
Nathan Oldridge via GBIF.org — CC0 (domena publiczna)
Cerioporus squamosus
⚠ Informacja o jadalności ma charakter wyłącznie edukacyjny. Przed spożyciem każdy grzyb musi ocenić uprawniony grzyboznawca (np. w sanepidzie). Więcej w regulaminie.
Żagiew łuskowata tworzy duże, półkoliste, nerkowate lub wachlarzowate owocniki o średnicy zwykle 10–50 cm (do 60 cm), osadzone bocznie lub mimośrodowo na krótkim, masywnym trzonie. Kapelusz jest płaski lub lekko wklęsły, w kolorze od kremowego i żółtawego po ochrowy, pokryty ciemnobrązowymi, przylegającymi, koncentrycznie lub promieniście ułożonymi łuskami, które nadają mu wyraźnie „pstry”, upierzony wygląd (stąd nazwa gatunkowa squamosus, czyli łuskowaty). Brzeg jest cienki, falisty i pozbawiony łusek. Owocnik bywa pojedynczy lub rosnący w kępach, często w kilku piętrach. Hymenofor jest porowaty, białawy do kremowego, z dużymi, kątowatymi, nieregularnie wydłużonymi porami (ok. 1–2 mm, zwykle 1–3 na mm), schodzącymi na trzon i tworzącymi na nim siateczkę. Trzon jest krótki, gruby, nasada czarniawo-brunatna do czarnej, aksamitna, zwłaszcza w dolnej części, na górze jaśniejsza. Miąższ młodych owocników jest biały, soczysty, mięsisty i elastyczny, z wiekiem staje się twardy, korkowaty i włóknisty. Charakterystyczny jest wyraźny zapach mączno-ogórkowy. Gatunek łatwo rozpoznać po dużych rozmiarach, ciemnych łuskach na jasnym kapeluszu, czarniejącej nasadzie trzonu oraz dużych porach. Rośnie wiosną i latem, często pojawia się już w kwietniu–maju, stąd w niektórych regionach nazywana bywa „żagwią wiosenną” i kojarzona z sezonem na smardze. Powoduje białą zgniliznę drewna, a przez długie lata osłabia drzewa i prowadzi do ich złamania; bywa pasożytem ran, a po śmierci drzewa żyje jako saprotrof. Należy do rodziny Polyporaceae, wcześniej znana jako Polyporus squamosus.
Twardoskórzak łuskowatyCerioporus rostkowiiPolyporus umbellatusHuba okazała
Można ją pomylić z innymi dużymi żagwiami, np. z żagwią zmienną (Cerioporus varius) i żagwią korzeniastą, które są mniejsze, mają centralny lub mniej łuskowaty kapelusz i gładki, lśniący trzon. Od żagwi górskiej (Cerioporus rostkowii) odróżnia ją jasne, mniej drobne łuskowanie i mączny zapach. Żagiew łuskowata ma wyraźne, ciemne łuski i dużą wielkość, a trzon z czarną nasadą. Nie ma gatunków śmiertelnie trujących o podobnym pokroju.
Źródło zdjęcia: Nathan Oldridge via GBIF.org — CC0 (domena publiczna)
Autor opisu: Miłosz Admin
Rośnie na pniach i konarach żywych, osłabionych oraz obumarłych drzew liściastych, najczęściej klonów, jesionów, wiązów, buków, lip i dębów. Występuje w lasach liściastych, łęgach, parkach, alejach, przydrożnych szpalerach i sadach, zwłaszcza na terenach wilgotnych i żyznych. Owocniki pojawiają się od kwietnia do października, najobficiej wiosną i na początku lata, po ciepłych deszczach. Pospolita w całej Polsce, głównie na niżu i w niższych partiach gór.