

Owocniki uszaka bzowego mają kształt małżowiny usznej, miseczki lub nieregularnego płatka, zwykle 3–10 cm szerokości, rzadko większe. Są galaretowato-elastyczne, w stanie wilgotnym miękkie i śliskie, a po wyschnięciu twardnieją, kurczą się i stają się rogowate, ale po deszczu odzyskują kształt. Zwykle siedzą bokiem na podłożu, bez wyraźnego trzonu, czasem z krótkim, zwężonym przyczepem. Barwa jest czerwonobrązowa, brązowawa do purpurowobrunatnej, w stanie wyschniętym ciemniejsza, niemal czarniawa. Powierzchnia zewnętrzna (spodnia) jest delikatnie owłosiona, pokryta drobnym, srebrzystoszarawym lub oliwkowo-brązowym meszkiem, który nadaje jej matowy, aksamitny wygląd. Powierzchnia wewnętrzna (hymenialna) jest gładka lub pomarszczona, żyłkowata, często z wyraźnymi fałdami, błyszcząca i bardziej czerwonobrązowa lub fioletowawa. Hymenofor jest więc gładki, bez blaszek i rurek. Miąższ jest cienki, półprzezroczysty, galaretowaty i chrząstkowaty. Owocniki rosną pojedynczo lub w grupach, często w licznych skupiskach. Nazwa łacińska auricula-judae oznacza „ucho Judasza” i wiąże się ze średniowieczną legendą, według której Judasz miał się powiesić na bzie czarnym, a z drzewa wyrósł grzyb przypominający ucho. Od tego pochodzi także polska nazwa. Gatunek jest rozpowszechniony w strefie umiarkowanej, bywa uprawiany i wykorzystywany w medycynie ludowej oraz kuchni azjatyckiej (pokrewne gatunki uszaków). Cechą pomocniczą jest dobra rozpoznawalność dzięki kształtowi ucha, owłosionej spodniej stronie i galaretowatej konsystencji.

Cechy rozpoznawcze

Barwa kapeluszaBrązowySzary

Postać owocnika: Galaretowaty
Hymenofor: Gładki
Wysyp zarodników: Biały
Średnica kapelusza: 3–10 cm
Pierścień: Nie
Pochwa (bulwa): Nie
Mleczko po przekrojeniu: Nie
Zmiana barwy miąższu: Miąższ nie zmienia barwy po przekrojeniu ani uszkodzeniu.
Zapach i smak: Zapach słaby, grzybowy, mało wyraźny; smak łagodny, praktycznie obojętny, a miąższ jest chrząstkowato-galaretowaty.
Podłoże: Martwe drewno, Żywe drzewo
Sposób odżywiania: Saprotrof (rozkłada martwą materię)

Siedlisko

Las liściastySkraj lasu / polanaParki/ogrodyMartwe drewno/pniakiTeren podmokły

⚠ Uwaga na pomyłki

Uszak skórnikowaty Kisielnica trzoneczkowa Kisielnica wierzbowa trzęsak listkowaty

Można go pomylić z innymi uszakami, np. uszakiem otoczkowatym (Auricularia mesenterica), który jest wyraźnie strefowany, szarawo-brązowy, rośnie szerzej rozlany i ma bardziej włochatą powierzchnię. Podobne galaretowate grzyby, takie jak drżączki (Tremella) czy czasem Exidia, mają inną barwę, strukturę i nie mają owłosionej spodu. Uszak bzowy wyróżnia się kształtem ucha, brązowo-czerwonawą barwą, owłosioną spodnią stroną i rosnącym zwykle na bzie. Nie jest znany z groźnych trujących sobowtórów, ale i tak warto zachować ostrożność.

Źródło zdjęcia: Piotr Panek via GBIF.org — CC BY (wymaga atrybucji)

Autor opisu: Wieśniara z Miasta Anna G.